۲۹ اسفند ۱۳۹۳،‏ ۱۹:۳۴
کد خبر: 81547902
T T
۰ نفر
مساجد تاريخي دارالعباده يزد ميزبان مسافران نوروزي

يزد - ايرنا - مساجد تاريخي و فرهنگي دارالعباده يزد كه در طول سال ميزبان خيل مسافران و مهمانان مي باشد اين روزها نيز پذيراي مسافران است.

به گزارش روز جمعه ايرنا ، در دارالعباده و دارالعلم استان يزد مساجد متعددي وجود دارد كه به لحاظ تاريخي، هنري و معماري حائز اهميت هستند.

اين اماكن به دو نوع محله اي و جامع تقسيم مي شوند كه نوع نخست آن ساده و بي پيرايه و شامل گنبد خانه، صحن ، گرمخانه و شبستان زمستاني است.

تعداد مساجد محلي استان در تمامي مناطق تابعه يزد خيلي زياد است كه مهمترين آن شامل كوشك نو ، تل ، پشت باغ، ساباط ، ريك ، بياق خان ، زاويه و شيخداد مي باشد.

مساجد جامع نيز داراي سبك و تزئينات خاص خود هستند كه به لحاظ سير تحول تاريخي، شيوه ساختماني و تزئينات به كار رفته در آنها از اهميت بالايي برخوردارند.

سردرهاي رفيع و منحصر بفرد ، مقرنس هاي معرق، درهاي نفيس چوبي، ايوان هاي مزين به اسماء الهي، گنبد دوپوش ، مناره ها، محراب معرق، كتيبه هاي تاريخي، تنوع كاشيكاري، خطوط بنايي، انواع طاق و تويزه، اين بناها را در شمار يكي از آثار كم نظير جهان اسلام قرار داده است.

در اين ميان از مسجد جامع فهرج در بخش مركزي يزد به عنوان قديمي ترين مسجد استان ياد مي شود كه در ‎ 30كيلومتري شرق شهر يزد در روستايي به همين نام قرار دارد.

مصالح عمده بناي اين مسجد تاريخي و ديدني در بخش مركزي يزد ، خشت و گل است و تاريخ بناي آن به نيمه دوم قرن اول هجري قمري باز مي گردد.

ستون هاي اين مسجد قطور ، پوشش تاق آن گهواره اي و مناره مسجد از گل ساخته شده كه مربوط به دوره هاي بعد از اسلام است.

اين مسجد در تاريخ معماري اسلامي ايران از اهميت بسيار بالايي برخوردار بوده و با مسجد تاريخانه دامغان قابل مقايسه است.

مسجد جامع يزد در قلب استان مي درخشد كه با ارزش ترين ميراث تاريخي ، هنري و گنجينه اي از معماري اسلامي در اين خطه است.

باني ساختمان اصلي مسجد را گرشاسب آل بويه(قرن ششم) مي دانند ولي مسجد كنوني مربوط به آل مظفر و تيموريان (قرن هشتم و نهم) است.

اين بنا مجموعه اي از درخشندگي كاشي ها و بلندي مناره ها به ارتفاع ‎ 48متر، زيبايي گچبري،خوابيدگي گنبد و شبستان زمستاني وسيع كه هر يك عنصر و عاملي از بزرگي، زيبايي و هنرمندي اين اثر را به نمايش مي گذارد .

غرفه ها، گوشواره ها، قوس هاي جناغي خوش اندام كه تناسب چهار به سه را دارد در عين ظرافت ، باريك بيني و ژرف نگري، معماري ايراني را در طراحي، اجرا و استواري بنا نشان مي دهد.

سر در بلند اين مسجد با قامتي بسيار كشيده بر شانه نازكي از گل، استوار ايستاده و فشار عمومي مناره هاي آسماني را بر روي خود به نمايش گذاشته است.

همچنين روشنايي گنبد با وجود تاقچه هاي گچ اندود در برابر روزنه هاي مشبك به نحوي لطيف تامين شده است.

وجود دو كتيبه نفيس ، يكي به خط كوفي و ديگري به خط ثلث بر روي كاشي لاجوردي معرق در كنار تزئينات كاشي كاري شده و ديوارهاي داخلي شبستان از امتيازات هنري ديگر اين مسجد است.

در كنار اين مسجد، كتابخانه اي وجود دارد كه گنجينه اي نفيس از قرآن ها و كتابهاي خطي را در خود جاي داده است .

مسجد امير چخماق يزد بناي ديگري است كه در دل مجموعه اي تاريخي به همين نام واقع و در سال ‎ 841ساخته شده است.

مسجد ياد شده به دست امير جلال الدين چخماق از سرداران شاهرخ تيموري، حاكم يزد با همكاري همسرش فاطمه خاتون ساخته شده است.

در قسمت كرياس مسجد كه در آن به ميدان باز مي شود، سنگي نصب شده كه بر آن متن وقف نامه اي به خط نسخ نوشته شده است.

وجود شبكه هايي ظريف از كاشي هاي معرق در پنجره هاي دو طرف، راهرو شمالي و قسمتي از سر در ايوان زيبايي خاصي به بنا داده است.

دور خارجي گنبد و كتيبه پيرامون آن به خط كوفي تزئين شده و محراب ايوان اصلي آن نيز با كاشي معرق و طاق نماي مقرنس، تزئين گرديده كه در وسط آن، سنگ مرمر بسيار خوش تراشي به اندازه ‎ 38/3در ‎ 15/1سانتيمتر نصب شده است.

اين مسجد از نظر مرتبه و زيبايي بعد از مسجد جامع كبير يزد قرار دارد و آن را به نام مسجد جامع نو نيز خوانده اند.

ديگر مسجد قديمي و معروف استان دارالعباده يزد كه داراي معماري خاص اسلامي است، مسجد ملا اسماعيل محل برپايي نماز جمعه شهر يزد است.

اين بناي مذهبي ديدني توسط آخوند ملا اسماعيل عقدايي از علماي مشهور قرن ‎ 13هجري ساخته شده است.

اين مسجد مشتمل بر ايوان وسيع با دهنه ‎ 75/15متر، شبستاني با ‎ 31ستون، گنبدي عالي با نقش و نماي آجري درگاهها و تلفيق شده به كاشي و سنگ مكتوب است و بر سر در ورودي آن نوشته هايي به خط نستعليق و سنگ لوحه هاي مختلف است.

آيت الله صدوقي، سومين شهيد محراب انقلاب در اين محل به شهادت رسيد و همه ساله آيين هاي عزاداري سيدالشهدا (ع) با شكوه خاصي در اين مكان برپا مي شود.

مسجد جامع ابركوه ديگر مسجد قديمي استان يزد است كه در شهر ابركوه در ‎ 120كيلومتري مركز استان در مسير جاده يزد به شيراز واقع است.

اين بنا متشكل از چهار ايوان است كه در گرداگرد صحن آن به شكل مستقيم قرار گرفته و شامل تعدادي دالان، شبستان و اتاق است.

اين مسجد متعلق به دوران مغول است ولي قسمت هاي قديمي تر و بويژه شبستان گنبدي كه ميان ايوان هاي جنوبي و شرقي بر پا شده و بخشي از ساختمان آن به قبل از اين دوران برمي گردد و در اواخر سلطنت سلطان ابوسعيداقدامات زيادي براي زيباسازي آن انجام شد.

ديگر مسجد بزرگ و قديمي موجود در شهر يزد كه از آن با عنوان پايگاه انقلاب ياد مي كنند مسجد حظيره يا روضه محمديه است.

بناي پيشين اين مسجد بقعه اي بوده براي عبادت و سكونت فقرا و در سال ‎843 هجري قمري با سرمايه حاج شمس الدين ميبدي ساخته شده است.

به جز سنگ مرمر نصب شده در محراب،بقيه قسمت هاي آن تازه ساز است و وجود مقبره سومين شهيد محراب در اين مسجد، اهميت آن را دوچندان كرده است.

مسجد ريگ يزد هم از آثار دوران مغول و تيموري است كه توسط امير معين الدين اشرف در قرن هشتم ساخته شد.

وي اين بنا را كه مخروبه اي بيش نبود، خريداري و صفه، گنبد و جماعت خانه بر آن ساخت و نهري از آب بر آن جاري و دكانهايي در مجاورت آن وقف كرد.

اين بنا كه بعدها خواجه توكل قزوينيدرگاه و گنبدآن را تعمير و بازسازي كرد ، داراي نماي آجري، سكوهايي در طرفين، گنبد مرتفع، مناره گلي كوتاه و سنگ مرمر داخل محراب است.

در بالاي محراب نيز بادگيري قرارداشته كه هم اكنون تخريب شده و نورگيرهايش عموما هشت ضلعي است.

مسجد شاه طهماسب هم در قرن دهم هجري توسط بيگم دختر شاه طهماسب صفوي و همسرش نورالدين مير ميران ساخته شده و دو سنگ مرمر در ستون محرابش از برجسته ترين آثار بر جاي مانده در آن است.

مسجد جامع اردكان متعلق به قرن دهم هجري نيز بر روي دماغه سمت چپ درب ورودي آن هشت قطعه فلزي با عنوان هاي الله و محمد به خط كوفي حك شده است و زيلوهاي موجود در آن نيز متعلق به سال يكهزار و ‎ 38هجري قمري است.

مسجد جامع شهرستان بافق ديگر مسجد قديمي استان يزد است كه داراي صحن و ايوان نسبتا بزرگي مي باشد و از نكات جالب توجه در سبك معماري اين بنا اينكه تعلق آن به دوران صفوي و تزئينات آن مربوط به دوران قاجاريه است.

درختاني ‎ 400ساله در حياط آن قد برافراشته و در جلوي مسجد نيز مدرسه اي وجود دارد كه محل تحصيل طلاب علوم ديني است.

مسجد شاه ولي شهر تفت نيز كه در قرن هشتم بنا شده، داراي گرمخانه و قسمت تابستاني است و آثار جالب آن عبارت است از سنگ مرمر محراب به اندازه ‎ 125در ‎ 64سانتيمتر كه نقش قنديل و كنده كاري هاي گل و بوته و عبارات مقدس به خط نسخ بر پيشاني آن حك شده است.

در ورودي آن چوبي مشبك و بسيار ظريف كه نام مقدس محمدبا مهارت خاصي بر آن حك و در اطراف درب نيز كتيبه اي از كاشي معرق به خط نسخ نصب گرديده كه بر روي آن نام ‎ 12امام نوشته شده است.

مساجد جامع فيروز آباد ، جامع كبير مهرپادين مهريز و ريگ اشكذر نيز در زمره مساجد قديمي استان يزد است كه هر يك داراي سبك معماري خاصي از دوران گذشته است.استان يزد با يك ميليون و 50 هزار نفر جمعيت در مركز جغرافيايي ايران قرار دارد .ك4

7536/ 6197

سرخط اخبار استان‌ها