۲۵ اسفند ۱۳۹۳،‏ ۲۰:۰۲
کد خبر: 81543866
T T
۰ نفر
خانه تکاني و حرمت آب - بهرام غلامي*

هر سال که به روزهاي پاياني اش نزديک مي شود، از فرش و گليم زير پا تا ساير لوازم خانه طبق سنت ديرين خانواده هاي ايراني، به آب زده مي شوند تا گرد و خاک يکسال رخوت از رخسارشان زدوده شود.

رسم ديرين خانه تکاني اگرچه با خاطرات و شيريني هاي خاص خود همراه است و تمام خانواده را از کوچک و بزرگ به پاي کار مي کشاند اما با اسراف آب آن هم در سرزمين نيمه خشک کشورمان همراه است.

شايد در نيم نگاهي کوتاه در استان کردستان و شهري مانند مريوان موضوع کم آبي و خشکسالي نسبت به وضعيت حاد و خشکسالي هاي ادامه دار ساير نقاط کشور و استان هاي مرکزي و جنوبي ، زياد به چشم نيايد و ملموس نباشد ولي با گذري کوتاه به بحران کم آبي در منطقه، زنگ خطر کمبود آب را مي توان احساس کرد.

با اين حال از زدودن غبار و سياهي دود وسايل گرما زا و تار عنکبوت در گوشه ديوارها تا شست و شوي خانه و زندگي، سنتي زيبا و کاري ارزشمند و صد البته آميخته با رسم و سنن، آداب ديني و توصيه هاي بهداشتي است که در فرهنگ اسلامي و اسطوره هاي ايراني همواره جايگاه خاصي داشته و دارد.

اما فراموش نکنيم، عمو نوروز در پس خشکسالي ها ، ديگر سيماي شاداب گذشته را ندارد و نفس هاي گرم مادران با دست هاي پينه بسته پدران کشاورز و زحمتکش، چندين سال است آن طراوت و شادابي سيزده بدر رفتن هايمان را به نوعي کم رنگ و سرد کرده است.

اگر چه سبزينه ها بر سيماي زمين رويش مي کند اما سفره دروني آن تهي از آب است، در اين وضعيت بحراني، غرق شدن در فضاي شست و شو، به اسراف مي کشد تا جايي که کوچه ها،خيابان ها و جداول پر از آب مي شود و يادمان مي رود که سفره هاي زير زميني و سطحي ديارمان بيش از حد انتظار از آب تهي شده اند.

کم تکرار نمي شود اين عبارت که ثروت هاي خدادادي را بايد براي نسل هاي آينده حفظ کرد اما در اين اوضاع و احوال که خشکسالي به سراغ اکثر استان هاي کشورمان آمده،بايد دستان شکر را به آسمان برد و به خاطر سفره هاي پر آب شهر مريوان ، خداي سبحان را سپاس گفت، ولي باز فراموش مي کنيم نه آينده ها بلکه خود نيز در بحران بسر مي بريم.

شايد سال هاي پرآب، وجود مناطق کوهستاني و درياچه اي خدادادي به مانند 'زريوار' آنچنان چشم و دلمان را سيراب کرده که عادت نادرست اسراف را هم در زمان بحران کنار نگذاريم.

امروز سرزمين نيمه خشک ايران مانند گذشته ها شاهد ريزش برف و باران مناسب نيست، خشکسالي بدجوري بساط خود را برسرمان گشوده است، رودخانه ها چون گذشته نمي خروشند، قنديل هاي يخ زمستاني کميابند و چشمه ها قطره چکان يا خشک و بي رمق هستند.

فرود خاک و ذرات معلق يا همان ميهمان ناخوانده از غرب تا هسته مرکزي کشور، چند سالي است جاي باران و برف را گرفته و حکايت از حادثه تلخ وحشتناکي دارد، پيش بيني هاي علمي هم آن را تاييد مي کنند، حتي خبرها از استمرار پديده ناگوار کم آبي تا 50 سال آينده حکايت دارد.

ريزدگرد بر خلاف انتظار در فصل بارندگي نيز آسمان غرب و جنوب کشور و حتي در اين زمستان مهمان مريوان شد و اين بار مواد چرب با خود آورد، تاجايي که با آمدنشان در اين روزهاي زمستاني که بايد سرما و سوز سردي هوا استخوان هايمان را تلنگر مي زد گرما و غبار گرد و ياس را به ارمغان آوردند.

اينجاست که چشم ها را بايد شست، جور دگر بايد ديد؛ خانه تکاني و گرد گيري نيز از اهم واجبات براي وارد شدن به سال تازه و پر از اميد و کاميابي براي شهروندان و کساني است که از خستگي 12ماه مي خواهند نفسي تازه کنند اما نه به قيمت گرفتن نفس هاي آب اين مايه حيات، که زندگي مي بخشد.

* خبرنگار ايرنا در استان کردستان