۲۵ اسفند ۱۳۹۳،‏ ۱۳:۱۱
کد خبر: 81543244
T T
۰ نفر
ميراث زنديه شيراز نوروزيان را انتظار مي كشد

شيراز- ايرنا- ميراث زنديه در سرزمين پر رمز و راز فارس كه در ديار خود از عصر ديرينه سنگي ، دوران مهرپرستي تا زمان پر رونق سلاطين و دوران پر بركت اسلامي يادگارهايي را به حرمت آيندگان حفظ كرده ،مسافران نوروزي را به انتظار نشسته است .

شيراز يكي از شهرهاي مهم ايران زمين ، يادمانهايي شاخص از دوران هاي مختلف سرزمين مادري را حفظ مي كند كه يادگارهاي دوران زنديه بخشي از اين مهم است.

مجموعه زنديه شيراز يكي از نمونه آثار تاريخي ارزشمندي كه بر شهرت شيراز در جهان افزوده است.

مجموعه بازار وكيل مربوط به دوره زند است ، اين اثر در تاريخ 17 تير 1351 با شمارهٔ ثبت 924 به‌عنوان يكي از آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

بازار وكيل شهر شيراز يكي از مشهورترين بازارهاي سنتي و تاريخي و مرتفع ترين بازار ايران است كه به فرمان كريم خان زند (1172 - 1193 ه.ق) ساخته شده و اكنون در مركز شهر شيراز قرار گرفته‌ است.

بازار طويل و خوش طرح وكيل ، به عنوان بهترين آثار كريم خان زند كه هنوز سالم و پابرجاست با بهره گيري نمادين از بازار قديمي لار (از آثار زمان شاه عباس كبير) ساخته شده ‌ است.

در شمال شرقي بازار، چند كاروانسراي قديمي به نام‌هاي روغني، گمرك و احمدي ساخته شده ‌كه در ورودي آنها در درون بازار است، هر يك از اين كاروانسراها داراي چندين حجره مي باشند.

مجموعه ارگ كريمخان ، قصر سلطنتي و اندروني كريم خان زند حاكم شيراز بوده كه در سال 1180 ه. ق. به دستور وي ساخته شده است.

كريم خان زند براي ساختن قصر خود ماهرترين سنگ تراشان، معماران و هنرمندان آن عصر را به شيراز دعوت كرد و بهترين نوع مصالح را از شهرها و كشورهاي مختلف خريداري و در اختيار كارگران قرار داد.

درساختن ارگ، معماري نظامي و معماري مسكوني هر دو با هم به كار رفته ، زيرا ارگ ، خانه پادشاه بوده و بايد از ضريب امنيتي بالايي برخوردار مي بود.

ديواره هاي بيروني ارگ همانند ديوارهاي يك قلعه نظامي ، بسيار مرتفع با ارتفاع حدود 15 متر به صورت مخروط ناقص بالا رفته و ضخامت آنها در پايين به حدود سه متر و در بالا به كمي كمتر از سه متر مي رسد.

ضلع شرقي ارگ، ديوار بلندي است كه درب ورودي در وسط آن قرار دارد، بر بالاي سردر ورودي، صحنه اي از جنگ رستم و ديو سفيد به وسيله كاشي هاي هفت رنگ لعابدار تصوير شده است.

شالوده و ديوارهاي ارگ از سنگ ساخته شده و بقيه بنا از خشت پخته ، تزيينات داخلي، قاب ها، آزاره هايي از سنگ مرمر يزد ، تبريز و آيينه هاي بزرگي از روسيه، تركيه عثماني و اروپاست.

نقاشي قسمت هاي بالا و سقف اتاق هاي ارگ با آب طلا ، لاجورد و رنگ هاي گياهي و معدني، رنگ آميزي شده اند.

حمام وكيل در دوره زنديه توسط كريم خان زند ساخته شد، اين حمام در مركز شهر شيراز و نزديك بازار وكيل و مسجد وكيل قرار دارد،

‌اين بنا با شماره 917 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

حمام وكيل از پيشرفته ‌ترين اصول معماري زمان خود برخوردار بوده ‌، ورودي حمام كوچك است و با شيبي ملايم به هشتي ورودي كه پايين تر از سطح زمين قرار دارد ، مي رسد.

ورودي به رختكن، زاويه دار ساخته شده و تا از ورود سرما به داخل و خروج گرما به خارج از حمام جلوگيري كند.

سربينه حمام يك هشت ضلعي منظم است كه هشت ستون يك پارچه سنگي در وسط سقفي گنبدي قرار گرفته ، گرم خانه با سنگ فرش پوشيده شده‌ ، در زير اين سنگ فرش دالان‌هاي كم عرض و باريكي ساخته شده كه هواي گرم و بخار آب در آن جريان داشته تا كف حمام زودتر گرم شود.

در زير گنبد حمام نقوش آهك بري زيبايي است كه داستان‌هاي آنها از مذهب، سنت، علائق و روياهاي مردم اين ديار سرچشمه مي گيرد.

مسجد وكيل شيراز در مجموعه بناهاي زنديه، در كنار بازار و حمام وكيل در مركز شهر قرار دارد، اين بنا يكي از بناهاي زيبا و بسيار مستحكم دوره زنديه است كه از لحاظ هنري و معماري داراي اهميت زيادي است.

اين مسجد بدستور كريم خان زند ساخته شده ، داراي طرح دو ايواني ، دو شبستان جنوبي و شرقي است كه ، شبستان جنوبي با 48 ستون‌ سنگي يكپارچه و مارپيچ از شاخصه‌هاي معماري ايراني است .

مساحت اين شبستان در حدود 5 هزار متر مربع است ، منبر 14پله ‌ يكپارچه از سنگ مرمر از زيبائيهاي قسمت شبستان است.

در سمت شمال مسجد طاق بلند و مهمي ساخته شده كه به طاق مرواريد معروف است ، دور اين طاق با قلم درشت و خط ثلث عالي يكي از سوره‌هاي قرآن به صورت هلالي نوشته شده‌ است.

اين مسجد بر اساس بافت معماري سنتي ، در يك مجموعه اجتماعي قرار گرفته و هماهنگي زيبايي را در پيوند دين و دنيا، بوجود آورده‌ است.

كاخ قلعه كريمخان در نوروز پذيراي هنرمندان صنايع دستي فارس است كه گوشه اي از فرهنگ بومي استان را به نمايش مي گذارد.

خيابانهاي معروف كريمخان و لطفعلي خان زند شيراز كه در زمان خود معبرهاي اصلي شهر به حساب مي آمدند ، امروز در دل شهر قرار دارند و هنوز از رونق اوليه برخوردارند ، شهرداري شيراز با زيباسازي باغچه هاي بولواري آن جاذبه اي خاص به انها داده است.

مجموعه زنديه داراي جاذبه هاي مختلفي است ، بازار وكيل بعنوان مرتفع ترين بازار در كشور ، معماري عظيم هفت ساله ارگ كريمخاني ، و مقبره كريمخان زند در موزه پارس از مهمترين شاخصه هاي اين آثار هستند.ك/4

5054

سرخط اخبار استان‌ها