شفافیت آماری لازمه اقتصاد مقاومتی است/ زیر سوال بردن آمارهای رسمی كشور یك بازی خطرناك است

تهران - ایرنا - معاون اقتصادی بانك مركزی، شفافیت در آمارهای اقتصادی كشور را لازمه مدیریت صحیح اقصادی و اجرای اقتصاد مقاومتی دانست و با بیان اینكه، بانك مركزی هیچگاه آمارهای ساختگی ارائه نكرده، گفت: بانك مركزی به هیچ وجه در انتشار آمار تحت فشار دولت ها قرار نگرفته است.

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی ایرنا، چند وقتی است كه برخی مخالفان دولت یازدهم، صحبت های رییس جمهور در خصوص میزان رشد اقتصادی در كشور و همچنین تورم صفر درصدی در بهمن ماه سال جاری، كه برپایه گزارش رسمی مركز آمار كشور اعلام شده را مستمسكی برای حمله به دولت به خصوص آمارهای رسمی بانك مركزی جمهوری اسلامی و ایجاد التهاب در بخش اقتصاد كشور قرار داده اند.
مخالفان دولت یازدهم با طرح مسائلی همچون نبود مستندات لازم در خصوص ادعای دولت در مسئله خروج اقتصاد از ركود، حبس آمار از سوی بانك مركزی، سیاسی بودن آمارهای بانك و یا مردم به تورم صفر درصدی می خندند در برخی از سایت ها و نشریات وابسته ادعا دارند كه در اقتصاد تنها باید با ارائه آمار صحیح حقایق را با مردم در میان گذاشت.
صحبت هایی كه پیمان قربانی معاون اقتصادی بانك مركزی كه یكسالی است سكانداری این حوزه را عهده دار شده است و پیش از آن نیز سمت مدیر اداره بررسیها و سیاستهای اقتصادی در بانك مركزی، جائی كه آمارهای رسمی بانك مركزی را منتشر می كند را عهده دار بوده است، در مقام پاسخگویی به این شبهه افكنی ها و همچنین رویكرد بانك مركزی در زمینه تولید و انتشار آمارهای اقتصادی واداشته است.

** بانك مركزی هیچگاه آمارهای ساختگی ارائه نكرده است
معاون اقتصادی بانك مركزی، اعتبار و جایگاه بانك مركزی در زمینه انتشار آمار و ارقام اقتصادی در كشور را بسیار مهم و با ارزش خواند و با اشاره به گذشت بیش از پنجاه سال سابقه فعالیت این بانك در كشور، گفت: قدمت، سلامت نظام آماری و تخصصی بودن از ویژگی های مهم بانك مركزی است.
قربانی، حفظ ارزش داخلی و خارجی پول ملی كشور، انتشار اسكناس و ضرب سكه‌های فلزی رایج كشور، تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی، نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج كشور، تنظیم كننده نظام پولی و اعتباری كشور، نظارت بر بانك‌ها و مؤسسات اعتباری را تنها بخشی از وظایف بانك مركزی عنوان كرد.
مدیر پیشین اداره بررسیها و سیاستهای اقتصادی بانك مركزی با بیان اینكه ملاك بانك مركزی برای تولید و انتشار آمار اقتصادی كشور همواره براساس استانداردهای شناخته شده علمی بوده و خدشه ناپذیر است، افزود: بانك مركزی افتخار می كند كه هیچگاه در رویه ارائه آمار تحت فشار دولت ها قرار نگرفته و آمار ساختگی ارائه نكرده است.

** هرگاه در گذشته آماری به مذاق مسوولان خوش نیامده، تنها انتشار آن به تعویق افتاده است
معاون اقتصادی بانك مركزی تصریح كرد: فرآیند جمع آوری آمار و داده ها در بانك مركزی همواره جریان دارد و نمی تواند متوقف باشد چرا كه ما نمی توانیم به گذشته برگردیم و آمار مربوط به گذشته را جمع آوری كنیم.
قربانی در عین حال تصریح كرد: در حوزه انتشار آمار و ارقام اقتصادی هرگاه كه این آمار به مذاق مسوولین و دولتمردان خوش نیامده است، نهایتا انتشار آمار متوقف شده و انتشار آن به تعویق افتاده است.
وی عدم انتشار برخی آمارها از سوی بانك مركزی در دولت قبل و بطور مشخص آمار رشد اقتصادی را از آن جمله دانست و تصریح كرد: در دولت دهم نماگرهای اقتصادی و بولتن های آماری مورد استفاده بخش های حرفه ای اقتصادی برای مدتی منتشر نمی شد و بعضا آمارها بصورت جسته و گریخته از سوی مسوولان بانك مركزی در مصاحبه ها نقل شده است.
قربانی افزود: وقفه و تاخیر در انتشار آمار در بحث گزیده های آمارهای اقتصادی در سایت بانك مركزی شامل ارقام پولی بانكی، تراز پرداخت ها، وضع مالی دولت و بازار سرمایه به طور كامل مشهود و نظم مشخصی در انتشار نبوده است.
معاون اقتصادی بانك مركزی تصریح كرد: آمار رشد اقتصادی از سه ماهه سوم سال 87 تا سه ماهه سوم سال 89 به مدت 9 فصل منتشر نشد و این واقعیت در نشریه نماگرهای اقتصادی بانك به طور كامل مشهود است.
قربانی افزود: اگر به نماگر شماره 62 منتشره در وبسایت بانك مركزی مراجعه كنید، ملاحظه خواهید كرد كه آمار رشد اقتصادی از سه ماهه سوم سال 1387 تا سه ماهه سوم سال 1389 خالی است و تازه همین نماگر شماره 62 در 12 اردیبهشت ماه سال 1390 بارگذاری شده است.
وی با بیان اینكه، نماگر 63 نیز شامل اطلاعات آماری سه ماهه چهارم سال 1389 است، گفت: در این نماگر موفق شدیم جای خالی آمار را نهایتا در 16 اسفندماه 1390 پر كنیم.
قربانی اضافه كرد: اگر به سایت بانك مركزی مراجعه كنید می بینید تمام نماگرهای سال 1391 در سال 1392 و پس از استقرار دولت جدید منتشر شده، بعنوان مثال نماگر شماره 67 مربوط به فصل اول سال 1391 یعنی در 27 مردادماه منتشر شده است.
وی ادامه داد: از سال 1392 بنا به دستور رییس جمهور دولت تدبیر و امید و تاكید رییس كل بانك انتشار اطلاعات قدیمی را سرعت دادیم و اطلاعات را كامل كردیم كه تاریخ انتشار اطلاعات همه در سایت موجود است.
معاون اقتصادی بانك مركزی اظهار داشت: این مسائل شواهد خوبی است برای اینكه ثابت كند بانك مركزی به هیچ وجه رویه خود در اعلام و ثبت آمار اقتصادی كشور را تغییر نداده بلكه با تعهد و حفظ امانت داری به وظیفه قانونی خود در قبال مردم پایبند بوده است.

** تاكید رییس جمهور به انتشار منظم آمار اقتصادی
معاون اقتصادی بانك مركزی گفت: خوشبختانه در شرایط فعلی بانك مركزی در ادامه تاكیدات رییس جمهور رویكرد مناسبی را در خصوص انتشار منظم آمار اقتصادی در پیش گرفته است.
قربانی افزود: اگر به وبسایت بانك مركزی مراجعه كنید، ملاحظه خواهید كرد كه در 7 بهمن ماه 1393 ارقام گزیده اقتصادی تا آذرماه 1393 را منتشر كرده ایم و روی سایت بانك مركزی قرار داده ایم و گزیده آمارهای اقتصادی بانك مركزی هر سه ماه یكبار به روز شده است.
معاون اقتصادی بانك مركزی تصریح كرد: این اطلاعات شامل آخرین آمار و ارقام موجود از نظام پولی و بانكی، تراز پرداخت ها، بودجه دولت و ارقام بازار سرمایه است.
وی با بیان اینكه، در گزارش نماگرهای اقتصادی همین ارقام بعلاوه ارقام رشد اقتصادی نیز منتشر می شود، گفت: به دلیل اینكه رشد اقتصادی به صورت فصلی منتشر می شود نماگرهای اقتصادی پس از وصول ارقام رشد اقتصادی منتشر می شود.
وی افزود: در 27 دی ماه بانك مركزی نماگر شماره 77 مربوط به رشد اقتصادی در سه ماهه دوم سال 1393 را منتشر كرده كه این نیز نشانگر این است كه بلافاصله پس از محاسبه ارقام رشد اقتصادی در اوایل دی ماه در آخر همین ماه گزارش نماگر آن منتشر شده است.
قربانی با بیان اینكه، برخی آمارهای اقتصادی مانند حجم نقدینگی، تورم، صادرات و واردات بصورت ماهانه در گزیده آمار بانك مركزی محاسبه و منتشر می شود، افزود: رشد اقتصادی فصلی و بصورت سه ماهه در نماگرها منتشر می شود كه وقفه های انتشار آنها با یكدیگر فرق می كند.
معاون اقتصادی بانك مركزی تقویم دار كردن انتشار آمار از سوی بانك مركزی را اقدام مناسبی از سوی این بانك در قبال تعهد بانك مركزی به مردم و جامعه اقتصادی كشور دانست و گفت: در حال حاضر تورم را همراه با جزئیات حداكثر تا پنجم هر ماه و رشد اقتصادی را تا پایان فصل بعد منتشر می كنیم.

** تجربه رشد اقتصادی از ابتدای امسال پس از 8 فصل رشد منفی متوالی مشهود است
معاون اقتصادی بانك مركزی در خصوص بحث رشد اقتصادی نیز كه برخی شبهاتی به آن وارد می كنند نیز با اشاره به وجود 8 فصل متوالی رشد اقتصادی منفی طی سال های 1391 و 1392، گفت: اقتصاد كشور از ابتدای سال جاری به فضل خدا رشد مثبت را تجربه كرده و این موضوع كاملا مشهود است.
قربانی اظهار داشت: در ادبیات اقتصادی گفته می شود، كشوری كه پس از چند فصل رشد منفی اقتصادی، در دو فصل متوالی رشد اقتصادی مثبت را تجربه كند، از ركود خارج شده با وجود این دولت حتی با احتیاط اعلام كرده كه اقتصاد كشور مسیر خروج از ركود را آغاز كرده است.
وی در خصوص ادعای برخی مبنی بر اینكه این رشد اقتصادی برای مردم ملموس نیست، این امر را به دلیل پر نشدن چاله های هشت فصل روند نزولی رشد اقتصادی بسیار طبیعی دانست و با بیان اینكه، معیار و سنجش آخرین شرایط مطلوب اقتصادی برای مردم به سال 1390 باز می گردد، افزود: این دو فصل مثبت اقتصادی هنوز صدمات وارده و چاله قبلی را پر نكرده و ما هنوز به شرایط سال 1390 نرسیده ایم.
وی افزود: جالب است كه برخی منتقدان از یك سو می گویند 'در اقتصاد با آمار و حقایق می توان گفت كه از ركود خارج شده ایم و نمی توان روی هوا حرف زد'و از سوی دیگر وقتی با آمار و ارقام مواجه می شوند می گویند ما این آمار را قبول نداریم و می خواهیم رشد اقتصادی را لمس كنیم.
وی همچنین خطاب به كسانی كه ارقام و آمار اخیر بانك مركزی را سیاسی قلمداد می كنند، گفت: نه ارقام جدید و نه ارقام گذشته منتشره توسط بانك مركزی، هیچیك سیاسی نبوده و جملگی براساس استانداردهای شناخته شده بین المللی هستند.
وی هشدار داد كه جریان بی اعتبارسازی آمارهای اقتصادی، حیثیت و اعتبار آماری كشور را، كه خود یك سرمایه اجتماعی مهم است، نشانه رفته و این امر كاملا در تضاد با مصالح ملی كشور می باشد.
معاون اقتصادی بانك مركزی با بیان اینكه، برای محاسبه رشد اقتصادی، تولید ناخالص داخلی در شش ماهه سال 1393 را به مدت مشابه سال 1392 تقسیم می نماییم و نه سال 1390، گفت: نباید انتظار داشت صدمه ای كه بر اثر 8 فصل رشد منفی به تولید ناخالص داخلی كشور وارد شده در یك نیمسال جبران شده و احساس رشد اقتصادی فراگیر و همه جانبه را به سرعت شاهد باشیم. باید تلاش كنیم رشد اقتصادی مثبت استمرار یافته و تقویت شود تا هرچه بیشتر ثمرات آن در جامعه نمایان گردد.
وی با بیان اینكه، ما در سال گذشته غیر از بخش كشاورزی در سایر بخش های اقتصادی از جمله صنعت، نفت و خدمات با رشدهای اقتصادی منفی مواجه بوده ایم، گفت: در سال 1393 رشد اقتصادی در سه بخش منفی نیز مثبت شد، ضمن اینكه ایجاد آرامش در بازار ارز و كاهش فعالیت های سفته بازی نیز در این رشد اقتصادی از تاثیر بسزایی برخوردار بوده است.
این مقام مسوول افزود: با توجه به بهبود تعاملات بین المللی، صادرات نفت افزایش پیدا كرد و در اقتصاد 60 درصد و در بخش صنعت نیز80 درصد تسهیلات به سرمایه در گردش واحدهای تولیدی اختصاص پیدا كرده به طوری كه در 10 ماهه نخست سال جاری 270 هزار میلیارد تومان تسهیلات از سوی بانك های كشور اعطا و بخش عمده آن (60 درصد) به سمت فعال كردن ظرفیت های موجود هدایت شده است.
معاون اقتصادی بانك مركزی، یكی از دلایل تحرك در بخش صنعت را تزریق سرمایه در گردش، ثبات در بازار ارز و تامین و واردات كالاهای واسطه سرمایه ای مورد نیاز بخش صنعت عنوان كرد.
وی، تاثیر بخش خدمات كشور را در رشد چهار درصدی اقتصاد كشور در سال جاری را با اهمیت ذكر كرد و گفت: در حوزه خدمات نیز بخش های زیادی از جمله بخش گردشگری مثبت بوده و رشد بسیار بالایی را تجربه كرده و هتل های كشور از سوی گردشگران خارجی برای مدت زیادی رزرو شده كه اینها همه قابل رویت است.
قربانی درخصوص انتقادات برخی در خصوص عدم كاهش حجم بیكاری در كشور، با بیان اینكه البته نرخ بیكاری در سال های 1392 و 1393 نسبت به سال های گذشته كمتر بوده است، گفت: طبق اعلام مركز آمار ایران نرخ بیكاری در سال 1389 برابر با 13.5 درصد، 1390 برابر 12.3 درصد و در سال 1391 برابر با 12.2 درصد بوده است.
وی گفت: این مسئله را هم باید در نظر داشت كه زمانی اقتصاد برای مدت طولانی در ركود بوده و می خواهد مسیر رونق را در پیش گیرد، به طور طبیعی، تمام بخش ها در بخش سرمایه و نیروی كار ابتدا از ظرفیت های خالی موجود خود استفاده می كنند لذا در این حالت اثرات رشد اقتصادی بطور سریع در نرخ بیكاری بروز نمی كند. لازم است توجه شود كه در سالهای قبل، بسیاری از كارخانجات كشور با افت تولید و مازاد نیروی كار مواجه بوده اند.
معاون اقتصادی بانك مركزی افزود: اگر می خواهیم تصویر منصفانه ای از تحولات اقتصادی ارائه دهیم باید ابتدا ویژگی ها و دشواری های شرایط ركود تورمی كه شرایط ویژه ای در بحث سیاستگذاری اقتصادی است را مورد توجه قرار دهیم و نباید با ایجاد شك و شبهه دستاوردهای حاصله را زیر سوال ببریم.
معاون اقتصادی بانك مركزی ادامه داد: این بانك از هرگونه انتقاد سازنده و منصفانه استقبال كرده و آن را مبنایی برای اصلاح صحیح امور قلمداد خواهد كرد ضمن آنكه اعتقاد دارد نقدهای غیرمنصفانه و خارج از منطق نیز هیچگونه كمكی به تغییر و رفع مشكلات اقتصاد كشور نخواهد كرد.
وی همچنین با اشاره به وضعیت شاخص فلاكت در كشور كه از مجموع نرخ تورم و نرخ بیكاری حاصل می شود و نشانگر میزان درجه نامطلوب بودن شرایط اقتصادی است نیز گفت: این نرخ در نیمه اول سال 1392 برابر با 50.5 درصد و از مجموع نرخ بیكاری 10.4 درصدی و تورم 40.1 درصدی در نیمه سال 1392 بدست آمده است.
قربانی تصریح كرد: این درحالی است كه شاخص فلاكت در 9 ماهه سال 1393 به عدد 27.7 درصد كاهش پیدا كرده كه از جمع نرخ بیكاری 10.5 درصدی و نرخ تورم 17.2 درصدی در پایان آذر سال جاری استخراج شده است.

** ارزیابی های اولیه نشان می دهد رشد اقتصادی فصل سوم كشور نیز مثبت است
معاون اقتصادی بانك مركزی با بیان اینكه، آمار و ارقام نشان می دهد كه اقتصاد در مسیر صحیح حركت می كند، اظهار داشت: بر اساس سیاست هایی كه در مجموع از سوی دولت به كار گرفته شده شرایط اقتصاد كشورمان به سمت بهبود حركت می كند.
قربانی با بیان اینكه، نرخ تورم در نیمه نخست سال 1392 در پایان شهریورماه و شروع مهرماه 40.1 درصد بوده است، ادامه داد: در حال حاضر این نرخ به 15.8 رسیده است.
این مقام ارشد بانكی كشور افزود: كاهش تورم، رشد اقتصادی و ثبات در بازار ارز و همچنین كاهش تلاطمات ارزی همه وقایعی است كه برای مردم ملموس و قابل مشاهده بوده است.
وی همچنین میزان حجم نقدینگی كشور تا پایان دی ماه سال جاری را 688 هزار میلیارد تومان عنوان كرد و گفت: این حجم نسبت به دوازده ماه منتهی به دی ماه سال گذشته 22.7 درصد رشد داشته است.
قربانی در عین حال گفت: البته اینها بدان معنا نیست كه مسائل و مشكلات اقتصاد كشور رفع شده و اقتصاد از وضعیت مطلوبی برخوردار شده است بلكه كماكان مشكلات اقتصادی تارسیدن به نقطه مطلوب وجود دارد اما باید توجه كنیم كه از چه مسیری گذر كرده ایم و از چه نقطه ای به جایگاه امروز رسیده ایم و در نقدها و ارزیابی ها واقعیات را در نظر گیریم.

** شفافیت آماری لازمه اقتصاد مقاومتی است/ ضرورت اقتصاد مقاومتی برای بانك مركزی كاملا ملموس بوده است
معاون اقتصادی بانك مركزی با بیان اینكه، بانك مركزی بعنوان یك نهاد تخصصی مالی و مهمترین مركز تصمیم گیری در حوزه بازار پولی كشورمان در طول سال های گذشته به طور مستقیم مورد هجمه دشمنان بوده است، گفت: بحث اقتصاد مقاومتی برای بانك مركزی كاملا قابل درك و یك رویكرد راهبردی است.
قربانی گفت: در راستای اقتصاد مقاومتی تلاش ما بر این است كه رویكردهایی را در بانك مركزی اتخاذ كنیم كه اقتصاد كشور در مقابل شوك های وارده بتواند حداقل آسیب پذیری را داشته باشد و پس از بروز شوك نیز قابلیت انطباق و بازیابی آن سریع باشد.
معاون اقتصادی بانك مركزی افزود: پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی به طورحتم علاوه بر دولت، همكاری تمام آحاد جامعه به خصوص فعالان بخش اقتصادی و خصوصی كشور را طلب می كند.
قربانی، لازمه سرعت عمل و تصمیمات صحیح در اقتصاد كشور در مقابل شوك های وارده به بخش مختلف اقتصاد كشور و حتی خانوار را برخورداری از اطلاعات دقیق، شفاف، صریح و با حداقل وقفه اطلاعات آماری دانست و گفت: تلاش شده است كه آمار و ارقام منتشره همراه با توضیحات باشد تا زمینه تفسیر و برداشت های غلط كاهش یابد.
وی در خاتمه در پاسخ به یكی از انتقادات كه خواستار توضیح رییس كل بانك مركزی در خصوص نرخ تورم صفر درصدی اعلامی در بهمن شده است، تصریح كرد: این هم نكته جالبی است! از آنجا كه نرخ تورم ماهانه صفر درصدی توسط مركز آمار ایران منتشر شده، منطق حكم می كرد كه توضیحات بیشتر و تشریح موضوع را از دستگاه مسئول جویا می شدند و نه بانك مركزی! به هرحال معنی نرخ تورم ماهانه صفر درصدی در بهمن آن است كه شاخص بهای كالاها و خدمات مصرفی در بهمن نسبت به دی ماه رشد نكرده است. البته همانطور كه اشاره نمودم ریز تغییرات و توضیحات لازم را باید از دستگاه مسئول یعنی مركز آمار ایران جویا شوید.
اقتصام (5)1836**1558

سرخط اخبار اقتصاد