تحریم ابزاری ناكارآمد است/ بازتاب مثبت  سیاست خارجی روحانی در جهان

تهران - ایرنا - سفیر تركیه در ایران با ناكارآمد خواندن تحریم ها علیه جمهوری اسلامی، پیشداوری ها علیه ایران را اشتباه عنوان كرد و گفت: سیاست خارجی دولت كنونی ایران انعكاس مثبتی در جهان داشته است.

رضا هاكان تكین در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگاران ایرنا گفت: در سفر رییس جمهوری تركیه به ایران كه بلافاصله بعد از تعطیلات نوروز انجام خواهد شد، تفاهم نامه هایی در زمینه های مختلف امضا می شود كه امضای تفاهم نامه ای درباره مبارزه با تروریسم از جمله آنهاست.

وی، تشكیل دومین شورای عالی راهبردی دو كشور را در سفر اردوغان به ایران، زمینه ساز تحقق چشم انداز تجاری 30 میلیارد دلاری بین تهران و آنكارا عنوان كرد.

سفیر تركیه ، آنكارا را نیازمند گاز وارداتی ایران اعلام و تصریح كرد: تحریم نتیجه مثبتی در راستای اهداف تحریم كنندگان نداشته است.

این مقام ترك، تحریم های بین المللی در كنار بوروكراسی اداری ایران را دو مانع اصلی گسترش روابط تجاری ایران و تركیه ارزیابی كرد.

تكین، خبرگزاری جمهوری اسلامی را یكی از رسانه های مهم منطقه و دنیا دانست و گفت: از نظر ما ایرنا، صدای ایران در جهان است .

مشروح مصاحبه سفیر تركیه در زیر آمده است:

**ایرنا: برای مقدمه درباره خودتان و نحوه آشنایی با ایران و ایرنا برای ما توضیح دهید؟

++سفیر تركیه: ایرنا برای ما یك ارگان مطبوعاتی مهم منطقه ای و جهانی و از نظر ما صدای ایران برای دنیاست.

جمهوری اسلامی ایران یكی از مهمترین كشورهای دنیاست و تقویت روابط با آن برای تركیه مهم است. ایران فقط همسایه ما نیست بلكه ما تاریخ مشتركی داریم. ایران و تركیه روابط خوبی دارند و به نظر من مشكلات كوچكی كه در روابط دو كشور وجود دارد به آسانی قابل حل هستند و ما به دنبال ایجاد زمینه های جدید همكاری با ایران هستیم.

25 سال است در وزارت خارجه تركیه كار می كنم، قبلا هیچ وقت در ایران نبوده ام. من در سال های 2007 تا 2011 سركنسول تركیه در لس آنجلس آمریكا بودم.

در لس آنجلس جمعیت ایرانیان زیاد است تا جایی كه به شوخی برخی به لس آنجلس، تهرانجلس می گویند. نصف دانش آموزان مدرسه ای كه پسرم در آنجا تحصیل می كرد ایرانی-آمریكایی بودند. برای اولین بار در لس آنجلس بود كه با ایرانی ها آشنا شدم و فهمیدم كه چقدر به ما ترك ها نزدیك هستند. آنچه برای من جالب بود این بود كه ایرانی های مهاجر چقدر به وطن خود علاقه مند هستند.

سه سال گذشته را در وزارت خارجه تركیه مسئول اداره كل عراق بودم و به خاطر مسائل عراق با ایرانی ها در تماس بودم. در مدت چهار ماه و نیم گذشته كه به عنوان سفیر تركیه در ایران اقامت داشته ام اصلا احساس غربت نكردم.

**ایرنا: درباره جزئیات سفر رییس جمهوری محترم تركیه به ایران و اهداف آن توضیح دهید؟

++سفیر تركیه: دیدار رجب طیب اردوغان از ایران بلافاصله بعد از تعطیلات نوروز صورت می گیرد. در حال آماده كردن مقدمات سفر هستیم. ما مایلیم كه این سفر فقط یك دیدار تشریفاتی نباشد بلكه نتایج ملموسی برای بهبود روابط دوجانبه در پی داشته باشد. من امیدوارم این سفر به روند گسترش روابط، شتاب دهد.

**ایرنا: درباره تشكیل دومین شورای عالی راهبردی ایران و تركیه و اهداف تشكیل آن توضیح دهید؟

++سفیر تركیه: تشكیل شورای عالی راهبردی مكانیسمی است كه تركیه برای بهبود روابط با كشورهای همسایه بویژه كشورهای مهمی مثل ایران تعریف كرده است.

تشكیل شورای عالی راهبردی به شكل نشست اعضای كابینه مشترك دو كشور محسوب می شود.

مقامات ایران و تركیه از طریق شورای عالی راهبردی دو كشور می توانند برخی از مشكلاتی كه در نشست های كارشناسی حل نشده را بررسی و برای آن راهكار ارائه دهند.

در نشست شورای عالی راهبردی دو كشور، مقامات ارشد ایرانی و ترك زمینه های جدید همكاری را بررسی می كنند.

تشكیل شورای عالی راهبردی می تواند زمینه های عملیاتی شدن چشم انداز تجارت 30 میلیارد دلاری تهران و آنكارا را فراهم كند.

سرمایه گذاران ترك آماده سرمایه گذاری در پروژه های سرمایه گذاری ایران از جمله پروژه های زیربنایی هستند.

**ایرنا: آیا تركیه برنامه ای برای افزایش خرید گاز و نفت از ایران دارد؟

++سفیر تركیه: تماس بین تهران و آنكارا درباره صادرات گاز ایران به تركیه ادامه دارد و اگر به تفاهم برسیم در این مورد حاضر به همكاری هستیم. نیاز تركیه به گاز خیلی زیاد است و این نیاز زیادتر هم خواهد شد. تركیه منابع گاز ندارد و از روسیه، آذربایجان و ایران گاز وارد می كند. مشكل ما برای واردات گاز از ایران اختلاف در قیمت است كه اگر این مشكل حل شود ما می توانیم گاز بیشتری از ایران وارد كنیم.

**ایرنا: آیا دیوان داوری بین‌المللی در لاهه درباره اختلاف قیمت گاز بین ایران و تركیه رای صادر كرده است؟

++سفیر تركیه: ما مذاكراتمان را در خصوص قیمت و شرایط توافقی صدور گاز ایران به تركیه ادامه می دادیم؛ وقتی به نتیجه نرسیدیم در عمل به یكی از مفاد توافقنامه، به دیوان داوری بین المللی در لاهه رجوع كردیم كه هنوز این دیوان رای صادر نكرده است.

**ایرنا: تركیب هیات همراه رییس جمهوری تركیه به ایران چگونه است؟

++سفیر تركیه: برخی از وزرای دولت، رییس جمهوری را در سفر به ایران همراهی می كنند و در دومین نشست شورای عالی راهبردی دو كشور شركت خواهند كرد. هنوز تركیب نهایی هیات همراه اردوغان مشخص نشده اما با توجه به تعدد پروژه های مشترك اقتصادی دو كشور، وزرای اقتصاد و بازرگانی و همچنین وزیر خارجه، رییس جمهوری را در سفر به ایران همراهی خواهند كرد.

**ایرنا: آیا امضای تفاهم نامه هایی بین ایران و تركیه در سفر اردوغان به تهران هم در دستور كار قرار دارد؟

++سفیر تركیه: پیش نویس تفاهم نامه هایی برای امضا در سفر رییس جمهوری تركیه به ایران در دست بررسی هستند ولی چون هنوز قطعی نشده اند نمی توانیم آنها را رسانه ای كنیم. در تمامی زمینه ها، پیش نویس هایی تهیه شده كه هم ما و هم طرف ایرانی درباره به نتیجه رساندن آنها مصمم هستند.

مهم نیست كه در سفر رییس جمهوری تركیه به ایران، چند تفاهم نامه امضا می شود بلكه مهم ، اجرایی كردن این تفاهم نامه هاست.

**ایرنا: چه موانعی در راه تحقق چشم انداز 30 میلیارد دلاری بین ایران و تركیه وجود دارد؟

++سفیر تركیه: در مقابل توسعه روابط دو كشور و رسیدن به چشم انداز مورد نظر برخی موانع وجود دارد كه برخی از آنها خارجی و برخی نیز داخلی است.

در بعد خارجی، تحریم ها هرچقدر هم كه تركیه تلاش كرده باشد آنها را نادیده بگیرد باز هم عامل مهمی در كاهش روابط تجاری تهران-آنكارا هستند.

به طور مثال یك شركت یا بانك تركیه ای كه می خواهد با بخش خصوصی یا دولتی ایران همكاری كند، همكاری هایی كه با دیگر شركت ها و بانك های دنیا دارد با ریسك تحریم مواجه می شود.

اقتصاد تركیه تا حد زیادی خصوصی شده و شركت ها و بانك ها مستقل از دولت درباره ارتباط با بخش خصوصی یا دولتی دیگر كشورها تصمیم می گیرند.

از طرف دیگر، بعضی قوانین داخلی ایران مانع بهبود روابط دو كشور است. برای مثال، موضوع تردد كامیون ها بین دو كشور كه تا همین دوره اخیر هم حل نشده بود یكی از موانع توسعه تجارت بین دو كشور بود.

البته خدا را شكر این موضوع را حل كردیم و بعضی مسائل باقی مانده هم مطمئنیم در آینده نزدیك حل می شوند.

قوانین اداری ایران، تشویق كننده همكاری شركت های تركیه ای با این كشور نیستند و شركت هایی كه در ایران سرمایه گذاری كرده اند با مشكلات عدیده ای مواجه هستند؛ این قوانین مانع از سرمایه گذاری های جدید طرف های ترك در پروژه های سرمایه گذاری ایران است.

من در دوره ماموریتم هر روز با مشكلات شركت های ترك فعال در ایران برخورد دارم و با كمك همكاران ایرانی سعی در رفع آنها داریم.

توسعه روابط دو كشور به بهبود رفاه مردم دو كشور كمك می كند. اگر برای دو ملتی كه تاریخ مشتركی دارند، زمینه اقتصادی مشتركی هم فراهم كنیم در تحكیم روابط آنها بسیار موثر است.

هر قدر روابط اقتصادی بین دو كشور بیشتر شود، همانقدر هم تنش بین آنها كمتر خواهد شد . ما می خواهیم پایه های روابط با ایران را از طریق گسترش روابط اقتصادی محكمتر كنیم.

**ایرنا: شركت ها و سرمایه گذاران ترك علاقه مند به فعالیت در چه حوزه هایی از پروژه های سرمایه گذاری در ایران هستند؟

++سفیر تركیه: كارخانه كودسازی با سرمایه گذاری یك میلیارد دلار و همین طور كارخانه پارس حیات با سرمایه گذاری 200میلیون دلار كه دستمال كاغذی تولید می كند از جمله پروژه های سرمایه گذاری سرمایه گذاران ترك در ایران هستند.

سرمایه گذاری های دیگری هم در مقیاس های كوچكتر انجام شده است.

گردشگری یكی از زمینه های خوب برای سرمایه گذاری بین ایران و تركیه است و تقویت روابط دو كشور در این حوزه بسیار مورد علاقه دكتر حسن روحانی رییس جمهوری ایران قرار دارد. تركیه در زمینه گردشگری یكی از كشورهای برتر دنیاست و زیربنا و تجربه خوبی در زمینه جذب گردشگر دارد.

ایران هم جاذبه های تاریخی و گردشگری زیادی دارد اما نمی توان گفت كه زیربنای گردشگری در اینجا پیشرفت زیادی داشته است. سرمایه گذاری در بخش گردشگری یكی از موارد رایزنی بین ایران و تركیه است.

در گذشته، تركیه هم باوجود داشتن جاذبه های طبیعی فوق العاده، خیلی كم هدف بازدید گردشگران خارجی قرار می گرفت اما بعدها با ارائه خدمات مناسب به گردشگران روند تغییر یافت.

ایران نه تنها به خاطر جاذبه های تاریخی بلكه به خاطر فرهنگ و تاریخ والای مردمش می تواند به یكی از جذاب ترین مناطق توریستی جهان تبدیل شود.

**ایرنا: روابط علمی ایران و تركیه به عنوان دو كشور اول منطقه در حوزه علمی را چگونه ارزیابی می كنید؟

++سفیر تركیه: به هیچ وجه ما ایران را رقیب خود در حوزه علمی نمی دانیم بلكه شریك خود می دانیم. به مناسبت نشست دی هشت، وزیر علوم تركیه اخیر به ایران سفر كرد.

طی دیدارهای دوجانبه ای كه در حاشیه نشست دی هشت بین مقامات ایرانی و وزیر علوم تركیه برگزار شد، در مورد توسعه روابط علمی نیز مذاكراتی صورت گرفت.

مایلیم كه در آینده هیات های كارشناسی و فنی بین دو كشور مبادله شود تا دانشمندان دو طرف بتوانند پروژه های مشتركی را برای همكاری در زمینه های علمی تعریف كنند.

**ایرنا: نظر تركیه درباره روند مذاكرات بین ایران و گروه 1+5 چیست؟

++سفیر تركیه: تركیه برای به رسیدن مذاكرات به نتیجه مثبت، آماده هر گونه مشاركتی است. البته الان مذاكرات بین ایران وگروه 1+5 به صورت مستقیم انجام می شود. اخیرا نشستی بین ایران و سه كشور اروپایی در استانبول برگزار شد كه اگر نیاز باشد باز هم با كمال میل، تركیه آماده میزبانی این مذاكرات است.

البته زمان زیادی به پایان مهلت مقرر مذاكرات باقی نمانده، به همین خاطر امیدواریم كه نتایج مثبتی به دست آید؛ نتایجی كه هر دو طرف را راضی كند و ایران هم جایگاهی كه مستحق آن است را در صحنه بین المللی به دست آورد.

اگر برای میزبانی مذاكرات یا هر موضوع دیگری، درخواستی از سوی ایران یا گروه 1+5 صورت گیرد تركیه با كمال میل مشاركت می كند اما الان مذاكرات به صورت مستقیم انجام می شود.

**ایرنا: چقدر رفع تحریم های ایران برای تركیه و جهان اهمیت دارد؟

++سفیر تركیه: بررسی تاریخ كشورهایی كه هدف تحریم قرار گرفته اند چه در این منطقه و چه در كل جهان به خوبی نشان می دهد كه تحریم ها نتیجه مثبتی نداشته است.

در زندگی روزمره هم می بینیم كه تحریم ها به جای تحت تاثیر قرار دادن اهداف مورد نظرشان، مردم عادی را تحت تاثیر قرار داده اند.

ما در نشست های بین المللی، موضوع ناكارآمدی ابزار تحریم علیه ایران و تمامی كشورهای دیگر را مورد تاكید داده ایم و عمیقا معتقد هستیم كه تحریم نتیجه مثبتی ندارد.

البته ضمن مخالفت با تحریم كشورها در نهادهای بین المللی، تركیه خود را به تحریم های تصویب شده در چارچوب نظام بین الملل از جمله تحریم های شورای امنیت متعهد می داند.

آنكارا خود را متعهد به رعایت تحریم های سازمان هایی كه عضو آنها نیست، نمی داند و این موضوع را به كشورهای مرتبط به طور صریح اعلام كرده و در مقابل فشارها هم ایستاده است.

**ایرنا: نگاه دنیا به ایران چگونه است و آیا سیاست های دولت یازدهم در مقابله با ایران هراسی، تاثیری در این روند گذاشته است؟

++سفیر تركیه: در دنیا برخی پیشداوری ها درباره ایران وجود دارد اما فرهنگ والا، صمیمیت و میهمان نوازی ایرانی ها همواره خنثی كننده این پیشداوری ها بوده است.

من در سال 2000 تا 2004 در نمایندگی دائمی تركیه در سازمان ملل ماموریت داشتم و مدتی هم در همان زمان، محمد جواد ظریف نماینده دائم ایران در سازمان ملل بود.

انتصاب ظریف به عنوان نماینده دائم ایران در سازمان ملل در آن زمان موج بسیار خوبی به نفع ایران ایجاد كرد. در آن دوره كه بحث گفت و گوی تمدن ها از طرف جمهوری اسلامی مطرح شده بود، جلساتی كه در این رابطه به ریاست ظریف برگزار شد بسیار در ارتقای نگاه دیگر كشورها به ایران تاثیرگذار بود.

معتقدم چه روحانی و چه ظریف و چه دیگر مسئولان ایرانی با سیاست هایی كه در پیش گرفته اند تصویر مثبتی از جمهوری اسلامی به جهان نشان داده اند و اقدامات آنها در جهان انعكاس مثبتی داشته است.

یك موضوع را می توانیم با اخم بیان كنیم یا با یك صورت خندان كه طرح آن با هر كدام از این دو حالت صورت، نتیجه متفاوتی را ارائه می دهد.

**ایرنا: نظر شما درباره طرح رییس جمهوری ایران تحت عنوان 'جهان علیه خشونت و افراطی گری' كه در سال 2013 در مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب رسید، چیست؟

++سفیر تركیه: همكاری خوبی بین ایران و تركیه در زمینه مقابله با تروریسم وجود دارد. ممكن است در سفر اردوغان به ایران هم تفاهم نامه ای در این زمینه به امضا برسد.

طرح ایران برای مقابله با تروریسم نیاز امروز دنیاست و امیدواریم كه با عملیاتی كردن این طرح به كاهش تروریسم در جهان كمك كنیم.

**ایرنا: بین ایران و تركیه در مقابله با تروریسم بویژه در سوریه اختلاف نظرهایی هم وجود دارد، دو كشور چطور می توانند دیدگاه هایشان را به هم نزدیك كنند؟

++سفیر تركیه: در مورد داعش، ما یكی از كشورهایی هستیم كه اعلام كردیم داعش تروریست است و مبارزه با آن را در پیش گرفتیم اما باید یك نگرش چندجانبه به این موضوع داشته باشیم.

باید زمینه به وجود آمدن داعش را از میان ببریم چون در غیر اینصورت یك راه حل موقت پیدا كرده ایم و یافتن راه حل نهایی به تاخیر افتاده است.

وقتی از تروریسم صحبت می كنیم، تروریسم فقط داعش نیست؛ با تروریسم دولتی هم باید مبارزه كرد. اگر در سوریه تروریسم مهار نشود، بیشتر از این به خارج از منطقه گسترش خواهد یافت.

**ایرنا: نظر تركیه درباره رد تشكیل دولت فلسطین در سازمان ملل و ادامه اقدامات توسعه طلبانه رژیم صهیونیستی در سرزمین های اشغالی چیست؟

++سفیر تركیه: متاسفانه موضوع فلسطین در میان درگیری های سوریه فراموش شد. برنده بزرگ درگیری ها در سوریه، اسرائیل است. در شرایطی كه درگیری های سوریه توجه دنیا را جلب كرده، اسرائیل به حركت های توسعه طلبانه خود ادامه می دهد و این برای جهان اسلام شرم آور است. در جایی مسلمانان همدیگر را می كشند و جای دیگر برادران فلسطینی تحت ظلم اسرائیل هستند. انشاءالله كه برادران مسلمان ما شرایط كنونی منطقه و جهان را درك كرده و با اتحاد و همدلی برای احقاق حقوق مشروع فلسطینی ها گام بردارند.

**ایرنا: در رسانه ها، خبرهایی درباره تلاش دولت تركیه برای بهبود روابط با كردهای این كشور و تلاش برای مشاركت دادن آنها در ساختار سیاسی منتشر شده، نظر شما در این باره چیست؟

++سفیر تركیه: درست نیست مردم كرد تجزیه طلب ارزیابی شوند. حفظ تمامیت ارضی تمامی كشورها یك موضوع اساسی برای تركیه است. ما فكر می كنیم كه بهترین راه مبارزه با گروهك های تجزیه طلب، جلب مشاركت عمومی مردم كرد در حاكمیت است تا مورد سوء استفاده گروهك ها قرار نگیرند.

اگر ما كردها را طرد كنیم ، به گروهك های تجزیه طلب كمك كرده ایم تا جذب آنها شوند. در كنار تقویت احساسات وطن دوستانه بین همه اقوام، باید به طور جدی با تروریسم مبارزه كرد.

ما از پ.ك.ك صدمات زیادی دیده ایم و چهل هزار هموطن خود را در راه مبارزه با این گروه از دست داده ایم. پروژه جدید تركیه در زمینه كردها، صلح با كردهاست كه گام های اساسی در این راه برداشته شده و امیدواریم زودتر به نتیجه برسد.

ایران و تركیه در مبارزه با گروهك های تروریستی تجزیه طلب همكاری دارند و تجزیه طلبی تهدیدی برای امنیت ملی و تمامیت ارضی دو كشور است.

**ایرنا: انتخابات سراسری در تركیه چه زمانی انجام می شود؟ آیا تركیه تصمیم دارد سیستم سیاسی را از پارلمانی به ریاستی تغییر دهد؟

++سفیر تركیه: انتخابات تركیه در هفت ژوئن 2015(17 خردادماه 94) برگزار می شود. بعد از برگزاری انتخابات، حزب حاكم در مورد تغییر قانون اساسی یا تغییر نظام سیاسی از پارلمانی به ریاستی تصمیم خواهد گرفت.

**ایرنا: نظر دولت تركیه درباره ائتلاف بین المللی تشكیل شده علیه داعش چیست؟

++سفیر تركیه: ما جزئی از این ائتلاف هستیم. ما در مبارزه با داعش هم در درون این ائتلاف مشاركت داریم. اما در هر مناسبتی نظرات خودمان را برای تاثیرگذارتر كردن این مبارزه بیان می كنیم.

همه هدف ما این است كه كشورهای منطقه چه ایران و چه عربستان و قطر از طریق همكاری های جمعی درون منطقه ای مشكلات را حل كنند.

بعضی وقت ها، هدف هایی كه كشورها دنبال می كنند یكسان است اما روش هایی كه برای رسیدن به آن هدف ها در پیش می گیرند متفاوت است و در اینجا اختلاف نظرها شكل می گیرد.

اگر كشورهای منطقه خود مشكلات را حل نكنند در حقیقت از كشورهای فرامنطقه ای دعوت كرده اند كه درمنطقه حضور یابند.

**ایرنا: تركیه اخیرا با هدف حفاظت از مقبره شاه سلیمان به خاك سوریه حمله كرد و دمشق آن را نقض تمامیت ارضی خود اعلام كرد، نظر شما در این باره چیست؟

++سفیر تركیه: آنكارا در این زمینه كاملا بر اساس قوانین و حقوق بین المللی عمل كرده است. محل مقبره شاه سلیمان جزئی از خاك تركیه محسوب می شود و بر اساس قراردادهای دوجانبه، این منطقه خاك سوریه نیست. این قرارداد مورد تایید دولت سوریه است و قبلا هم به دلیل ایجاد سد و دلایل دیگر، محل این مقبره دو بار عوض شده است.

الان هم به خاطر وضعیت بی ثبات سوریه و حفظ امنیت سربازان ترك محافظ مقبره ، جای آن عوض شده است.

این یك تدبیر موقت است و انشاءالله در سوریه كه ثبات برقرار شود، مقبره به جای خود بر می گردد. هدف به هیچ وجه نقض حاكمیت سوریه نبوده است.

**ایرنا: برخی رسانه ها از خرید نفت اقلیم كردستان عراق توسط آنكارا بدون هماهنگی با دولت مركزی بغداد خبر داده اند، نظر شما چیست؟

++سفیر تركیه: روابط تركیه با اقلیم كردستان عراق تماما بر اساس قانون اساسی عراق و قوانین بین المللی است.

**ایرنا: آیا همكاری های جدید نظامی بین چین و تركیه بویژه گمانه زنی ها درباره خرید سیستم دفاع موشكی از پكن، با عضویت آنكارا در پیمان آتلانتیك شمالی(ناتو) تناقض ندارد؟

سفیر تركیه: خیر، رابطه نظامی ما با چین هیچ مغایرتی با تعهدات تركیه در ناتو ندارد.

** ایرنا: آخرین تحولات در حوزه عضویت تركیه در اتحادیه اروپا چیست؟

++سفیر تركیه: در ارتباط با موضوع عضویت تركیه در اتحادیه اروپا، لازم است دوستان در اتحادیه اروپا در این باره تصمیم بگیرند و این موضوع، اهمیت سابقش را برای آنكارا از دست داده است. ما بدون اتحادیه اروپا هم داریم اقتصاد خودمان را پیشرفت می دهیم. ما مایلیم عضو اتحادیه اروپا شویم ولی اگر آنها نخواهند برای ما آخر دنیا حساب نمی شود.

گفت وگو از: خسرو كفیلی و حمداله عمادی

سیام**9191**1449