۶ اسفند ۱۳۹۳،‏ ۹:۱۶
کد خبر: 81519556
۰ نفر
سكوت «ايدز» در مدارس

تهران- ايرنا- روزنامه «قانون» امروز -چهارشنبه- در گزارشي با عنوان «سكوت «ايدز» در مدارس» نوشته است: شعار اساسي مان بيشتر روي پرهيز از برقراري رابطه پرخطر خارج از چارچوب خانواده، وفاداري به همسر و تك همسري است. به دليل مشترك بودن استفاده اين وسيله در بحث بارداري و نيز عدم انتقال ايدز، نمي توان آمار دقيق گرفت. اينكه از وزارت بهداشت مدام درباره ايدز سوال مي شود، از وزارتخانه هايي مثل آموزش و پرورش يا علوم سوال نمي شود. بايد پرسيد واقعا ايدز اولويت چندم آموزش و پرورش است؟

موج سوم انتقال ايدز در ايران همراه با افزايش انتقال از طريق روابط محافظت‌نشده جنسي است و آمار ها از افزايش انتقال ايدز در اين زمينه حكايت دارد.آمارهاي رسمي و ثبت شده، وجود حدود 30 هزاربيمار مبتلا به ايدز در كشور را نشان مي دهد كه احتمالا تا سه برابر اين آمار نيز مبتلا به ايدز هستند اما اطلاعي از ان ندارند. در اين ميان، اطلاع‌رساني و آموزش پرهيز از رفتار‌هاي پرخطر جنسي و ترويج استفاده از وسايل پيشگيري از انتقال ايدز نظير كاندوم، موضوعي است كه چندان مورد توجه در سال‌هاي اخير قرار نگرفته و نگراني‌ها از افزايش انتقال ايدز از طريق روابط جنسي را افزايش داده است. دكتر “عباس صداقت” رئيس اداره كنترل ايدز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در گفت‌و‌گو با «قانون» از نگراني ها درباره افزايش انتقال ايدز با روابط محافظت نشده جنسي سخن گفته است كه در ادامه مي خوانيد:



* آقاي دكتر آخرين آمار انتقال ايدز در كشور چگونه است؟

- طبق آمارهايي كه ماهانه از سراسر كشور در مورد ثبت بيماري ايدز دريافت و جمع آوري مي كنيم، همچنان مصرف تزريقي مواد مخدر بيشترين درصد براي موارد ثبت شده انتقال ايدز را به خود اختصاص داده است. ولي آنچه مهم است اينكه سهم انتقال ايدز از طريق روابط جنسي رو به افزايش است. طبق آمارها، اين سهم در سال 92 حدود 36 درصد بود كه پيش بيني مي شود كه امسال نيز با سرعت سال هاي اخير، بازهم افزايش يابد و يك معضل ديگر در انتقال ايدز بر بحث اعتياد تزريقي سوار شده و آن انتقال جنسي است.



* به نظر مي رسد آن‌گونه كه بايد و به طور محسوس برنامه‌اي اثر گذار براي اطلاع‌رساني و پيشگيري از انتقال ايدز اجرايي نمي شود كه شاخص ترين آن بحث استفاده كاندوم ، يارانه و تبليغ آن است . وزارت بهداشت در اين زمينه چه مي كند؟

- من تحليل شما را تاييد نمي كنم و به لحاظ مداخلات پيش بيني شده اين‌گونه نيست كه كار اجرايي نشده است. بر قراري روابط جنسي بستگي به فاكتورهاي متعددي دارد و چون يك موضوع رفتاري است، كاملا به نگرش جامعه و جوانان بر مي گردد. اگر اطلاع رساني طوري موثر باشد كه آگاهي افراد و جوانان، باعث تغيير نگرش و رفتار شود، مي تواند اثر بخش باشد و به سمت انجام رفتار سالم جنسي برود. به طور مثال، بسياري از افراد مي دانند كه سيگار مضر است و مصرف آن زيان دارد اما چون اين اطلاع داشتن، نتوانسته تغييري در نگرش و رفتار آنها ايجاد كند، سبب شده تا آنها همچنان به استعمال دخانيات ادامه دهند. اما در موضوع مصرف وسايل پيشگيري – كاندوم - وزارت بهداشت در مورد گروه هاي در معرض خطر و آسيب پذير، ضمن احترام به سياست هاي افزايش جمعيت همچنان در سال 93 تلاش كرده كه وسايل پيشگيري را به طور رايگان و به ميزان مورد نياز تامين كند. به طوري كه در مراكز مشاوره و نيز مراكز ويژه زنان آسيب پذير، مشكلي در تامين وسايل پيشگيري نداريم. در حوزه جمعيت عمومي كشور نيز خوشبختانه با رايزني هايي كه با دفتر جمعيت و سلامت خانواده وزارت بهداشت صورت گرفت، اعتبارات مربوط به وسايل پيشگيري از بيماري‌هاي آميزشي و ايدز در بودجه 94 ديده شده است كه البته اطلاعي از ميزان دقيق آن ندارم. ما نگراني خود را اعلام كرديم كه سياست‌هايي كه وزارت بهداشت براي بحث افزايش جمعيت دارد، مبادا خداي نكرده تاثير بگذارد در تداوم موضوعات بيماري‌هاي آميزشي. فصل مشتركي كه كاندوم در پيشگيري از بارداري و انتقال بيماري هاي آميزشي دارد، بايد مورد توجه قرار گيرد تا اين خطر به وجود نيايد كه چون در هر دو سياست مشترك است، به افزايش بيماري ها منتج شود.



* آيا اكنون آماري از ميزان مصرف وسايل پيشگيري از انتقال آميزي بيماري‌ها و به خصوص ايدز در كشور وجود دارد؟

- به دليل مشترك بودن استفاده اين وسيله در بحث بارداري و نيز عدم انتقال ايدز، نمي توان آمار دقيق گرفت. البته مي توان از ميزان فروش كاندوم اطلاع يافت اما چون اين وسيله مصرف دومنظوره دارد، تفكيك اينكه استفاده از آن براي پيشگيري از بارداري بوده و يا عدم انتقال بيماري امكان پذير نيست. البته مطالعات پيمايشي وجود دارد كه رفتار فرد را سوال مي كند كه در گروه هاي پرخطر مانند مصرف كنندگان مواد مخدر، زندانيان يا در افراد مراجعه كننده به مراكز گذري، رفتار سالم يا ناسالم جنسي شان چگونه است. اطلاع داريم افرادي كه تحت پوشش مركز ما هستند حدودا 70 درصد رفتار سالم جنسي داشته اند. مطالعه ديگري هم در جمعيت عمومي كشور در بحث رفتارهاي جنسي انجام شده كه در حال تجزيه و تحليل هستيم و مشخص مي‌كند وضعيت روابط جنسي تا چقدر محافظت شده است.



* در ماه‌هاي اخير با افزايش قيمت در وسايل پيشگيري از انتقال بيماري‌هاي اميزشي مواجه بوديم، اين مسئله تا چه ميزان در كاهش استفاده از كاندوم و افزايش انتقال ايدز از طريق روابط جنسي تاثير گذار است؟

- از يك نگرش مي تواند تاثير گذار باشد، چرا كه ايجاد دسترسي در استفاده از كاندوم بسيار مهم بوده و دسترسي هم به لحاظ فيزيكي و قيمتي بايد مناسب باشد. به لحاظ دسترسي فيزيكي خوشبختانه كمپاني هاي خصوصي در سال هاي اخير فعال شده اند و سازمان غذا و دارو هم سخت گيري براي عرضه غير از داروخانه ها نكرد ولي به لحاظ قيمت ، افزايش مي تواند تاثير گذاشته باشد. بايد توجه داشته باشيم كه اما اگر اطلاع‌رساني طوري صورت بگيرد و فرد به اين اعتقاد برسد كه با اين هزينه، مي تواند از يك بيماري كه تمام عمرش را تحت تاثير قرار مي دهد جلوگيري كند، در ايجاد انگيزه بسيار مهم است.



* الان ميانگين قيمت هاي كاندوم در داروخانه‌ها و واحدهاي ارايشي بهداشتي چگونه است؟

- در اين بحث سازمان غذا و دارو يا سازمان تجهيزات پزشكي بيشتر در مورد قيمت‌ها اطلاع دارند و با توجه به تنوع ، ايراني و خارجي بودن و اشكال مختلف، محدوده قيمت‌ها گسترده است اما در كل اگر تسهيلاتي مثل گذشته وجود داشته باشد كه قيمت را براي مصرف كننده قابل قبول‌تر كند، دسترسي در شرايط مساوي ارتقا پيدامي‌كند.



* اين تسهيلات همان يارانه ها يا تخفيفات گمركي است؟

- اين را نمي‌دانم اما از افزايش قيمت خبر دارم و بايد بررسي شود كه تعرفه گمركي تغيير پيدا كرده يا يارانه ها كم شده است.



* آيا نياز است كه دولت يارانه و تسهيلات براي دسترسي به كاندوم بدهد؟

- مركز مديريت بيماري هاي وزارت بهداشت همواره روي اين موضوع تاكيد داشته و ما نيز تاكيد داريم كه بحث قيمت مي تواند در دسترسي تاثير گذار باشد. صرفا با هدف پيشگيري از ايدز، واحدهاي مرتبط بايد اين موضوع را بيشتر مورد توجه قرار دهند تا كاندوم با قيمت نازل تر و سهولت بيشتر در دسترس افراد متقاضي قرار گيرد. توجه نيز داشته باشيد كه ما شعار اساسي مان بيشتر بر روي پرهيز از برقراري رابطه غير از چارچوب خانواده، وفاداري به همسر و تك‌همسري است ولي در هر شرايطي كه فردي اين دو توصيه را نمي تواند رعايت كند، تاكيد داريم كه حتما رفتار جنسي محافظت شده داشته باشد.



* سال هاي قبل، طرح آزمايشي دستگاه‌هاي خودپرداز ارائه كننده كاندوم را داشتيم اما توسعه اين طرح، موفق نبود، بيشترين مشكل در اين زمينه چه بود؟

- اين طرحي بود كه ستاد مبارزه با مواد مخدر در تهران اجرا كرد و اصل طرح نيز بسيار خوب بود اما نگراني وزارت بهداشت در بحث مشاوره و اموزش است. دستگاه خودپرداز ، يك ماشيني است كه بر اساس درخواست كالا را مي دهد كه در كنار آن بايد آموزش و مشاوره هم باشد . اينكه نتايج اين طرح چه بود كه ستاد مبارزه با مواد مخدر آن را ادامه نداد اطلاعي از آن ندارم و دلايل آن اعلام نشده است.



* طي سال‌هاي گذشته در حوزه اطلاع رساني گسترده و مداوم عمومي و نيز ورود آموزش پيشگيري از ايدز در كتاب هاي درسي ابتدايي، چه كاري شد؟

- متاسفانه اتفاق خاصي نيفتاده است و آموزش و پرورش بايد جدي تر وارد شود. در وزارت آموزش و پرورش يك نگراني وجود دارد كه با ورود ايدز به كتب درسي، تابوها شكسته مي شود! در حالي كه ما دنبال ترويج مهارت‌هاي زندگي هستيم و نمي خواهيم كه يك دانش آموز مقطع ابتدايي يا راهنمايي، راجع به اعتياد و ايدز چيزي بشنود. اما بايد مهارت هاي زندگي و تشخيص خوب از بد را در دوره ابتدايي و راهنمايي ياد بگيرد تا در جامعه به مشكل نخورد. الان مباحثي در كتب درسي است كه اجباري نيست و جدي گرفته نمي‌شود. ضمن اينكه مطبوعات، رسانه‌هاي مجازي ، برنامه نويسان، نويسندگان و... بايد بر روي بحث ايدز حساس شوند اگر چه برنامه ريزي شده تا در سال 94، كميته كشوري آموزش و اطلاع‌رساني پيشگيري از ايدز با حضور وزارت بهداشت فعال‌تر شود.



* اما اين ضرورت وجود دارد كه حساسيت‌ها از سوي وزارت بهداشت بيشتر اعلام شود

- من فكر مي كنم وزارت بهداشت در طول سال‌هاي اخير بسيار از ايدز سخن گفته است. اينكه از وزارت بهداشت مدام درباره ايدز سوال مي‌شود، از وزارتخانه هايي مثل آموزش پرورش يا علوم سوال نمي شود. بايد پرسيد واقعا ايدز اولويت چندم آموزش و پرورش است؟ كسي آيا در اين باره سوال كرده است؟ وزارت بهداشت همين كه توانسته نظام رايگان تشخيص ايدز را حفظ كند و بر اساس استانداردها، داروهاي ايدز را توليد و وارد كرده و رايگان نيز توزيع كند، كار بزرگي است. رسانه ها بايد از ساير وزارتخانه ها نيز سوال كنند.اكنون 47 درصد موارد ابتلا به ايدز در گروه سني 25 تا 35 سال است. اگر قائل باشيم فردي كه رفتار پرخطر جنسي انجام داده است سه تا پنج سال طول مي كشد كه به مراكز بهداشت براي ثبت و درمان مراجعه كند، يعني 20 تا 30 سالگي انتقال ايدز اتفاق مي افتاد. از طرفي در سال 92، 36 درصد موارد ثبت شده ايدز مربوط به رفتار جنسي است.اين نگراني كه مبادا بحث پيشگيري از بيماري هاي آميزشي، مورد غفلت قرار گيرد رسما در نهادهاي ذيربط مطرح شده اما پيگيري رسانه ها بايد بيشتر باشد تا استفاده از كاندوم در روابط جنسي براي جلوگيري از ايدز بيشتر شود.

اين يك واقعيت است كه رفتار هاي جنسي محافظت نشده در سال هاي اخير بيشتر شده و عواملي چون افزايش طلاق يا افزايش سن ازدواج در آن موثر است و بايد اقدامات جدي تري صورت گيرد.

توجه داشته باشيد كه هيچ كجاي دنيا تنها يك سازمان يا يك وزارتخانه نمي تواند به تنهايي همه مسئوليت‌ها را انجام دهد. وزارت علوم در بحث اطلاع رساني، دانشجويان را در اختيار دارد. وزارت آموزش و پرورش در بحث پرورش دانش آموزان ، صدا و سيما در بحث اطلاع رساني شفاف و عمومي و ... همه بايد متعهد و تعهد ملي داشته باشند وگرنه كنترل ايدز امكان پذير نخواهد بود. تنها در يك اقدام وزارت بهداشت دو كتاب در اين زمينه چاپ كرده و بسيار اطلاع رساني كرده اما ساير بخش ها فعال نبوده اند.



* قبول داريد آنقدر كه اطلاع رساني‌هاي عمومي، بيلبوردها، تبليغات شهري و ... تاثير دارد آموزش هاي محدود تاثير ندارد؟

- ما ترجيح مي دهيم اگر بودجه اي داريم، براي بحث تشخيص و درمان ايدز قرار بدهيم. الان سه دوره آزمايش تشخيص ايدز، 50 هزار تومان هزينه دارد، فردي كه مبتلا به ايدز شده براي اندازه‌گيري سطح ايمني خونش كه بايد هر سه ما يكبار آزمايش دهد 200 هزار تومان هزينه دارد و در كل هزينه درمان حدود 500 دلار است. ما پول را براي آن مي دهيم و براي تبليغ هاي بيلبوردي و رسانه اي ساير دستگاه‌ها بايد تبليغ كنند. از سال گذشته هفته نامه سلامت فضا را براي تبليغ وسايل پيشگيري ايجاد كرد اما اعتقاد داريم اطلاع رساني بايد جامع، فراگير و گسترده در بيلبورد، داستان، مجلات، رسانه ها و .. باشد تا بتواند اثر خود را بگذارد.

منبع: قانون

اول**1368**