«كی روش» بماند یا برود؟

تهران-ایرنا-حذف تیم ملی فوتبال ایران از مسابقات جام ملت های آسیا در استرالیا، امواجی از حمایت یا انتقاد علیه سرمربی تیم ملی برانگیخته و موضوع ادامه یا قطع همكاری با وی این روزها به یكی از مهمترین بحث های ورزشی تبدیل شده است.

«كارلوس مانویل بریتو لیال كی روش» سرمربی پرتغالی تیم ملی فوتبال پس از ناكامی در جام ملت های آسیا عصر دوشنبه ششم بهمن ماه به همراه بازیكنان و كادر فنی تیم ملی به ایران بازگشت.

در حالی كه روزهای گذشته بسیاری از كارشناسان، اهالی فوتبال و طرفداران آن، مرد پرتغالی فوتبال ایران را هدف انتقادات خود قرار داده اند، نكته ی قابل تامل استقبال شمار قابل توجهی از فوتبالدوستان از سرمربی و بازیكنان تیم ملی بود.

در شرایط كنونی، جامعه ی فوتبالی ما در 2 سوی مرز قضاوت كارنامه ی كی روش قرار گرفته است. شماری با تاكید بر ناكارآمدی این مربی، خواهان گرفتن زمام هدایت تیم ملی از دست وی و دسته یی دیگر خواهان ادامه ی كار كی روش هستند.

كی روش كه سابقه ی مربیگری در تیم باشگاهی مطرح «رئال مادرید» و تیم های ملی فوتبال «آفریقای جنوبی» و «پرتغال» را در كارنامه ی خود دارد، از 16 فروردین ماه سال 1390 هدایت تیم ملی فوتبال كشورمان را بر عهده گرفت. هر چند قرارداد وی پس از حذف ایران در دور مقدماتی جام جهانی 2014 برزیل به پایان رسید ولی این مربی با تمدید پرحاشیه ی قرارداد، كار خود را در تیم ملی فوتبال ادامه داد.

پس از جام جهانی، كی روش به همراه تیم ملی در مسابقات جام ملت های آسیا 2015 شركت كرد ولی با باخت جمعه ی گذشته ی تیمش در برابر تیم ملی عراق نتوانست به جمع چهار تیم برتر رقابت ها راه یابد. همین مساله سبب شد تا نظرهای متفاوتی در مورد كارنامه ی عملكرد وی ارایه شود.



*** منتقدان چه می گویند؟

منتقدان بر این باورند كی روش یك مربی با تفكرات دفاعی نتیجه گرا است. آنها اعتقاد دارند الگوی كی روش شاید در مقابل قدرت های بزرگ فوتبال جهان برای ما كارایی داشته باشد ولی در سطح فوتبال قاره ی آسیا كه ایران یكی از مهمترین قدرت های آن محسوب می شود، نمی توان به این روش محافظه كارانه تكیه كرد.

«مهدی پاشازاده» مدافع پیشین تیم ملی و باشگاه استقلال تهران 29 آبان ماه و بعد از بازی دوستانه ی ایران و كره جنوبی در گفت و گو با «باشگاه خبرنگاران جوان» گفت: تفكرات دفاعی كی روش آزار دهنده است و برای تیمی كه مدعی قهرمانی در آسیا است نمی تواند موثر باشد.

«بیژن ذوالفقار نسب» كارشناس و مربی فوتبال، شنبه چهارم بهمن ماه یعنی یك روز پس از شكست و حذف تیم ملی در گفت وگو با خبرگزاری «فارس» اظهار كرد: اعتقاد دارم ایران بازی ها را به تیمی واگذار كرد كه اصلا انتظارش را نداشتیم. عراق فاقد هر نوع تشكیلات سازمان یافته مثل لیگ و … است. اگر به ژاپن و استرالیا می باختیم جای نگرانی نبود اما اینجاست كه باید دلیل باخت را تحلیل كنیم.

«حمید درخشان» سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس نیز روز شنبه در مصاحبه یی با سایت تحلیلی - خبری «كاپ» با انتقاد از عملكرد چهار ساله ی كی روش در ایران گفت: مربی خارجی باید تاثیرش را در كیفیت بازی تیم ملی بگذارد. دفاع كردن را همه مربیان بلدند ولی در خلق موقعیت و ساختار موقعیت چه تغییراتی به وجود آوردیم؟ دفاع كردن بخشی از فوتبال است اما زیبایی فوتبال همه به دفاع كردن نیست.

برخی از منتقدان بر این باورند هر چند در سال های گذشته مدیریت كی روش نظم خاصی به تیم ملی داد ولی این مربی هیچ اعتقادی به لیگ ایران نداشت تا جایی كه بسیاری از بازیكنان تیم ملی را فقط بر حسب شاغل بودن در لیگ های خارج از كشور انتخاب كرد.

به گزارش برخی رسانه ها، «امیر قلعه نوعی» سرمربی تیم فوتبال استقلال تهران در واكنش به چینش تركیب تیم ملی برای بازی ایران و بحرین در چارچوب جام ملت های آسیا این پرسش را مطرح ساخته كه اگر كی روش نمی خواست از ملی پوشان استقلال استفاده كند و آنها در برنامه ها و تركیب كی روش جایی نداشتند چرا این همه بازیكن را از استقلال با خود به استرالیا برد؟ كی روش با این كارش نه خودش از آنها بهره برد و نه اجازه داد استقلال از بازیكنانش استفاده كند.

«علی پروین» از پیشكسوتان فوتبال كشورمان هم در نخستین روز از بهمن ماه در مصاحبه با روزنامه ی «خبر ورزشی» با انتقاد از دخالت های كارلوس كی روش در برنامه های فدراسیون فوتبال گفت: باید فدراسیون، كی روش رو كنترل كند، نه اینكه این مربی فدراسیون را اداره و در برنامه ریزی های آن دخالت كند.

از دید منتقدان، مشكل كی روش تنها بی توجهی به قوانین لیگ و شیوه ی بازی نازیبای تیم ملی در مسابقات مختلف نیست بلكه دستمزد وی با نحوه ی عملكرد و كارنامه اش در تیم ملی همخوانی ندارد. طبق برخی شنیده ها، كی روش و دستیارانش حقوقی 17 میلیارد تومانی در سال داشته اند.

پاشازاده پس از حذف ایران از مسابقات جام ملت های آسیا به «ایسنا» گفت: به شخصه اعتقاد دارم اگر قرار است كی روش از ایران برود و میزان پولی كه به او می دادند به كس دیگری نیز بدهند كار اشتباهی است، زیرا پولی كه بابت قرارداد كی روش به وی پرداخت شده را می توان در بخش پایه و تیم های امید سرمایه گذاری كرد.

برخورد نامناسب با ستاره های تیم ملی و پیشكسوتان فوتبال یكی دیگر از محورهای انتقادات به سرمربی تیم ملی است. منتقدان، واكنش تند كی روش به سخنان اخیر سرمربیان پرسپولیس و استقلال را نمونه یی از این دست برخوردهای نامناسب می دانند.

به گزارش روز یكشنبه ی خبرگزاری «مهر»، «شاهرخ بیانی» بازیكن پیشین تیم ملی و از اعضای كادر فنی باشگاه استقلال تهران در واكنش به این سخنان سرمربی تیم ملی فوتبال به خبرنگاران گفت: حمید درخشان سال ها در فوتبال ایران بازی كرده و زمانی كه تیم با كمترین امكانات به مسابقات اعزام می شد كاپیتان تیم ملی بود. كی روش با این صحبت ها به همه ما توهین كرده است.

تارنمای اینترنتی «بانك ورزش» هم 2 روز پس از باخت تیم ملی یادداشتی با عنوان «حمله به پیشكسوتان، ضد حمله ی جدید كی روش» به قلم «مهدی میرزایی» منتشر و انتقادات شدیدی را متوجه سرمربی تیم ملی و رییس فدراسیون فوتبال كرده است. در این یادداشت خطاب به «علی كفاشیان» رییس فدراسیون فوتبال آمده است: جناب آقای كفاشیان، درخشان و قلعه نوعی در بین طرفدران سرخابی جایگاه ویژه یی دارند. مربی تحت امر شما به جای اینكه پاسخگوی نتایج ضعیف خود باشد، 2 تَن از بهترین پیشكسوتان كشور را مورد نقد و هتاكی قرار داده و شما او را همچنان بهترین می دانید؟

برخی منتقدان كی روش را به فرافكنی و بهانه تراشی برای ناكامی در هدایت تیم ملی متهم كرده اند و وی را یك مربی تمام شده قلمداد می كنند.

در این ارتباط، « جلال چراغپور» كارشناس فوتبال هم در گفت و گوی روز یكشنبه با پایگاه اینترنتی «ورزش3» با انتقاد از كسانی كه نبود امكانات مناسب را دلیل اصلی ناكامی های تیم ملی فوتبال می دانند گفت: كی روش در حالی كه می دانست اینجا زمین نداریم اما چرا باز قراردادش را تمدید كرد؟! او می دانست كه ما بازیكنی نداریم، امكاناتی نداریم اما چرا باز آمد؟! كی روش سال های آخر فوتبالش را سپری می كند. خود او هم متوجه شد با این مكانیزم ظرفیتش چقدر است.



*** موافقان چه می گویند؟

در جبهه ی موافقان كی روش، برخی در برابر انتقادها به سبك بازی و چیدمان تیم ملی، بر تفكرات و سبك مربی گری وی و نیز اولویت نتیجه گرایی در فوتبال مهر تایید می زنند. آنان با اشاره به بازی های ایران در جام جهانی 2014 می گویند تیم ایران در این بازی ها با چیدمان دفاعی منسجم توانست نتایجی قابل قبول به دست آورد. این گروه با اشاره به نتایج بازی های تیم ملی در مرحله ی گروهی جام ملت های آسیا و گل نخوردن ایران در سه بازی نخست، اشتباه فاحش داور استرالیایی در بازی عراق را دلیل اصلی باز شدن دروازه ی ایران و حذف از رقابت ها می دانند.

«عادل فرودسی پور» مجری برنامه ی تلویزیونی 90 پس از پیروزی ایران در بازی سوم مقابل امارات متحده ی عربی ضمن تمجید از سبك بازی تیم كشورمان در سخنانی كه كنایه های آن متوجه وزیر ورزش و جوانان بود گفت: تیم ملی با شرایط خوبی اعزام نشد اما فكر می كنم در شرایط فعلی كه همه حامی این تیم هستند باید پشت هم باشیم، حتی اگر كسی به دنبال رفتن كفاشیان از فدراسیون فوتبال باشد.

وی افزود: احتمال دارد دوباره كی روشی پور یا اجنبی پرست لقب بگیرم ولی معتقدم به خاطر كسب سه امتیاز حساس، عملكرد ایران قابل قبول بوده است.

گروهی از موافقان حضور كی روش، ناكامی های وی را به نبود برنامه ریزی در فدراسیون فوتبال ربط می دهند و بر این باورند كه فراهم نشدن امكانات لازم و بازی های تداركاتی برای تیم ملی از مهمترین دلایل ناكامی در جام ملت های آسیا در استرالیا بوده است.

چندی پیش «حمیدرضا صدر» از كارشناسان فوتبال در یادداشتی كه با عنوان «انتظار بازی های تماشایی از ایران نداشته باشید» در پایگاه اینترنتی «ورزش» منتشر شد، نوشت: هر چند ایران در آسیا بالاترین رتبه بندی را به خود اختصاص داده، ولی نوعی بدبینی درباره شانس قهرمانی شان در آسیا احساس می شود. فوتبال ایران در منگنه مسایل سیاسی و مالی تحت فشار فراوان جلو آمده، جایی كه پرسش های جدی درباره كیفیت حرفه ای بودن فدراسیون فوتبال ایران هم مطرح شده. باید بگویم مربی تیم كارلوس كی روش چندان اغراق هم نكرده كه گفته: «... ما در آسیا رتبه بندی یك را به خود اختصاص داده ایم، ولی وقتی پای چگونگی آماده سازی و بازی های تداركاتی پیش می آید آخرین تیم بشمار می رویم. »

برخی از موافقان كی روش، منتقدان وی را افرادی قلمداد می كنند كه از روی بغض و حسد از این مربی بزرگ انتقاد می كنند. «امیر حاج رضایی» از كارشناسان فوتبال كشورمان بعد از مسابقات جام جهانی در گفت و گویی با سایت تحلیلی «مثلث» ناكامی كی روش در مسابقات جام جهانی را موجب قدرت گرفت جریان لمپنیزم دانست.

«فرهاد مجیدی» بازیكن و كاپیتان سابق تیم فوتبال استقلال هم پس از شكست تیم ملی از عراق با انتشار مطلبی در صفحه مجازی خود به حمایت از سرمربی تیم ملی فوتبال ایران پرداخته و نوشت: از تماشای نمایش های غرورانگیز شما در جام ملت های آسیا لذت بردم. تیمی كه نقشه هایش برای موفقیت، فنی بود و نه مافیایی، اما بدون تردید به حقارت و حسادت قلب های سیاه اهمیت نمی دهند و مطمئن باشید میزان، رضایت خاطر میلیون ها ایرانی است.

حمایت برخی ستاره های فوتبال از كی روش در شبكه های اجتماعی تنها به مجیدی ختم نشد بلكه «علی دایی» مهاجم و سرمربی سابق تیم ملی نیز روز یكشنبه در دفاعی تمام قد از سرمربی كنونی تیم ملی در صفحه ی شخصی اش نوشت: خالی كردن پشت كی روش و تیم ملی بدترین كار ممكن در این برهه است.

شماری از كارشناسان، عملكرد سرمربی تیم ملی را حرفه یی قلمداد كرده و مدیریت وی در كنترل بازیكنان را ستوده اند. آنان بر این باورند كی روش متخصص مهار مشكلات حاشیه یی است، زیرا بسیاری از مربیان دنیا نمی توانند از پس بازیكنانی چون كریمی، رحمتی و جباری برآیند.

خبرگزاری «مهر» 23 دیماه یعنی چهار روز پس از آغاز جام ملت های آسیا در تحلیلی ورزشی با عنوان «كی روش و پایان بازیكن سالاری در تیم ملی» درباره ی كارنامه ی سرمربی تیم ملی در زمینه ی مبارزه با بازیكن سالاری نوشت: كی روش هم می توانست با دعوت از رحمتی و جباری و عقیلی و ...ستاره دار باشد اما او ستاره لازم ندارد بلكه مردانی می خواهد كه تیم باشند نه یك سری ستاره وگرنه می توانست جباری را به میدان بیاورد و كار را راحت تر انجام بدهد. در واقع كی روش روشی را كه مربیان ایرانی باب كرده بودند كه تنها باید ستاره بخرند تا موفق باشند از بین برد و تیمش را بدون آنها به جام ملت ها برد.



*** پایان سخن

جام ملت های آسیا 2015 برای ایران به پایان رسید و حسرت قهرمانی در این مسابقات 43 ساله شد. مسوولان ورزش و اهالی فوتبال در دوره هایی مكرر ناكامی و پس از شكست های تلخ چندین روز به دنبال مقصر گشته اند و در پایان با اخراج سرمربی یا چند جابجایی، این ناكامی ها را تسكین داده اند.

پس از ناكامی فوتبالی اخیر نیز تحلیل های فراوانی در زمینه ی بررسی چرایی این ناكامی ارایه شده كه بخشی از آن معطوف به ناكارآمدی و ضعف كی روش است. البته برخی كارشناسان و صاحبنظران فوتبال نیز در برابر انتقادها از سرمربی تیم ملی، به دفاع از كاركردهای فنی وی پرداخته اند.

صرف نظر از تصمیم های مربوط به ماندن یا رفتن كی روش در فوتبال ایران، وضعیت تدارك تیم ملی برای رقابت های جام ملت های آسیا گوشه یی از مشكلات و نابسامانی های فوتبال ما را به نمایش گذاشت؛ مشكلاتی كه به باور بسیاری از ناظران نقشی انكارناپذیر و حتی اصلی در حسرت های فوتبالی كشورمان دارد.

ایران یكی از كشورهایی است كه از لحاظ استعدادهای فوتبالی در قاره ی كهن كم نظیر است اما به دلیل نبود امكانات و برنامه ریزی های لازم در سال های گذشته در سطح فوتبال باشگاهی و ملی موفقیت چندانی به دست نیاورده است. همین مساله سبب شده نتوان قضاوتی روشن در زمینه ی عملكرد مربیانی چون كی روش به عمل آورد و كارنامه ی وی را با محك یا پیمانه یی به قاعده سنجید.

* گروه پژوهش و تحلیل خبری

پژوهشم** 2052**9279**2054