پیروزی چپگرایان یونان؛ چالش سیاست ریاضت اقتصادی در حوزه یورو

تهران - ایرنا - پیروزی حزب چپ گرای'سیریزا' یونان كه رهبرش 'الكسی سیپراس' وعده پایان دادن به سیاست های ریاضتی تحمیلی اتحادیه اروپا را داده است، سبب بروز بحث های فراوان در زمینه قدرت گیری احزاب چپ و در نتیجه مخالفت با اتخاذ چنین سیاست هایی در سراسر این قاره شده است.

نتایج نخستین انتخابات یونان نشان داد 'سیریزا' بیش از 36 درصد آرای انتخابات پارلمانی یونان، 149 كرسی از 300 كرسی پارلمان را به دست آورده است .

الكسی سیپراس رهبر 40 ساله این حزب كه جوانترین نخست وزیر یونان در 150 سال اخیر است ، برای تشكیل دولت دست به ائتلاف با حزبی در طیف مقابل خود یعنی حزب راست گرای 'یونیان مستقل' زد و تنها چند ساعت پس از پیروزی تاریخی حزب خود به عنوان نخست وزیر جدید كشور سوگند یاد كرد.

یونانیان مستقل 8.4 درصد آرا و در نتیجه 13 كرسی پارلمان جدید یونان را به دست آورند.

ائتلاف دو حزب چپ افراطی و راست افراطی در سراسر اروپا بی نظیر است و تنها نقطه اشتراك این دو حزب مخالفت آن‌ها با برنامه‌های ریاضتی و خواست آنان برای بخشش بدهی‌‌های یونان از سوی نهادهای وام‌دهنده بین‌المللی است.

یونان كه پس از بحران مالی دولت های سرمایه داری تقریبا ورشكسته شد، در سال 2009 به دریافت وام به بانك مركزی اتحادیه اروپا، بانك جهانی و صندوق بین المللی پول ( موسوم به تروییكا) روی آورد و در نتیجه دولت سوسیالیست وقت و دولت بعدی ائتلافی محافظه كار و سوسیالیست به سیاست های ریاضتی این سه نهاد مالی تن دادند.

ره آورد این سیاست ها اخراج بسیاری از كاركنان بخش های دولتی و خصوصی و تقلیل حقوق و مزایای كاركنان باقی مانده و نیز چند برابر شدن مالیات های پرداختی آنها بود و این در حالی است كه تغییری در مالیات های پرداختی ناچیز بانكداران، صاحبان صنایع و صاحبان شركت های بزرگ خدماتی این كشور نظیر كشتی داران حاصل نشد.

اجرای این سیاست های سخت گیرانه نه تنها بر خلاف قول نخست وزیران سوسیالیست و محافظه كار قبلی باعث خروج یونان از بحران مالی نشد بلكه سبب شد اقتصاد این كشور 25 در صد كوچك و در بین كشورهای عضو حوزه یورو نسبت به جمعیت خود به فقیرترین تبدیل شود.

بر اساس آخرین آمار هم اكنون 32 درصد مردم این كشور زیر خط فقر زندگی می كنند و 18 درصد نیز از تهیه مایحتاج اولیه خود عاجزند. نرخ بیكاری نیز در این كشور 10 میلیونی به 3.1 میلیون نفر رسیده است و از هر دو یونانی فارغ التحصیل یك تن بیكار است.

هم اكنون می توان در شماری از خیابان های مهم آتن بساط نهادهای خیریه را دید كه به فقرا و بیكاران یك وعده غذای گرم در روز می دهند.

دولت یونان هم اكنون حدود 240 میلیارد یورو به تروییكا و در مجموع حدود 320 میلیارد یورو بدهكار است و برغم اجرای سیاست های اقتصادی در سال‌های اخیر تنها بطور بسیار محدود قادر به پرداخت قروض خود بوده و هم اكنون زیر فشار قرار دارد و باید تا پایان ماه آینده یعنی فوریه (بهمن - اسفند) به توافق‌های تازه‌ای با پشتیبانان مالی بین‌المللی خود برسد، چون كمك‌های آنان در آن تاریخ قطع خواهد شد.

'الكسی سیپراس 'نخست وزیر منتخب در جریان مبارزات انتخاباتی خود به رای‌دهندگان یونانی قول داد كه طرح‌های ریاضتی را برخواهد چید و با موسسات و كشورهایی كه به این كشور وام داده‌اند نیز وارد گفت‌وگو خواهد شد تا مهلت بیشتری را برای بازپرداخت وام‌های یونان در نظر بگیرند و یا حتی آنها را ببخشند.

وی حتی تهدید كرده بود كه در صورت اجابت نشدن این خواسته ها، كشورش از حوزه پولی یورو خارج خواهد شد و به واحد پولی خود یعنی 'دراخما ' بازخواهد گشت.

با این حال سیپراس دوشنبه شب پس از پیروزی در انتخابات در جمع حامیان خود اطمینان داد این انتخابات تاریخ یونان را تغییر و به سال ها ریاضت اقتصادی كه از سوی وام دهندگان بین المللی به مردم یونان تحمیل شده بود ،پایان خواهد داد.

سیپراس تلاش كرد در این سخنان به شركای اروپایی خود نیز اطمینان دهد. وی آنها را به مذاكره در مورد بدهی ها با شرایط جدید دعوت كرد. سیپراس گفت یونان شرایط خود را كه مبتنی بر برنامه های این كشور و شامل اصلاحات جدی است بر روی میز خواهد گذاشت.

هر چند سیپراس پس از پیروزی حزبش قول داد كه یونان را در منطقه یورو حفظ كند اما با این حال ورود او به قدرت به معنای بزرگترین چالش در برابر سیاست های دولت های منطقه یورو در برابر بحران مالی خواهد بود.

وی در مقام نخست وزیر یونان اولین رییس یك دولت عضو منطقه یورو خواهد بود كه با برنامه كمك های مالی مشروط اتحادیه اروپا و صندوق بین المللی پول مخالف است.

برخی ناظران اعتقاد دارند كه روابط دولت سیپراس با آلمان كه بزرگترین دولت وام دهنده به یونان و موافق ادامه طرح‌های ریاضتی حوزه یورو است، بشدت تنش زا خواهد شد.

شماری از مقام ها و رسانه های اروپایی و آمریكایی از بدو اعلام پیروزی حزب سیریزا و سیپراس مطالبی در واكنش به آن گفته و نوشته اند.

مارتین شولتز رییس پارلمان اروپا بعد از اعلام پیروزی حزب سیریزا گفت كه آتن نباید انتظار امتیازدهی مالی قابل توجهی از سوی شركای اروپاییش داشته باشد. اما در عین حال در مورد خروج یونان از اتحادیه اروپا اظهار تردید كرد.

دیوید كامرون نخست وزیر انگلیس نیز هشدار داد پیروزی سیریزا ممكن است موجب افزایش بی ثباتی اقتصادی در اروپا شود.

فرانسوا اولاند رییس جمهوری فرانسه به سیپراس تبریك گفت و اظهار امیدواری كرد 'دو كشور همكاری نزدیك برای افزایش رشد اقتصادی و ثبات در منطقه یورو را با روحیه حسن نیت، پیشرفت، همكاری و مسوولیت پذیری همزمان با احترام به ارزش های مشترك اروپایی ادامه دهند'.

آنگلا مركل صدر اعظم آلمان نیز در واكنشی كوتاه به پیروزی سیریزا در یونان گفت كه انتظار دارد دولت آینده یونان به تعهداتش پایبند باشد.

نشریه دست‌راستی آمریكایی 'واشنگتن تایمز' ضمن ابراز نگرانی از پیروزی سیریزا آن را خطری برای 'وحدت اروپا' و 'انسجام بازارهای اروپایی' قلمداد كرده است.

واشنگتن تایمز در ادامه نتیجه گرفت: وام‌دهندگان اروپایی به یونان از موضع خود عقب‌نشینی نخواهند كرد و خواستار بازپراخت بدهی‌های یونان هستند. احتمالا وضع كنونی سبب آغاز جنگی میان چپگرایان یونان با وام‌دهندگان بین‌المللی خواهد شد.

'كریستین لاگارد' ریس صندوق بین‌المللی پول نیز درباره تبعات مذاكره مجدد اروپایی‌ها با دولت یونان بر سر بدهی‌های آن كشور هشدار داد.

این در حالی است كه ستون‌نویس روزنامه نگار میانه رو 'گاردین' انگلیس این پیروزی را پایانی بر عدم پرداخت مالیات ثروتمندان به دولت یونان دانسته و افزود: 'اكنون الیگارشی (اشراف سالاری) یونان كه كشتی‌داران مشهور، صاحبان صنایع، كارفرمایان حوزه انرژی، شركت‌های ساختمان‌سازی و باشگاه‌های فوتبال جزو آن هستند، به پرداخت مالیات مجبور خواهند شد.

' این طیف از زمان اشغال یونان توسط نازی‌ها، دوران جنگ داخلی و همچنین حكومت نظامیان از پرداخت مالیات طفره رفته‌اند.'

روزنامه محافظه كار انگلیسی ایندیپندنت نیز نوشت: این تنها فقرا و بیكاران نبودند كه از وضع ایجاد‌شده و بی‌لیاقتی دولت سامارانش خشمگین بودند. در مركز آتن كارگری خود را حامی 'الكسیس' رهبر سیریزا می‌خواند، 64 ساله و یك كنترل‌كننده ترافیك هوایی است كه می‌گوید در طول ماه‌های اخیر حقوق بازنشستگی ماهانه او از 5500 یورو به 4500 یورو كاهش یافته و نیز به پرداخت مالیات بیشتری نسبت به گذشته وادار شده است.

این روزنامه پیروزی سیریزا را نشانه‌ای از شكست اتحادیه اروپا در تحقق وعده‌هایش درباره اصلاح نظام سیاسی و اقتصادی یونان دانست و نوشت : اتحادیه اروپا مدتها تلاش می‌كرد تا سیریزا را از قدرت دور نگه دارد اما نشان داد كه قادر به اصلاح نظام سیاسی یونان از طریق احزاب نزدیك به خود نیست.

احزاب چپ اروپا از پیروزی حزب 'سیریزا' در یونان شاد شدند. آنها امیدوارند سیپراس بتواند به سیاست ریاضتی تحمیلی اتحادیه اروپا پایان دهد. اما تنها آنها از این موفقیت خشنود نشده‌اند. احزاب راست‌گرای اروپا نیز از این بابت ابراز شادی می‌كنند.

احزاب راست‌گرای تندرو امید دارند كه در آینده بتوانند به بحث‌های داغ و جنجالی درباره یورو دامن بزنند و آرای آن گروه از مردم را كه احساس عدم اطمینان می‌كنند، به دست بیاورند.

در مجموع بسیار بعید به نظر می رسد كه سیپراس و دولت وی حتی در صورت برآورده نشدن خواست هایش برای بخشیده شدن بخش اعظم بدهی های این كشور به تروییكای اروپایی از حوزه مالی اروپا خارج شود.

وقوع چنین رویدادی به نظر كارشناسان می تواند موجب به راه افتادن دومینوی خروج اقتصادهای دیگر بحرانی حوزه یورو مانند اسپانیا، ایرلند و پرتغال از این حوزه شود.

اروپام**1479** 5981