اصفهان - ایرنا - بخشی از منابع طبیعی استان اصفهان كه از لحاظ نگهداری و تكثیر جانوران وحشی ،احیای رستنیها و حفظ وضع طبیعی آن دارای اهمیتی خاص است به عنوان مناطق حفاظت شده و پناهگاههای حیات وحش، تحت مراقبت قرار گرفته است .

به گزارش ایرنا، استان اصفهان دارای چهار پارك ملی و پناهگاه حیات وحش است كه به استناد تعاریف مندرج در متن قوانین مربوطه، این مناطق مستعد بصورت یك زیست‌ بوم طبیعی فعال است و به عنوان پشتوانه‌ای برای حفاظت از ذخایر طبیعی كشور قرار دارد و هر گونه برداشت و شكار در این مناطق ممنوع است

.



** پارك ملی و پناهگاه حیات وحش قمیشلو



این منطقه با وسعت 113 هزار هكتار در 45 كیلومتری شمال غرب شهر اصفهان قرار دارد. منطقه قمیشلو به دلیل دارا بودن ارزش زیستگاهی ویژه و به سبب وجود قلعه ها و بناهای مربوط به عصر قاجار حائز اهمیت است.

این منطقه شامل دو بخش ارتفاعات و دشت است كه مهمترین ارتفاعات منطقه، عمركوه، موستان، زنگاری، دم زرد، اتابكی، دربند، كپه پلنگی و دم درازاست.

بخش عمده اقلیم منطقه نیمه خشك بیابانی و قسمتهای كوچكی در ارتفاعات دارای اقلیم نیمه مرطوب است.

منابع آبی منطقه شامل چشمه ها، چاهها و تعدادی قنات است، از چشمه های مهم منطقه می توان به چشمه های كرلیاس، كهوك، موشی، چاله آبی، ون، مو، بید، سنجد، خداداد، لاسمیان، دره فراخ، گرم و لامو و از چاه های معروف به چاه محمودی، چاه محمدی، چاه خرسك، چاه میرزا قاسم بیك و چاه دم زرد اشاره كرد.

پوشش گیاهی منطقه شامل انواع گیاهان بوته‌ای و درختچه‌ای است. از گونه های شاخص گیاهی منطقه می توان به درمنه دشتی، انواع گون، بادام كوهی، خارشتر و جاشیر اشاره نمود. تاكنون تعداد 344 گونه گیاهی متعلق به 223 جنس و 55 خانواده در منطقه قمیشلو شناسایی و ثبت شده است.

همچنین تعداد 37 گونه پستاندار، 82 گونه پرنده، 32 گونه خزنده و دو گونه دوزیست در این منطقه می باشد.

' قوچ و میش اصفهان ' گونه شاخص جانوری منطقه قمیشلو محسوب می شود و از گونه های جانوری دیگر می توان به گرگ، كفتار، شغال، قوچ و میش، كل و بز، آهو، انواع جوندگان، انواع پرندگان بخصوص كبك، تیهو، دلیجه، دلیجه كوچك، عقاب صحرایی، عقاب طلائی، انواع چكچك و انواع چكاوك اشاره كرد.





**پارك ملی و پناهگاه حیات وحش كلاه‌ قاضی



این منطقه با مساحتی در حدود 50 هزار و 911 هكتار در جنوب شرقی اصفهان و در مجاورت شهر جدید بهارستان واقع شده است.

سیمای این منطقه در یك طبقه بندی كلی شامل كوهستانها و صخره‌های پرشیب و مرتفع و نیز دشتها و همواری‌های وسیع است.

رشته كوه كلاه قاضی است كه از شمال غربی به جنوب شرقی پارك ملی كلاه قاضی امتداد یافته، بهترین زیستگاه را برای حیات وحش منطقه شكل داده است.

همچنین رشته كوههای ته كوه شیدان و رشته كوه قارنه از دیگر زیستگاه‌های كوهستانی پارك ملی كلاه قاضی محسوب می‌شوند.

پارك ملی كلاه قاضی دارای آب وهوای خشك، سرد و شرایط اقلیمی بیابانی است و در حد فاصل مناطق كویری كوهستانی و در ردیف مناطق استپی نیمه بیابانی طبقه بندی می‌شود.

از مهمترین چشمه های منطقه می توان اشك، نی، تاكی، دره بید، توتی، طاقاری، صنمبر، گنجشكی، دره نی و لاتاریك را نام برد.

انواع گیاهان بوته‌ای و درختچه‌ای در این منطقه رویش دارند و تیپ اصلی پوشش گیاهی آن درمنه زار می باشد. تاكنون تعداد 252 گونه گیاهی متعلق به 192 جنس و 46 خانواده در كلاه قاضی ثبت شده است.

همچنین تعداد 17 گونه پستاندار، 44 گونه پرنده، 11 گونه خزنده و یك گونه دوزیست در این منطقه شناسایی و ثبت شده است.

' كل و بز' گونه شاخص جانوری منطقه كلاه قاضی است و از سایر گونه های جانوری منطقه می توان به پلنگ، گرگ، كفتار، گربه وحشی، سمور سنگی، قوچ و میش، آهو، تشی، انواع خزندگان، انواع پرندگان بخصوص كبك، تیهو، كوكر شكم سفید، انواع چكچك، انواع چكاوك، عقاب صحرائی، عقاب طلائی، دلیجه و بحری اشاره كرد.





**پناهگاه حیات وحش عباس آباد



این منطقه با وسعت حدود 305 هزار هكتار در 100 كیلومتری شمال شرق شهر نایین واقع شده است.

رشته كوه عظیم و بلند این منطقه با چشم اندازهای بدیع و زیبا ، شامل 48 درصد كوهستان های صخره ای و صعب العبور با قلل مرتفع و با شكوه و تپه ماهورهای وسیع، 43 درصد دشتها، شش درصد زیستگاههای ماسه ای و تاغزارها و سه درصد اراضی سیلابی و آبی در پهنه فلات مركزی ایران چشم انداز متفاوتی از سایر مناطق محیط زیست را نشان می دهد.

بنابراین انواع شكل حیات از گونه های كوه زی، دشتزی و در زیستگاههای آبی آن، گونه های آبزی را می توان دید.

حیات وحش آن شامل 43 گونه پستاندار، 89 گونه پرنده دائمی، 179 گونه پرنده مهاجر و فصلی، 24 گونه خزنده، برخی دوزیستان و طیف وسیعی از بندپایان بوده كه به عنوان ذخایر ارزشمند و متنوع ژنتیكی محسوب می شوند.

این پناهگاه، دارای جمعیت های قابل توجهی از گونه های مهم، كمیاب و یا در خطر انقراض در سطح ملی، مانند هوبره، یوز پلنگ، پلنگ، شاه روباه، جبیر، گربه شنی، كاراكال، زاغ بور، شاهین، بحری، بالابان، عقاب طلایی، دلیجه، بوف، روباه شنی، وارانوس، خانواده افعی ها است كه مورد توجه ویژه سازمان های بین المللی است.

پناهگاه حیات وحش عباس آباد با موقعیت منحصر به فرد در مركز زیستگاههای یوز پلنگ كشور و در مركز ثقل شبكه مناطق حفاظت شده چهارگانه نقش حساس ارتباطی داشته و علاوه بر اهمیت های سرشار ذاتی و بومی، به لحاظ این ویژگی ' كریدور حیات' محسوب می شود.





** پناهگاه حیات وحش موته

این منطقه با مساحت 205 هزار هكتار در شمال غربی استان اصفهان و در چهار شهرستان دلیجان، میمه، محلات و گلپایگان قرار دارد كه قسمتی از آن در استان مركزی واقع شده است.

سیمای كلی این منطقه در یك طبقه بندی كلی شامل كوهستانها و تپه ماهورهای متعدد، همواریها و دشتهای وسیع و نیز شوره زارهائی با گیاهان مختص خود می‌باشد كه هر یك از زیستگاههای مذكور شرایط زیستگاهی خاصی را برای حیات وحش منطقه ایجاد می‌نماید. مهمترین ارتفاعات پناهگاه حیات وحش موته شامل رشته كوههای سی كلفتی است كه از ارتفاعات مرز غربی منطقه (بین گلچشمه و یكه چاه) آغاز شده و با در بر داشتن كوههای مهمی شامل شیخ احمد، دو ساربان، پلنگی، بید، اغلو، كوه سیاه، كنه نو، گم گورمست، جاسوز قلعه سیاه، خشكه در، سیاه تیر، تخته كوه، رزبیده، تخت احمد، زاغه، چال چشمه، خشكه در، فرخابه ، لوراز، ریشاوند ، پارسیوند و كوههای هستیجان در شمال شرق منطقه مهم ترین و بهترین زیستگاههای كوهستانی این منطقه را تشكیل می‌دهند.

همچنین مجموعه ارتفاعات جلدك در بخش جنوبی و جنوب غربی این منطقه با كوههای مهمی همچون قاضی دره، كوه گچ، جلدك، پیسه كوه، شاهقلی و صالح پیغمبر بخش دیگری از زیستگاههای كوهستانی پناهگاه حیات وحش موته را تشكیل می‌دهند.

از سوی دیگر پناهگاه حیات وحش موته به دلیل داشتن دشتها و همواریهای بسیار وسیع كه زیستگاه گونه‌های دشتزی مهمی همچون آهو را شامل می‌شوند، ویژگیهای ممتاز و منحصر به فردی را برای این منطقه به ارمغان آورده است.

علاوه بر زیستگاههای كوهستانی و دشتی مذكور، پناهگاه حیات وحش موته دارای زیستگاه تالابی مهم و حساسی شامل رودخانه شور رباط ترك و نیزارها و گزستانها انبوه حاشیه آن در امتداد بزرگراه اصفهان-تهران، شور گرد گاو در جنوب غربی تخت سرخ و در بند شور در حد فاصل كوه دو ساربان وتپه ماهورهای قرم قرم می‌باشد.

در این منطقه انواع گیاهان بوته‌ای و درختچه‌ای به ویژه درمنه، گون، خارشتر، جاشیر، بادام كوهی، پسته كوهی وانجیر وحشی رویش دارند. در مجموع 478 گونه گیاهی متعلق به 240 جنس و 53 خانواده در این منطقه شناسایی شده است.

تعداد 25 گونه پستاندار، 88 گونه پرنده، 25 گونه خزنده و یك گونه دوزیست در این منطقه شناسایی و ثبت شده است.

' آهوی ایرانی' نیز گونه شاخص جانوری در دشتهای پهناور منطقه موته محسوب می شود. از گونه های جانوری دیگر می توان به قوچ ومیش، كل و بز، پلنگ، گربه وحشی، كفتار، گرگ، شغال، روباه، گراز، انواع جوندگان، انواع خزندگان، انواع پرندگان از جمله كبك، تیهو، كوكر شكم سیاه، انواع چكچك، انواع چكاوك، شاهین، بالابان، دلیجه و كركس اشاره كرد.



براساس قانون شكار و صید، هرگونه شكار در پاركهای ملی پناهگاههای حیات وحش ممنوع و مستوجب مجازات است.

بر این اساس امسال از سوی سازمان حفاظت محیط زیست ممنوعیت هر گونه شكار و صید در یك دوره پنج ساله با هدف بهبودی تنوع زیستی در كشور مصوب شد.

گ/510/ 546

سرخط اخبار استان‌ها