تهدید بیوتروریستی داعش برای امنیت منطقه

تهران- ایرنا- بهره گیری گروه تكفیری- تروریستی «داعش» از فعالیت های بیوتروریستی به منظور هراس افكنی و پیاده سازی سیاست «زمین سوخته» چندان دور از ذهن نیست و همگرایی های بهداشتی منطقه ای و بین المللی را می طلبد.

مردم عراق از خردادماه به طور گسترده در التهاب ناشی از حضور گروه های تندرو مانند داعش در خاك كشورشان به سر می برند.

گرچه پیشینه فعالیت این گروه به 10 سال پیش بازمی گردد اما طی یك سال گذشته با كشتار شهروندان كرد، عرب، تركمن، شیعه، سنی و مسیحی، تسخیر شهرها و اعلام خلافت، نگاه ها را به سوی خود گرداند و هراس را در دلها افكند.

همزمان مرگ بیش از هشت هزار نفر در غرب آفریقا به دلیل ابتلا به بیماری «ابولا»، نگرانی های بین المللی فراوان درباره احتمال گسترش آن به همراه داشت و حتی برخی تحلیلگران تهدید داعش و ابولا را كنار هم قرار دادند.

شاید از این رو بود كه از چند ماه پیش زمزمه هایی درباره احتمال انتشار این بیماری به دست داعش در عراق بر سر زبان ها افتاد.

گرچه هر نوع تماس با فرد مبتلا به ویروس یا ترشحات و وسایل او می تواند به گسترش ابولا بینجامد اما بی شك تاثیر روانی این تهدید بهداشتی، آنچنان زیاد است كه می تواند به مساله ای امنیتی در گستره منطقه تبدیل شود.



**هراس افكنی؛ راهبرد كلیدی داعش

القای بیم و هراس در دل مردم برای افزایش دامنه نفوذ و وادارسازی آنان به فرمانبرداری، همواره در دستور كار عملیاتی و اجرایی گروه های تندرو مانند داعش قرار داشته است.

مجازات افراد نافرمان پیش چشم همگان، آلوده سازی آب آشامیدنی شهرها و روستاها، پخش تصاویر كشتار و جزییات بریدن سر انسان ها در شبكه های اجتماعی و... همگی بخش هایی از این سیاست تبلیغی داعش است.

شدت خشونت گرایی دیده شده از سوی داعش تا آنجا است كه احتمال هر گونه اقدام ضد بشری و فعالیت بیوتروریستی از این گروه می رود.

در این پیوند، «رشید الیاسری» نماینده مجلس عراق، ششم آبان ماه درباره ورود بیماری ابولا به این كشور توسط گروه تروریستی داعش هشدار داد و به پایگاه خبری «قرطاس نیوز» عراق گفت: عراق این روزها با دشمن خطرناكی روبرو شده كه ممكن است از هر ابزاری برای رسیدن به اهداف خود استفاده كند و دور از ذهن نیست بیماری خطرناك ابولا را نیز به كشور وارد كند (1).

دوم آذرماه نیز شبكه خبری «سومریه نیوز» به نقل از «سهام الموسوی» عضو كمیسیون بهداشت و محیط زیست مجلس عراق، گزارش كرد: آمریكا، رژیم اسراییل و برخی كشورهای منطقه پشت پرده اوضاع كنونی عراق هستند و هدف از این اقدام ها ضربه زدن به یكپارچگی عراق از راه كشتن مردم به دست داعش و وارد كردن بیماری های خطرناك به این كشور است.

وی گرچه گفت «مراكز وابسته به وزارت بهداشت عراق تاكنون هیچ موردی از ابتلا به ابولا را ثبت نكرده اند»، اما درباره خطر ورود این بیماری به عراق توسط گروه های وابسته به داعش و انتشار آن در شهرهای گوناگون هشدار داد (2).

دهم دی ماه روزنامه «الصباح» عراق از ثبت 2 مورد ابتلا به ویروس ابولا و 26 مورد ابتلا به ایدز تا آن زمان خبر داد و اعلام كرد «موصل هیچگاه پیشینه چنین بیماری‌هایی نداشته و ویروس این 2 بیماری‌ كشنده به وسیله تروریست‌هایی در شهر منتشر شده است كه از دیگر كشورها به ویژه آفریقا به عراق آمده‌اند» (3).

دهم دی ماه تارنمای ایتالیایی «اینترنازیوناله» به نقل از «اكرم محمود» پزشك عراقی، نوشت: تاكنون سه عضو داعش به علت ابتلا به ویروس ابولا در بیمارستان های موصل بستری شده اند.

او همچنین از مشاهده 26 مورد ابتلا به ویروس ایدز در موصل خبر داد كه به وسیله تروریست ها به عراق انتقال یافته است (4).

روزنامه «دیلی میل» انگلیس نیز دوازدهم دی ماه نوشت: بر پایه گزارش سه منبع رسانه ای، شمار نامشخصی از جنگجویان گروه داعش كه علایم ابتلا به بیماری مرگبار ابولا داشته اند، به بیمارستانی در شهر موصل واقع در 250 مایلی شمال بغداد رفته اند كه در كنترل داعش است.

به نوشته دیلی میل، گزارش منابع كرد و حامی عراق در این باره تایید نشده و «كریستی فیگ» سخنگوی سازمان جهانی بهداشت، گفته است این سازمان تلاش می كند طی تماس با مسوولان مناطق اشغال شده به دست گروه دولت اسلامی عراق و شام (داعش)، پیشنهاد كمك كند (5).

یك روز بعد شبكه خبری «اسكای نیوز» كه دفتر آن در امارات است، به نقل از فیگ نوشت: داعش به كمك سازمان جهانی بهداشت برای رویارویی با ویروس ابولا نیاز دارد زیرا این اخبار در صورت درستی، پیامدهای مصیبت باری برای منطقه به ویژه با توجه به كمبود پزشك در مناطق اشغال شده و مخالفت های داعش با طب نوین در پی خواهد داشت.

هچنین به گزارش اسكای نیوز، یك مقام حزب دموكراتیك كردستان عراق در موصل اعلام كرد داعش پنج جسد را به دلیل انتشار بیماری طاعون سوزانده است و افزود: موصل با خطر شیوع بیماری وبا نیز روبرو است (6).

همانگونه كه پانزدهم دی ماه خبرگزاری دولتی چین (شینهوا) نوشت در صورت درستی اخبار مربوط به ابتلای اعضای داعش به ویروس ابولا، به دلیل نگرش ویژه این گروه به علم روز دنیا و ناتوانایی آنان در آموزش مردم، باید منتظر بروز یك فاجعه عظیم انسانی باشیم (7).

این گزارش ها و هشدارها سبب شد وزارت بهداشت عراق و سازمان جهانی بهداشت از راه شبكه های نظارتی موجود در كشور و تماس با مسوولان بهداشتی و بیمارستان ها به پرس و جو بپردازند كه بر پایه بیانیه مشترك این 2 نهاد ملی و بین المللی كه شانزدهم دی ماه منتشر شد، این منابع با قاطعیت شایعه ها را رد كردند.

با این همه، تاكید شد «آزمایشگاه های شهر موصل از امكانات كافی برای تشخیص این بیماری و ابراز نظر قاطع در مورد آن برخوردار نیستند و نتایج به دست آمده در این آزمایشگاه ها اعتبار علمی ندارد» (8).

گرچه تاكنون ابولا در عراق تایید نشده است اما نمی توان درباره آینده چندان مطمئن بود.

همچنین امكان دارد بیماران مراجعه كننده به مراكز بهداشتی به بیماری های مشابهی مانند «بیماری خرما» مبتلا باشند كه به گفته سرپرست تیم تحقیقاتی كمیته علمی – پژوهشی بسیج جامعه پزشكی لرستان، علایم این تب خونریزی دهنده ممكن است با ابولا یا تب كریمه كنگو اشتباه گرفته شود (9).



** عراق و خطر بیماری های واگیردار

عراق پیش از سرنگونی رژیم «صدام حسین» رییس جمهوری معدوم این كشور، همواره با ماجراجویی های امنیتی صدام یا تحریم ها و تهدیدهای امنیتی غرب به ویژه آمریكا روبرو بود كه دشواری شرایط زندگی و كاستی های بهداشتی را در پی داشت.

پس از اشغال این كشور به دست آمریكا و متحدانش در سال 1382 دور تازه ناآرامی های ناشی از تزریق ناامنی از سوی سربازان بیگانه آغاز شد و به دلیل فقدان اقتدار لازم در دولت مركزی، گروه های تندرو مانند شاخه های القاعده و داعش پا گرفتند.

ناآرامی های چهار سال پیش سوریه همزمان شد با پایان مهلت حضور نیروهای آمریكایی و انگلیسی در عراق و به سنگ خوردن تیر آنها برای امضای قراردادهای امنیتی تازه. بنابراین واشنگتن و لندن در حالی عراق را ترك كردند كه میراثی از نابرابری اجتماعی، ناامنی و تنش میان گروه های قومی و مذهبی را بر جای گذاشتند.

ناآرامی در خاك همسایه دیوار به دیوار عراق یعنی سوریه، بهانه ای شد برای سرریز كردن شبه نظامیان رشد یافته در عراق به آن سرزمین با پشتیبانی های مالی، تسلیحاتی و اطلاعاتی برخی كشورهای غربی و عربی به بهانه مبارزه با دمشق؛ موضوعی كه بسیاری از غربی ها مانند «هیلاری كلینتون» وزیر امور خارجه پیشین آمریكا و «ادوارد اسنودن» كارمند پیشین سازمان اطلاعات مركزی آمریكا، از آن پرده برداشتند.

البته گروه های تكفیری تندرو مانند داعش گویا به سوریه قانع نبودند و كم كم راه خود را به قلب عراق گشودند. سكوت غربی ها در برابر كشتار عراقی ها و ویرانی شهرها تا آن زمان ادامه یافت كه داعش منافع آمریكا در اقلیم كردستان عراق را تهدید نكرده بود.

پس از آن بود كه واشنگتن در پی گردآوری شماری از كشورهای غربی و منطقه ای زیر پرچم «ائتلاف ضد داعش»، راه حضور نظامی دوباره خود در عراق و سپس سوریه را هموار كرد و بر آتش جنگی دمید كه تا پیش از آن ارتش و نیروهای مردمی عراق با فراخوان رهبران مذهبی و قومی در حال چیرگی بر آن بودند.

در چنین شرایطی، همه گیری برخی بیماری های واگیردار در مناطق تنش آلود به سبب كمبود پزشك و نقص نظام بهداشتی قابل انتظار است.

از سوی دیگر، اقدام های گروه داعش آنچنان خشونت آلود بوده كه حتی ممكن است برای فرار از شكست یا آسیب زدن به جبهه روبرو و پیاده كردن سیاست «زمین سوخته»، به فعالیت های بیوتروریستی نیز دست بزند؛ آنچنانكه در گذشته پیش از عقب نشینی از شهرها و روستاها آبهای آشامیدنی را آلوده بود.

بی شك، همه گیری بیماری های واگیردار در منطقه خاورمیانه می تواند بحران های انسانی و پیامدهای امنیتی ناگواری را به دنبال داشته باشد بنابراین كشور عراق برای پیشگیری از بروز بیماری های كشنده ای مانند طاعون، وبا، ابولا و... به كمك نهادهای بین المللی و منطقه ای برای تقویت شبكه های نظارتی در بخش های بهداشتی و دستیابی به آمادگی لازم برای واكنش فوری به موارد مشكوك به ویژه در پایانه های زمینی، هوایی و دریایی نیاز دارد.

از این رو، شانزدهم دی ماه وزیر بهداشت عراق راهی تهران شد و درباره همكاری دارویی، تاسیسات پزشكی و ایمنی غذایی، اداره خدمات بیمارستان و درمان، ساخت بیمارستان، گردشگری سلامت، پژوهش و آموزش پزشكی و مراقبت های بهداشتی و نظام سلامت با مقام های ایرانی تفاهمنامه كاملی را امضا كرد.

-------------------------

منابع:

1- http://www.irna.ir/fa/News/81367449

2- http://fa.alalam.ir/news/1651671

3- http://www.isna.ir/fa/news/93101005348

4- http://archivio.internazionale.it/news/tmnews/2014/12/31/ebola-in-iraq-a-mosul-3-jihadisti-isis-hanno-contratto-virus

5- http://www.dailymail.co.uk/news/article-2894154/ISIS-fighters-contracted-Ebola-World-Health-Organisation-investigating-reports-Islamist-militants-disease-showed-Iraqi-hospital.html#ixzz3NrIKeIJ6

6- http://www.irna.ir/fa/News/81448513

7- http://www.irna.ir/fa/News/81451991

8- http://www.reuters.com/article/2015/01/06/us-health-ebola-iraq-idUSKBN0KF16Y20150106

9- http://basijmed.ir/Content/Content.aspx?PageCode=47654

-------------------------

از: مریم مسعود (گروه تحقیق و تفسیر خبر)

پژوهشم**1961**2054