اجراي خط اول انتقال آب به يزد چند سال طول كشيد؟

پايگاه اطلاع رساني يزدان نيوز در مقاله اي به قلم دكتر محمدرضا عطايي مشاور آب و امور زيربنايي استانداران يزد طي سال هاي 1368 لغايت 1378 استراتژي هاي تامين آب استان در 33 سال گذشته بررسي كرده است.

در ادامه اين مطلب آمده است: پس از انجام مراحل مقدماتي نظير عمليات نقشه برداري، پياده كردن مسير و برگزاري مناقصه، عمليات عمراني طرح با حضور دكتر حسن حبيبي معاون اول رئيس جمهور وقت در شهريور 1373 آغاز شد. و پس از پيگيري هاي مستمر، سرانجام فاز نخست انتقال آب از زاينده رود به شهر يزد در اسفندماه 1378 توسط حجت الاسلام و المسلمين خاتمي رئيس جمهور وقت به بهره برداري رسيد.

در اين يادداشت كه در شماره چهارم نشريه تدبير آينده نيز به چاپ رسيده، آمده است: در چند دهه گذشته، آب و تامين آب از موضوعات اصلي جهان بوده است.

چرا كه آب بعنوان يكي از عوامل محدود كننده در امر توسعه و كليه فعاليت هاي بشر از جمله كشاورزي، صنعت، گسترش شهرنشيني و ... نقش بسزايي دارد.

آب استان يزد و كمبود آن به ساليان قبل، حتي پيش از انقلاب بر مي گردد و مسئله دولتمردان اين استان بوده است.

در اين يادداشت سعي شده تا استراتژي هاي تامين آب استان در 33 سال گذشته بررسي شود و اقدامات كنوني جهت تامين آب نيز مورد واكاوي قرار گيرد.

پس از پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي و در اوايل دهه 60، كمبود آب استان مورد توجه مسئولان استان از جمله شهيد محراب آيت ا... صدوقي قرار گرفت.

در آن مقطع پس از بررسي هاي مقدماتي، طرح انتقال آب از مروست به يزد به بحث گذاشته شد و در اين راستا تصميم بر آن شد كه با احداث سدهايي بر روي رودخانه هاي بوانات و خوانسار، آب مورد نياز تامين شود و مطالعات اين پروژه با اعتبار 9 ميليون تومان از سوي استانداري انجام گرفت.

اين طرح در سال 1360 با سفر وزير وقت نيرو و كارشناسان وزارت نيرو و با بررسي سنجش آبدهي رودخانه هاي مورد نظر مردود اعلام شد.

در همان اثنا، وزارت نيرو طرح انتقال آب از سرشاخه هاي كارون را بعنوان راهكاري بلند مدت براي مسئله آب استان قابل بررسي دانست.

در جلسات كارشناسي برگزار شده، انتقال آب از مناطق ديگر تنها راه تامين آب استان عنوان شد چراكه برداشت بيش از حد از آب هاي زيرزميني استان به مصلحت نبود.

در ادامه اين يادداشت آمده : سمينار ملي بررسي مسائل آب استان يزد مهرماه 1362 در رابطه با تامين آب استان يزد، با پيام نخست وزير امام راحل و سخنراني آيت ا... خاتمي نماينده امام راحل در استان يزد و با حضور كارشناسان وزارت نيرو و ساير مسئولان برگزار شد.

مهندس موسوي در آن پيام تاكيد كرده بود در رابطه با تامين آب از مناطق ديگر نبايست به هزينه هاي آن توجه شود چراكه تامين آب براي استان يزد جنبه حياتي دارد.

مطالبي كه در سخنراني آيت ا... خاتمي نيز بر آن تاكيد شد.

در اين رابطه و در مقاطع مختلف نيز آيت ا... خاتمي نماينده امام در استان يزد، حجت الاسلام سيد محمد خاتمي وزير وقت ارشاد، مهندس بيطرف استاندار وقت و مهندس اردكانيان در نامه هايي به نخست وزير بر تخصيص اعتبارات به اين پروژه تاكيد و پيگيري هاي لازم را بعمل آوردند.

مهندس اردكانيان طي سال هاي 4-1363 پيگيري هاي لازم را براي مطالعات طرح انتقال آب از سرشاخه هاي كارون به يزد به انجام رساند.

در سال 1366، استان يزد شاهد اتفاق مهمي بود؛ در جلسه اي با حضور آيت ا... خاتمي، آيت ا... طاهري، مهندس كرباسچي، مهندس بيطرف، معين و ملك مدني توافقنامه اي مبني بر انتقال آب از زاينده رود به بالاي ورزنه يزد به ميزان ثابت سالانه 150 ميليون مترمكعب در سال به امضاء رسيد و آيت ا... طاهري ده ميليارد ريال از هزينه اجراي طرح را متقبل شد.

(تصوير سند موجود است)

در اين سال همچنين مكاتبات لازم با نخست وزيري به انجام رسيد و مشخصات كلي خط انتقالي از اصفهان معين شد.

در سال 1367 دريافت كمك هاي مردمي براي هزينه خط انتقال آغاز و شركت كوثر نيز در اين راستا تاسيس شد. و شركت مهاب قدس مطالعات اجراي اين خط را برعهده گرفت.

در سال 1368 نيز جمعي از مسئولين استان نظير امام جمعه، نمايندگان مجلس، استاندار و ... با آيت ا... هاشمي رفسنجاني رئيس جمهور وقت ديدار كردند و خواستار توجه جدي دولت به مسئله حياتي استان يزد شدند.

در همين سال، استاندار اصفهان طي نامه اي به رئيس جمهور با تاكيد بر تشنه بودن دشت هاي اصفهان خواستار انتقال آب از سرشاخه هاي كارون شده بود. وي همچنين بر انتقال آب به استان يزد بمنظور مبارزه با تخليه نفوس و مبارزه با كويرزايي و امنيت در كوير تاكيد كرده بود.

در بهمن ماه 1368 با حضور وزير وقت نيرو، مسئولان استان يزد و اصفهان انتقال 5/2 مترمكعب آب در ثانيه (78 ميليون مترمكعب در سال) تا سقف 3 مترمكعب در ثانيه مورد توافق قرار گرفت و بر انتقال آب از چشمه لنگان به زاينده رود نيز تاكيد شد.

در اين بين نيز مكاتبات لازم از سوي مسئولين استان با نخست وزيري و رئيس جمهوري وقت براي تخصيص اعتبار براي باروري ابرها نيز صورت پذيرفت ولي اين طرح توفيقات چنداني در پي نداشت.

پس از انجام مراحل مقدماتي نظير عمليات نقشه برداري، پياده كردن مسير و برگزاري مناقصه، عمليات عمراني طرح با حضور دكتر حسن حبيبي معاون اول رئيس جمهور وقت در شهريور 1373 آغاز شد.

پس از پيگيري هاي مستمر از سوي مسئولان استاني و كشوري سرانجام فاز نخست انتقال آب از زاينده رود به شهر يزد در اسفندماه 1378 توسط حجت الاسلام و المسلمين خاتمي رئيس جمهور وقت به بهره برداري رسيد.

آب زاينده رود پس از طي كردن مسير 333 كيلومتري (در لوله هاي فولادي اسپرال با قطر 1400 و 1600 ميليمتري با پوشش حفاظتي داخلي سيمان) به ميزان 900 ليتر در ثانيه وارد شبكه شهري يزد شد. اين ميزان در خرداد ماه 1379 به 1200 ليتر رسيد كه 70 درصد مصرف شرب شهروندان را تشكيل مي داد.

كيفيت آب انتقالي با سختي 135 (ميلي گرم در ليتر برحسب كربنات كلسيم) در مقايسه با آب تهران با سختي 130 و آب قبلي يزد (450) در وضعيت مناسبي قرار داشت.

هزينه كلي طرح نيز در سال 79، هفتاد و پنج ميليارد تومان برآورد شد كه از منابع مختلفي نظير اعتبارات عمومي، بانك ها، موسسه كوثر، عوارض استان، منابع داخلي و رياست جمهوري تامين شد.

در اين رابطه نيز در تيرماه 1379 نيز با برگزاري جلسه اي در استانداري يزد از زحمات و تلاش هاي پيمانكاران، مشاوران و مسئولين از جمله آيت ا... شهيد صدوقي، آيت ا... خاتمي، آيت ا... هاشمي رفسنجاني و حجت الاسلام دكتر خاتمي و استانداران پيشين يزد از جمله مرحوم حميديا و مهندس بيطرف وزير وقت نيرو، مهندس سفيد استاندار وقت، نمايندگان مردم در مجلس شوراي اسلامي بويژه دكتر سيدعباس پاكنژاد نماينده مردم درسالهاي منتهي به بهره برداري و حجت الاسلام محمدعلي صدوقي نماينده محترم امام دراستان تجليل بعمل آمد. ك/1

1968/616