زندگی سیاسی "بوریس یلتسین" و میراث وی برای روسیه جدید (بخش نخست ) ................................................................
مسکو، خبرگزاری جمهوری اسلامی 06/02/86 خارجی.سیاسی.روسیه.یلتسین "بوریس یلتسین" نخستین رییس جمهوری روسیه که روز دوشنبه در مسکو بدرود حیات گفت، پیش از مرک، بزرگترین دستاورد زندگی خود را انجام اصلاحات ، پایان حکومت کمونیستها و غیر قابل بازگشت ساختن وضع کشور نامیده بود.
با وجود این سخن "یلتسین" در آخرین مصاحبه وی، مردم روسیه نسبت به این شخصیت، طیف وسیع ارزیابی ها، از محبوبیت مطلق گرفته تا نفرت شدید را ارایه می دهند.
مرک "یلتسین" به مجادلات و اختلاف نظرها در مورد نقش وی در تاریخ روسیه معاصر پایان نداد حتی اینک فرصت دیگری دست داده تا در محافل مختلف سیاسی و اجتماعی و رسانه های داخلی و بین المللی، به جایگاه و تاثیر یلتسین در شکل گیری برهه ای مهم از تاریخ که همان فروپاشی شوروی و تشکیل روسیه نوین بود، پرداخته شود.
عده ای، یلتسین را که شخصیت وی عمدتا در دوران شوروی سابق و حاکمیت بی چون و چرای کمونیستها شکل گرفت را "رهبری شجاع و مبارز برای آزادی بیان و استقرار دمکراسی در روسیه" می شناسند و شمار دیگری او را به "خیانت به حاکمیت شوروی و منافع ملت" متهم می کنند.
جوانان و نوجوانان امروز در روسیه، "یلتسین" را بعنوان یک رهبر، کمتر بخاطر دارند، چون این نسل با پدران و مادران خود که حدود 17 سال پیش در در کوران حوادث پرشمار و برق آسا، شاهد فروپاشی بزرگترین امپراطوری وقت جهان بودند، تفاوتهای بیشماری دارند.
نسل امروز روسیه، دیگر مانند پدران خویش در دهه 90 میلادی "سیاسی" و "تشنه تحول" نیستند و علاقه زیادی نیز به ورود به این مباحث ندارند.
آنها مرحله پیش از فروپاشی شوروی را نیز به یاد ندارند که حکومتی مبتنی بر ایدئولوژی کمونیستی و شیوه هایی منحصربفرد، تلاش می کرد سلایق و عقاید متنوع بیش از دویست و چهل میلیون نفر را در بزرگترین محدوده و مرز خاکی جهان، چنان سرکوب کند که هیچکس یارای مخالفت و حتی انتقاد از این سیستم را نداشته باشد.
اما میانسالان و کهنسالان روس که به لحاظ هرم سنی نه چندان جوان کشور، جمعیت بیشتری را شامل می شوند، بخوبی حوادث تاریخ ساز سالهای 90 تا 93 میلادی را بخاطر داشته و تحلیلهای متفاوتی در مورد آن دارند.
همه این افراد با وجود دیدگاههای متضاد در مورد نخستین رییس جمهوری روسیه، در نکته ای متفق القول هستند و آن، تاثیر مهم "بوریس یلتسین" در فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و شکل گیری روسیه نوین است.
تضاد هواداران و مخالفان "یلتسین" نیز در واقع بیشتر ناشی از تفاوت این این دو دیدگاه یعنی هواداران "اصلاحات و نوسازی" که فروپاشی شوروی و شکست کمونیسم را آرزوی محقق شده خود می دانند با کسانی است که چنین واقعه ای را "خیانت به آرمانهای شوروی" و به بیراهه بردن کشور می خوانند.
بهمین دلیل بود که دیروز پس از آنکه بیشتر نمایندگان دومای روسیه برای ادای احترام به "یلتسین" یک دقیقه سکوت کرده و بپا خاستند، نمایندگان احزاب کمونیست و چپگرا، ترجیح دادند روی صندلی های خود بنشینند و بدین طریق نارضایتی خود را حتی نسبت جنازه وی ابراز نمایند.
در مقابل این دیدگاه، "ولادیمیر پوتین" رییس جمهوری روسیه و جانشین "یلتسین" در یک پیام تلویزیونی، وی را "یک رهبر ملی و شجاع" نامید که "روسیه جدید و دمکراتیک را بوجود آورد که قدرت را متعلق به مردم می داند" پوتین گفت: "یلتسین" رییس جمهوری روسیه از سال 1991 تا 1999، به مردم روسیه آزادی بیان و انتخاب حکومت اهدا کرد.
"بوریس یلتسین که بود؟" یلتسین در سال 1931 میلادی در روستایی در استان "سوردلوفسک" در منطقه "اورال" روسیه بدنیا آمد و در سال 1955 در رشته مهندسی ساختمان از انستیتو پلی تکنیک "اورال" فارغ التحصیل و در بخش ساختمان سازی این استان مشغول بکار شد.
وی از سال 1968 تا 1976، مسوول بخش مهندسی و دبیر کمیته استانی حزب کمونیست و از سال 1981 عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی و همزمان دبیر اول این حزب در استان "سورد لوفسک" شد.
یلتسین در سال 1985 به مقام دبیر کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی انتخاب شد و از سال 1987 تا 1989، در مقام معاون اول وزرات مسکن و شهرسازی شوروی فعالیت داشت.
در این سال به نمایندگی شورای عالی و ریاست کمیته امور ساختمان سازی و معماری این شورا برگزیده شد.
وی از سال 1990 نماینده مجلس جمهوری سوسیالیستی روسیه و در 29 ماه مه همان سال نیز رییس شورایعالی این جمهوری شد.
"بوریس یلتسین" در 12 ژوئن 1991 در جریان انتخابات ریاست جمهوری روسیه سوسیالیستی، بعنوان اولین رییس جمهوری روسیه انتخاب شد.
وی در جریان کودتای ماه اوت 1991 توسط " گنادی یانایف" معاون "میخاییل گورباچف" آخرین رییس جمهوری شوروی و برخی مقامات عالیرتبه این کشور، به مخالفت با کودتا و دفاع از "گورباچف" برخاست.
"گورباچف" اولین و آخرین رییس جمهوری شوروی بود که با اجرای اصلاحات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خود باعث شد پایه های این ابرقدرت شکسته شده و فروپاشی آن ، بزرگترین حادثه تاریخی زمان خود نام گیرد.
در دسامبر 1991 میلادی، "یلتسین" بعنوان رییس جمهوری روسیه و یکی از پانزده جمهوری شوروس سابق، بهمراه روسای جمهوری اوکراین و بلاروس، اعلامیه استقلال خود و فروپاشی شوروی را امضا کردند.
در اواخر دسامبر همان سال، یلتسین پس از فروپاشی شوروی سابق، اولین رییس جمهوری فدراسیون روسیه شد.
با این وجود وی در زمان قدرت فراز و فرودهایی داشت و حتی گاهی خود نیز بمانند تزارهای روس در مقابله با مخالفانش عمل کرد.
وی در سپتامبر سال 1993 فرمان انحلال پارلمان روسیه را صادر کرد و پس از مقاومت مخالفانش به ریاست "آلکساندر روتسکوی" معاون خود و "روسلان خاسبولاتف" رییس پارلمان، ساختمان مجلس را به توپ بست.
بحرانهای گسترده اقتصادی و اجتماعی که روسیه در زمان حکومت یلتسین با آنها مواجه بود ، نگاه بیش از حد خوشبینانه وی به آمریکا و وعده پوچ کمکهای غرب که دستاوردی بجز هجوم شرکتهای غربی و گسترش فقر و کمبود شدید مایحتاج عمومی نداشت، مسایلی است که چهره منفی از دوران قدرت وی نزد مردم روسیه بجای گذاشته است.
یلتسین در ژوییه سال 1996 میلادی برای بار دوم به ریاست جمهوری روسیه انتخاب شد ولی شش ماه پیش از پایان این دوره، در 31 ماه دسامبر سال 1999 از مقام خود به نفع "ولادیمیر پوتین" نخست وزیر وقت کناره گیری کرد.
ادامه دارد....
شماره 060 ساعت 19:11 تمام انتهای پیام I06.11-19-52

سرخط اخبار جهان