دستگاههای بخور سرد و گرم؛ كارا یا ناكارا

تهران- ایرنا- سردی هوا عامل خشكی را نیز به همراه دارد كه این عامل سبب استفاده از انواع دستگاههای بخور سرد و گرم در منازل و مراكز مختلف شده است اما این كه این دستگاهها تاچه اندازه كارایی دارند موضوع مورد بحث كارشناسان است.

رطوبت به میزان بخار آب موجود در هوا گفته می ‌شود. به گفته پزشكان، رطوبت نسبی داخل منزل باید حدود 45 درصد باشد. در صورتی كه این میزان كمتر از 30 درصد باشد، هوا خیلی خشك محسوب می ‌شود. همچنین رطوبت نسبی هوا هرگز نباید از 50 درصد تجاوز كند.

گفته می شود برای اندازه گیری رطوبت داخل منزل می توان سه قالب یخ كوچك را داخل یك لیوان قرار داد و به آن آب اضافه كرد. پس از سه دقیقه اگر رطوبت روی سطح خارجی لیوان شكل نگرفت، هوای داخل خانه خیلی خشك است و باید مرطوب شود.

عضو انجمن ریه ایران دراین زمینه گفت: دستگاه های بخور را می توان برای مرطوب نگه داشتن دمای هوا در محیط های دربسته مانند خانه به كار برد اما این دستگاه ها هیچگونه جنبه درمانی ندارد.

دكتر حمیدرضا جباردارجانی فوق تخصص ریه و عضو انجمن ریه ایران روز یكشنبه در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا اظهار كرد: اگر در فصول سرد سال برای گرمایش خانه وسایلی مانند بخاری یا شومینه كه برای احتراق از اكسیژن استفاده می كنند، بكار برده شود، رطوبت هوا به شدت كاهش می یابد و خشكی هوا سبب بروز مشكلاتی در تنفس افراد می شود.

وی افزود: بنابراین برای ایجاد رطوبت در هوا می توان از دستگاه های بخور استفاده كرد. البته یك كتری آب نیز می تواند همین بازدهی را داشته باشد.

جباردارجانی یادآور شد: دستگاه های بخور جنبه درمانی ندارند و افراد سالم نیز می توانند از آنها استفاده كنند.



** دستگاه بخور گرم

از دستگاه های بخور گرم معمولا در هوای سرد و برای مرطوب كردن هوا استفاده می ‌‌شود. احتمال رشد باكتری،‌ قارچ و كپك در مخزن این نوع دستگاه بخور كمتر از نوع سرد آن است.

با این حال مصرف برق این دستگاه ها زیاد است و احتمال ایجاد سوختگی با بخار آب یا پرش ذرات آب داغ وجود دارد.



** دستگاه ‌بخور سرد

از دستگاه های بخور سرد بیشتر در فصل تابستان استفاده می‌ شود. این دستگاه ها كم صداتر از نوع گرم هستند و مصرف انرژی برق در آنها كمتر است.

همچنین از آنجایی كه بخار آنها سرد است، خطر سوختگی به‌ ویژه برای كودكان ایجاد نمی ‌كند.

آب سرد محل مناسبی برای تكثیر قارچ‌ ها و باكتری‌ ها است و از آن جایی كه در بخور سرد قطرات آب به هوا پراكنده می‌ شود، این مواد زیان ‌آور به همراه آب در فضای اتاق منتشر می ‌شوند.

همچنین در بخور سرد، مواد معدنی آب در هوا پراكنده و به صورت گرد و غبار در محیط خانه پخش می ‌شوند.



** روش استفاده صحیح از دستگاه های بخور

به گفته پزشكان، افزایش رطوبت می تواند تنفس كودكان و بزرگسالانی را كه مبتلا به آسم هستند، دچار مشكل كند. همچنین روشن بودن مداوم دستگاه بخور موجب رشد قارچ در آن و بروز آلرژی در افراد سالم می شود.

بنابراین برای یك فضای بسته 100 متری روشن بودن دستگاه بخور برای مدت یك تا 2 ساعت در شب ‌ها برای حفظ رطوبت خانه كافی است و لزومی ندارد از این دستگاه ها در زمانی بیداری استفاده شود.

استفاده بیش از حد از دستگاه های بخور سبب مرطوب شدن بیش از حد هوای اتاق و در نتیجه رشد و نمو مایت‌ ها ریال قارچ ها و بروز آلرژی ‌های حساسیتی می شود.



** نكاتی در مورد دستگاه بخور

در صورتی كه كودك یا فرد مبتلا به آسم یا آلرژی یا فرد سالمند مبتلا به بیماری های قلبی عروقی یا تنفسی در خانه است، باید پیش از خرید دستگاه بخور با پزشك مربوطه مشورت شود تا متناسب با وضعیت جسمی افراد دستگاه بخور سرد یا گرم تهیه شود.

دستگاه بخور را باید از داروخانه های معتبر خریداری و از استاندارد و مرغوب بودن آنها اطمینان حاصل كرد.

ظرفیت مخازن دستگاه‌ های بخور از سه تا پنج لیتر متغیر است كه با توجه به وسعت مكان مورد استفاده باید تهیه شود.



** روش نگهداری از دستگاه‌ بخور

نگهداری دستگاه‌ های بخور از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ مخازن و فیلتر این دستگاه ها در صورت عدم نظافت می تواند مكانی مناسب برای رشد قارچ ها و باكتری ها باشد. دستگاه های آلوده به ویژه برای افرادی كه آسم و آلرژی دارند، مشكل ساز خواهد بود.

برای حفظ دستگاه از هرگونه باكتری، قارچ و كپك، بهتر است به دستورالعمل نگهداری آن دقت شود.

آب داخل مخزن را باید مرتب عوض كرد. بهتر است هر روز آب داخل مخزن را خالی كرد، دستگاه را با آب و مواد پاك‌ كننده شستشو داد و پس از خشك كردن، دوباره مقداری آب داخل آن ریخت.

در صورتی كه دستگاه فیلتر دارد، بهتر است هر چند وقت یكبار فیلتر آن تعویض شود.



** دستگاه نبولایزر

نبولایزر دستگاهی است كه به وسیله آن می توان داروها را به صورت استنشاقی ریوی مصرف كرد. همچنین می توان از این دستگاه برای مرطوب كردن هوای محیط های دربسته استفاده كرد.

دكتر جباردارجانی در مورد دستگاه نبولایزر گفت: این دستگاه برخلاف دستگاه های بخور جنبه دارویی دارد و می توان از آن برای مصرف داروهای استنشاقی بیماران ریوی استفاده كرد.

وی اظهار كرد: این دستگاه 2 نوع مكانیكی و فشاری دارد و برای رساندن داروها به مجاری فوقانی یا تحتانی دستگاه تنفسی مورد استفاده قرار می گیرد.

جباردارجانی افزود: داروهای سالبوتامول، پروپروماید، داروهای ضدالتهابی و آنتی بیوتیك ها را می توان در این دستگاه ریخت و به این طریق آن را با قابلیت تاثیرگذاری بیشتر به ریه های بیمار رساند.

وی با بیان اینكه این دستگاه با دستگاه های بخور تفاوت دارد، ادامه داد: در این دستگاه مولكول های داروها دچار شكست نمی شود و در ساختار داروها تداخل ایجاد نمی كند اما در دستگاه های بخور به دلیل لرزش های دستگاه، امكان تداخل دارویی وجود دارد.

جباردارجانی گفت: از این دستگاه می توان برای درمان كودكان و افرادی كه مبتلا به بیماری های ریوی هستند، استفاده كرد.

وی خاطرنشان كرد: این دستگاه برای رفع التهابات راه های هوایی بسیار كمك كننده است. اما دستگاه بخور جنبه درمانی ندارد و تنها گاهی اوقات به افرادی كه مبتلا به التهاب یا خشكی مجاری هوایی هستند، استفاده از این دستگاه ها توصیه می شود.

جباردارجانی گفت: برخی داروهای ضدالتهابی ریه به گونه ای ساخته شده اند كه باید برای مصرف آنها از دستگاه نبولایزر استفاده شود تا بیمار آن را به صورت استنشاقی دریافت كند.

وی تاكید كرد: این داروها را نمی توان از طریق دستگاه های بخور استفاده كرد و باید حتما دستگاه نبولایزر را برای مصرف آنها بكار برد.

فوق تخصص ریه در مورد موادی مانند اكالیپتوس و سایر موادی كه در دستگاه های بخور ریخته می شود، گفت: تاثیر این مواد به عنوان ضدمیكروب و ضدویروس و تمیزكننده هوا ثابت نشده است.

جباردارجانی افزود: دستگاه های تصفیه هوا كه هوا را تصفیه می كنند، بسیار موثر هستند به ویژه دستگاه هایی كه سه فیلتر دارند و بو، آلودگی ها، باكتری ها و ویروس ها را می گیرند، در محیط هایی كه آلودگی هوای زیادی وجود دارد، قابل استفاده است.

علمی(5)1834**1599