۲۵ آبان ۱۳۹۳،‏ ۲۰:۲۲
کد خبر: 81388975
۰ نفر
موسيقي تركمن به روايت تركمن سسي

پايگاه خبري 'تركمن سسي' در گزارشي به معرفي موسيقي تركمن پرداخت.

در اين مطلب به قلم اسفنديار قرنجيك مي خوانيم: موسيقي تركمن با ريشه اي عميق و گسترده، هنري اصيل، زنده و پرشور و صاحب سبك و انديشه است.

هنرمندان تركمن، قوانين حاكم بر موسيقي اصيل را به درستي رعايت مي كنند.

به گفته كارشناسان موسيقي تهران موسيقي تركمن داراي تكنيك فوق العاده اي است. هنرمندان موسيقي تركمن فقط با استفاده از دو آلت موسيقي ساده يعني دوتار و كمانچه و به دور از آلات جديد و مدرن موفق به خلق آهنگ هايي با پيچيدگي هاي خاص و شگفت آوري مي شوند كه كارشناسان مربوط و ديگر موسيقيدانان را به تحسين وا مي دارد.

هنر موسيقي و هنرمندان آن كه به بخشي شهرت دارند در ميان تركمن ها از جايگاه ويژه اي برخوردار است.

جايگاهي كه تاكنون هيچ هنرمندي نتوانسته جاي آن را بگيرد زيرا خدمتي كه موسيقي به مردم و فرهنگ تركمن كرده بسيار عظيم و شگرف بوده و هيچ قشري از قوم تركمن به اندازه بخشي ها در تعميم و گسترش ادبيات و انتقال اشعار شاعران بزرگ بر دل ها و اذهان مردم تاثيرگذار نبوده است.

موسيقي تركمني همانند موسيقي ساير ملل كه ريشه در عقايد مردم دارد، از ذهن مردم و آوازهاي آنان الهام مي گيرد.

نوازنده به زبان تركمني 'بخشي' ناميده مي شود كه معني متفاوتي است.

در زمان اويغورها 'بخشي' به كسي كه خط اويغوري را بتواند بخواند اطلاق مي شده و يا در زبان چيني، كلمه بخشي، از كلمه پاكشي به معناي استاد اطلاق مي شده است و برخي نيز معتقدند بخشي ريشه آريايي داشته و به معني بخش كردن و تقديم داشتن آمده و گروهي معتقدند كه اين بخشي كلمه اي مغولي است.

بخشي ها، زبان گوياي مردم تركمن بوده و در ايامي كه نگارش كتبي وجود نداشت، رسالت عظيم ادامه دادن روايات و داستان ها، نقل ها و اساسا حركت تاريخي فرهنگي را مردانه بر دوش كشيدند.

نخستين گروه از اين رادمردان را مي توان باباقورئد، قهرمان دوره اوغوزي و پيشگوي قوم دانست.

او با قوپوز (دوتار) خود داستان هاي عاميانه اوغوزها را براي ما به يادگار گذاشته كه تحت عنوان اوزان مطرح است.

بخشي هاي تركمن در طول تاريخ سراسر رنج و زحمت، شادي ها، دردها، آمال و آرزوهاي مردم را با دوتار خود كه اصطلاحا به آن تامدره (تنبوره) نيز مي گويند بازگو كرده اند.

اصولا موسيقي تركمن به لحاظ دارا بودن ويژگي هاي برجسته و خاص عاري از لهو و لعب بوده و شنوندگان آن در حالي كه پيرامون بخشي ها حلقه زده اند، در سكوت كامل به نوار دوتار و كمانچه گوش فرا مي دهند.

علاوه بر اين خصوصيت وجود جنبه هاي عرفاني و مذهبي در آهنگ ها و آوازهاي موسيقي تركمن به عنوان يك نقطه قوت اساسي براي اين موسيقي اصيل محسوب مي شود.

استفاده از اشعار مختومقلي فراغي و ساير شاعران بلندآوازه كه بيشتر اشعارشان جنبه عرفاني و مذهبي دارد نيز اصالت و زيبايي خاصي به اين موسيقي بخشيده است.

دكتر مجيد تكه در خصوص موسيقي تركمن مي گويد: 'يكي از آهنگ هاي موسيقي تركمن كه در چهار بخش ساخته شده، جليل نام دارد و نام آهنگ گوياي تاثير دين اسلام در اين موسيقي است.

تاثير مذهب و عرفان در موسيقي تركمن به حدي قوي بوده كه حتي در دوران 70 سال حكومت كمونيسم بر تركمنستان اين خصيصه حفظ شده و آهنگسازان و بخشي هاي آن منطقه در آن دوران نيز قطعات و اشعاري ساخته و اجرا كرده اند كه از روحيات ديني و مذهبي آنان سرچشمه گرفته است.'

در مورد پيدايش دوتار - كه در اصطلاح تركمني 'تامدرا' نام دارد - عقيده جالب توجهي وجود دارد.

دوتار براي نخستين بار توسط شخصي به نام باباقنبر - كه از خادمان حضرت علي (ع) بوده ساخته شده است.

بخشي هاي تركمن از فعال ترين اقشار اين قوم در جهت حفظ، احياء و اشاعه فرهنگ و ادب تركمن هستند به راستي آنان را مي توان وارثان حقيقي و راستين فولكلور تركمن ناميد. بخشي ها با خلق آهنگ هاي متناسب، به ترانه ها و غزل هاي عاشقانه و عارفانه شاعران، جاني تازه مي بخشيدند و با اجراي آن در مجالس عروسي و ديگر مناسبت هاي سنتي، شادي و نشاط مردم را با فرهنگ، هنر و ادبيات تركمن در هم مي آميختند.

602/2729