بررسي شكاف هاي جريان اصولگرا در انتخابات رياست جمهوري

گرگان - ايرنا - پايگاه خبري تحليلي 'گرگان خبر' در مطلبي با عنوان 'بررسي شكاف هاي جريان اصولگرا در يازدهمين دوره انتخابات رياست جمهوري' به بيان ديدگاهي در اين زمينه پرداخته است.

به گزارش ايرنا در اين مطلب‌ آمده است: رقابت غيررسمي براي كسب كرسي رياست جمهوري در ايران معمولا يك سال قبل از انتخابات آغاز مي شود و در اين مدت نامزدهاي احتمالي با سفر به شهرهاي مختلف مواضع خود را پيرامون مسائل روز سياسي، فرهنگي، اجتماعي و ... با شهروندان مطرح و رسانه ها با پوشش خبري به انعكاس آن مي پردازند و رقابت هاي يازدهمين دوره انتخابات رياست جمهوري نيز از اين قاعده مستثني نبود.

اصولگرايان سنتي با زعامت آيت اله مهدوي كني و آيت اله محمد يزدي و محوريت جامعتين (جامعه روحانيت مبارز و جامعه مدرسين حوزه علميه قم) تلاش مي كردند تا از طريق اجماع منجر به وحدت اصولگرايان و معرفي يك نامزد اصولگرا در رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري شوند اما جبهه پايداري با زعامت آيت اله مصباح يزدي و با معرفي كامران باقري لنكراني به عنوان نامزد اين تشكل براي انتخابات رياست جمهوري، ‌ضمن ايجاد شكاف در جريان اصولگرا امكان ايجاد اتحاد و انسجام را در جريان مزبور از بين برد.

جبهه پايداري با معرفي افرادي نظير لنكراني، جليلي، فتاح و ميركاظمي به بررسي كانديداي اصلح در بين آن ها پرداخت كه در نهايت كامران باقري لنكراني خروجي اين جبهه شد، شواهد نشان دهنده آن بود كه گويا دكتر سعيد جليلي و هواداران اصولگراي وي از اين روند راضي نبودند كه اين نارضايتي در روز آخر ثبت نام نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري در شنبه 21 ارديبهشت 92 با ثبت نام جليلي در تالار وزارت كشور ثابت شد.

جبهه پايداري انقلاب اسلامي از تشكل هاي اصولگراست كه در آستانه انتخابات نهمين دوره مجلس شوراي اسلامي اعلام موجوديت كرده بود. اعضاي اين تشكل شامل برخي حاميان دولت احمدي نژاد و همچنين برخي از اعضاي كابينه دولت نهم و دهم كه بعدها منتقد وي شدند با زعامت آيت اله مصباح يزدي شكل گرفت.

جبهه پايداري به دليل برخي اختلاف نظرها كه بيشتر به مواضع مشايي برمي گشت از احمدي نژاد جدا شد و اين جدايي به تقابل رسيد. در اواخر دولت احمدي نژاد، آيت اله مصباح يزدي به صراحت انتقادات شديدي را عليه دولت و رييس آن نيز مطرح مي كرد.

اين تشكل از بدو تاسيس، عدم همراهي با ديگر تشكل هاي اصولگرا را عملياتي كرد و در انتخابات مجلس نهم و همچنين رياست جمهوري يازدهم به صورت مستقل نامزدهايي را معرفي و حمايت كرد.

درست قبل از اعلام احراز صلاحيت نامزدهاي انتخاباتي يازدهمين دوره رياست جمهوري باقري لنكراني از كانديداتوري انصراف داد و متعاقبا پس از چند روز، جبهه پايداري با انتشار بيانيه اي از دكتر سعيد جليلي نامزد نزديك به اين جبهه حمايت كرد.

اما آن سوتر در طيف سنتي جريان اصولگرا كه با محوريت جامعتين فعاليت مي كردند سه نامزد معرفي و مقرر شده بود هر كدام از نامزدها كه از اقبال بيشتر مردمي برخوردار شد دو نامزد ديگر به نفع وي كناره گيري كنند محمدباقر قاليباف، غلامعلي حدادعادل و علي اكبر ولايتي ائتلاف موسوم به 1+2 (پيشرفت) را شكل دادند.

ائتلاف 1+2 در واقع شاخه منسجمي از جبهه متحد اصولگرايان به زعامت آيت اله مهدوي كني بود. اين جبهه از هشتمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي به شكل ضمني از اتحاد چند حزب و گروه اصولگرا تشكيل شده بود. اما اوج فعاليت آن در نهمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي ظهور و بروز يافت كه نتيجه آن در كسب اكثريت كرسي هاي مجلس نهم جلوه گري كرد.

اعضاي ائتلاف موسوم به 1+2 متعهد شده بودند تا زمان نزديك به انتخابات با تكيه بر نظرسنجي ها به يك گزينه واحد برسند و همگي به حمايت از او بپردازند اما هر چه به انتخابات خرداد 92 نزديكتر مي شدند شكاف ها و اختلافات آن ها بيشتر مي شد به نحوي كه هر كدام از نامزدهاي اين ائتلاف نظرسنجي ها را غير معتبر عنوان كرده و به روند مبارزات انتخاباتي به نفع خود ادامه مي دادند.

در موعد ثبت نام نامزدهاي انتخاباتي هر سه كانديداي ائتلاف 1+2 ثبت نام كردند و صلاحيت هر سه آن ها از سوي شوراي نگهبان تاييد شد. در بين ائتلاف هاي جريان اصولگرا اين فقط جبهه متحد اصولگرايان به زعامت آيت اله مهدوي كني بود كه از سوي شوراي نگهبان تاييد مي شد چرا كه نامزد جبهه پايداري (لنكراني) انصراف داده بود و از طرفي ائتلاف موسوم به اكثريت اصولگرايان نيز علي رغم شكاف و معرفي نامزدهاي متعدد با چراغ سبز شوراي نگهبان مواجه نشدند.

با اصرار نامزدهاي ائتلاف 1+2 براي ماندن در رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري عملا شكاف در بين جريان اصولگرا به داخل ائتلاف ها نيز كشيده شد. جبهه پيروان خط امام و رهبري، جامعه اسلامي مهندسين، حزب مؤتلفه،‌ جبهه اصولگرايان اصلاح طلب و تشكل حاميان ولايت از علي اكبر ولايتي حمايت مي كردند.

جمعيت پيشرفت و عدالت ايران اسلامي از محمدباقر قاليباف و با نزديك شدن به انتخابات رياست جمهوري دور يازدهم، غلامعلي حدادعادل از ادامه رقابت ها انصراف داد اگر چه تصور مي شد وي طبق قرار قبلي از يكي از نامزدهاي ائتلاف 1+2 حمايت كند اما اين اتفاق به منصه ظهور نرسيد.

حدادعادل در بيانيه كناره گيري از نامزدي انتخابات رياست جمهوري كه دو روز قبل از انتخابات (22 خرداد 92) صادر شد، دليل انصراف خود را تلاش در جهت پيروزي اصولگرايان عنوان كرد.

يكي ديگر از ائتلاف هاي جريان اصولگرا كه در فرآيند انتخابات يازدهم رياست جمهوري فعاليت مي كرد ائتلاف موسوم به ائتلاف اكثريت اصولگرايان يا ائتلاف پنج گانه اصولگرايان بود.

ائتلاف اكثريت اصولگرايان در واقع نمونه كامل شده‌ جبهه پيروان خط امام و رهبري بود كه در قالب معرفي پنج كانديدا وارد عرصه انتخابات شد و اين گونه مقرر شد كه در نهايت يك تن از ميان محمدحسن ابوترابي‌فرد، منوچهر متكي، محمدرضا باهنر، مصطفي پورمحمدي و يحيي آل اسحاق خروجي نهايي اين ائتلاف باشد.

هر چند در تحليل هاي اوليه احساس مي‌شد متكي يا باهنر خروجي نهايي اين ائتلاف باشند اما ديگر گزينه‌ها نيز تلاش داشتند تا با احراز دو شرط بالا بودن آرا در نظرسنجي و جلب نظر مثبت جامعتين در صحنه بمانند، ولي در نهايت اين محمدحسن ابوترابي‌فرد بود كه به عنوان خروجي نهايي ائتلاف 5 گانه معرفي شد.

در روز آخر ثبت نام شنبه 21 ارديبهشت92 ، ائتلاف اكثريت اصولگرايان نيز همانند ديگر ائتلاف هاي جريان اصولگرا (جبهه پايداري، ائتلاف 1+2) شكاف غيرفعال دروني خود را به صورت فعال شده نمايان كردند.

ابوترابي صبح و متكي بعد از ظهر شنبه روز ثبت نام، به منظور ثبت‌ نامزدي خود جهت احراز مقام رياست جمهوري وارد تالار وزارت كشور شدند تا بدين ترتيب شكاف‌ ميان ائتلافي كه خود را ائتلاف بزرگ اصولگرايان مي‌دانست بيش از پيش نمايان شود.

در نهايت ابوترابي فرد نيز به مانند لنكراني از جبهه پايداري قبل از اعلام صلاحيت هاي نامزدها از سوي شوراي نگهبان از ادامه رقابت ها انصراف داد.

به غير از ائتلاف هاي نام برده شده جريان اصولگرا (جبهه پايداري، ائتلاف پيشرفت 1+2 و ائتلاف اكثريت اصولگرايان يا ائتلاف 5 گانه) دو نامزد اصولگرا نيز به صورت مستقل وارد كارزار انتخاباتي شده بودند. سعيد جليلي و محسن رضايي شكاف بين اصولگرايان را تقويت مي كردند و به همين خاطر بود كه تشكل هاي جريان اصولگرا تا آخرين لحظات رقابت ها تلاش مي كردند تا آن ها به نفع يكي از نامزدهاي انتخاباتي اصولگرا انصراف دهند اما اين مسئله تا پايان راي گيري انتخابات رياست جمهوري (24 خرداد 92) صورت نگرفت.

در آن سوي ميدان جريان اصلاح طلب كه پس از انتخابات رياست جمهوري سال 88 به محاق رفته بود فضا را براي فعاليت انتخاباتي مناسب نمي ديد كما اين كه در انتخابات مجلس نهم كه دو سال قبل از انتخابات رياست جمهوري برگزار مي شد ليستي را ارائه نكرده بود. اما برخي نامزدهاي احتمالي اين جريان نظير محمدرضا عارف و مصطفي كواكبيان به صورت مستقل و با ارائه برنامه و سفر به شهرهاي مختلف كشور وارد فضاي انتخاباتي رياست جمهوري شده بودند.

با اعلام اسامي نامزدهاي تاييد صلاحيت شده توسط شوراي نگهبان دكتر عارف تاييد صلاحيت شد و توانست به عنوان كانديدا اصلاح طلب فعاليت رقابتي رسمي خود را آغاز كند. دكتر عارف در مناظره تلويزيوني كه از تلويزيون پخش مي شد با حمايت قاطع از سيدمحمد خاتمي فضاي سرد انتخابات را به سمت و سوي رقابتي شدن كشاند.

با نزديك شدن به موعد انتخابات رياست جمهوري دور يازدهم، فضاي انتخابات پيش بيني نتايج را نامعلوم مي كرد چرا كه همه نامزدها ضمن انتقاد از دولت نهم و دهم در فضاي آرام و بدون ويژگي هاي قطبي انتخاباتي، به رقابت ها ادامه مي دادند. از طرفي نخبگان جريان اصلاح طلب از رؤساي جمهور سابق (هاشمي و خاتمي) مي خواستند كه در اين شرايط اتخاذ تصميم كرده و از يك نامزد حمايت نمايند.

هر چه به انتخابات نزديكتر مي شديم فشارها از سوي هواداران جريان اصلاح طلب براي معرفي يك نامزد انتخاباتي افزايش پيدا مي كرد و در نهايت دكتر عارف با صدور بيانيه اي در شامگاه 20 خرداد 92 به منظور ائتلاف با جريان اصلاح طلب و اعتدال گرا از ادامه رقابت ها انصراف داد و انصراف خود را تمكين و اجماع با محوريت خاتمي عنوان كرد.

در اين مقطع جريان مقابل اصولگرا با يك نامزد يعني دكتر حسن روحاني كه مورد حمايت رؤساي جمهور سابق (هاشمي و خاتمي) نيز بود احتمال شكست را محتمل مي دانست، آخرين تلاش هاي اين جريان براي اتحاد و حمايت از يك نامزد اصولگرا نيز نتيجه نداد.

دكتر روحاني كه از نزديكان طيف آيت اله هاشمي تلقي مي شود رهبري حزب اعتدال و توسعه را بر عهده داشته است. حزب اعتدال و توسعه كه در سال 78 اعلام موجوديت كرده بود به همراه حزب كارگزاران و حزب اسلامي كار از حاميان آيت اله هاشمي در انتخابات مختلف در كشور محسوب مي شوند.

در انتخابات يازدهم رياست جمهوري،‌ دكتر روحاني علاوه بر حمايت جريان اصلاح طلب و رؤساي جمهور سابق (هاشمي و خاتمي)، حمايت شخصيت هايي نظير سيدحسن خميني، علي اكبر ناطق نوري و علي مطهري را نيز كسب كرده بود كه اين حمايت ها مخصوصا از بخش شخصيت هاي اصولگراي ميانه رو، شكاف در جريان اصولگرا را عميق تر و شكست اين جريان را محتمل تر كرد.



منبع : گرگان خبر

602/2729