موافق پرورش ماهی تیلاپیا در اكوسیتم های طبیعی نیستیم/ تیلاپیا در مناطق كنترل شده بیابانی قابلیت پرورش دارد

تهران - ایرنا - رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلات ایران گفت: پرورش گونه تیلاپیا با رعایت اصول زیست محیطی و در مكان های كنترل شده برای صنعت آبزی پروری كشور مناسب است اما به هیچ وجه موافق ورود این ماهی در اكوسیستم طبیعی نیستیم.

محمد پوركاظمی روز جمعه در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، افزود: موسسه تحقیقات علوم شیلات ایران به هیچ وجه موافق ورود و تكثیرگونه تیلاپیا در سواحل شمالی و جنوبی از جمله دریا، رودخانه، تالاب، دریاچه و آبگیرهای بزرگ كشور نیست، اما معتقدیم پرورش این ماهی در مناطق بیابانی كه خروجی به اكوسیستم طبیعی ندارد مثل استان های مركزی همچون یزد و اراك بلامانع است.

وی گفت: به طور كلی در دنیا بیش از 100 گونه ماهی تیلاپیا وجود دارد كه 10 گونه آن برای صنعت آبزی پروری مناسب است.

وی اظهار داشت: در سال 87 یكی از این 10 گونه با عنوان 'تیلاپیا نیل' كه مربوط به رودخانه نیل كشور مصر می شود با رویكرد تحقیقاتی به كشور ما وارد شده است.

وی تصریح كرد: این گونه ماهی برای اقدامات تحقیقاتی در مركز تحقیقات ملی ماهیان آب شور بافق استان یزد كه آب خروجی به اكوسیستم طبیعی از جمله رودخانه، دریا، تالاب ندارد و در بیابان و شرایط قرنطینه ای و كنترل شده نگهداری شده است.

رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلات ایران گفت: تاكنون 14 پروژه تحققیقاتی مختلف از لحاظ تغییر جنسیت، ژنتیك، رژیم غذایی، تكثیر و پرورش و فرآوری و تبدیل روی این گونه ماهی انجام شده و به نتایج مطلوبی رسیده ایم.

وی اضافه كرد: گونه تیلاپیای نیل آبزی سریع الرشد، مقاوم به بیماری، مقاوم به شوری آب، قابلیت تولید در تراكم بالا و همه چیزخوار است به طوری كه در رژیم غذایی خود از غذاهای كم انرژی استفاده می كند.

پوركاظمی تاكید كرد: حفظ ذخایر ژنتیكی گونه های بومی به عنوان میراث ژنتیكی كشور و اكوسیستم طبیعی كشور مورد تاكید موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران است.

وی با بیان اینكه بهترین گوشت فیله در دنیا به ماهی تیلاپیا تعلق دارد، گفت: هم اكنون در 130 كشور دنیا 4.5 میلیون تن ماهی تیلاپیا تولید می شود كه طبق آمار منتشر شده به طور تقریبی بین 5 تا 8 هزارتن فیله این نوع ماهی برای مصرف به كشور ما وارد می شود.

وی ادامه داد: قصد داریم حتی در عملیات تحقیقاتی نیز آسیبی به منابع طبیعی و ژنتیكی كشور وارد نشود به طوری كه این موسسه در هر كجا كه فعالیت تحقیقاتی داشته باشد در مرحله نخست مطالعاتی روی اثرات زیست محیطی آن انجام می دهد و در صورت مثبت بودن اثرات آن اقدامات تحقیقاتی لازم صورت می گیرد.

وی ادامه داد: در این راستا كارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست معتقدند ماهی تیلاپیا به دلیل اینكه زود به سن بلوغ می رسد، به سرعت تكثیر می شود و در نتیجه ازدیاد بچه ماهیان می تواند كل اكوسیستم منابع طبیعی را به مخاطره بیندازد.

به گفته وی، هم اكنون در دنیا تغییر جنسیت هورمونی روی ماهی تیلاپیا توانسته بین 90 تا 95 درصد ماهی ها را به جنس نر تبدیل كند.

وی افزود: طی این سالها در مركز تحقیقات ملی آبزیان آب شور استان یزد نیز تحقیقاتی درخصوص تعییر جنسیت ماهیان تیلاپیا صورت گرفته كه متخصصان داخلی توانسته اند با استفاده از روش های هورمونی در لارو ماهی تغییر جنسیت ایجاد كنند.

وی اضافه كرد: در حال حاضر 4 استخر پرورش ماهی تیلاپیا در بافق یزد فعال است كه این روش در 3 استخر به شكل 100 درصد و در یك استخر حدود 99 درصد توانسته لارو ماهی را به جنس نر تبدیل كند كه این موفقیت خوبی در موسسه تحقیقات شیلات ایران به شمار می رود.

رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی كشور معتقد است: با توجه به شرایط خشك و نیمه خشك كشور تولید این گونه ماهی با رعایت اصول زیست محیطی برای صنعت آبزی پروری مناسب است.

وی گفت: هم اكنون این ماهی در كشورهای آسیای جنوب شرقی، هند، پاكستان، بنگلادش، كویت، عراق، عربستان، عمان و تركیه در حال پرورش است اما كشورهای پیشرفته ای مثل سوئیس و اتحادیه اروپا رویكرد پرورش ماهی را ندارند كه سالانه حدود 100 تا 500 هزار تن آبزیان پرورشی سایر كشورها را وارد می كنند.

وی افزود: ماهی تیلاپیای نیل دارای یك دامنه تحمل دمایی بین 10 تا 35 درجه است یعنی در صورتی كه این گونه در دمای زیر 10 درجه قرار بگیرد، تلف می شود بنابراین در بخش عمده منابع آبی كشور ما به دلیل پائین بودن دمای آب امكان رشد این گونه ماهی وجود ندارد و این ماهی تنها در شرایط معتدل سریع تكثیر می شود و می تواند اثرات منفی زیست محیطی در پی داشته باشد.

به گفته پوركاظمی پس از دستیابی به بیوتكنیك تكثیر ماهی تیلاپیا، سال گذشته جنس نر این ماهی به 4 مزرعه كنترل شده پرورش ماهی در بافق یزد ارایه شد كه طی این مدت حدود 50 تن تیلاپیا تولید شده است.

وی افزود: كشور ما هم اكنون توان تولید 10 تن در هر هكتار مزرعه پرورش ماهی را دارد اما به دلیل رعایت و كنترل تفاهم نامه زیست محیطی تنها در 4 مزرعه كنترل شده تولیدش محدود شده است و در شرایط فعلی قرار نیست مزارع پرورشی اینگونه ماهی افزایش یابد.

اقتصام(4)9186**1558