مصرف 92 درصد از منابع آب كشور در قبال برداشت یك سوم محصول كشاورزی

تهران - ایرنا - بخش كشاورزی با اختصاص 92 درصد از منابع آبی كشور و بالاترین رتبه مصرف كنندگان به خود، تنها توانسته معادل یك سوم استاندارد مصرف آن، محصول از زمین های تحت كشت برداشت نماید.

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، اهمیت اصلاح الگوی مصرف آب در بخش كشاورزی موضوعی است كه اگر نسبت به آن بی توجهی شود در آینده نه چندان دور مشكلات كم آبی اثرات جبران ناپذیری بر سایر بخش های تولیدی و تامین آب مشروب مردم خواهد داشت.

براساس آمار و اطلاعات منتشره، از 164 میلیون هكتار كل اراضی كشور، درحال حاضر 18.8 میلیون هكتار در چرخه تولید محصولات كشاورزی قرار دارد.

از این مقدار حدود 8 میلیون هكتار به صورت آبی و حدود 6.3 میلیون هكتار به صورت دیم و بقیه به صورت آیش آبی و دیم مورد بهره‌برداری قرار دارند. در ارتباط با منابع آب نیز از حدود 93 میلیارد مترمكعب منابع آب مصرفی كشور حدود 86 میلیارد مترمكعب به حساب مصارف كشاورزی منظور می‌گردد.

بخش كشاورزی با 92 درصد بزرگترین و مهمترین مصرف كننده آب در كشور به شمار می رود. بیش از 80 درصد اتلاف منابع آب به دلیل عدم استفاده از تكنولوژی های پیشرفته آبیاری در این بخش به هدر می رود.

حمید چیت چیان وزیر نیرو در این باره می گوید: بازده آبیاری در كشور 33 درصد ولی در كشورهای همسطح و یا پایین‌تر از ایران بیشتر است، به‌عنوان مثال بازده آبیاری در لیبی٬ هند٬ مصر و سوریه به‌ترتیب 60، 54، 53 و 45 درصد است.

به گفته وی متوسط مصرف آب كشاورزی در ایران 92 درصد و این رقم در جهان 70 درصد است و متوسط تولید محصول به‌ازای یك مترمكعب آب در ایران بین 900 گرم تا یك كیلوگرم ولی در جهان 2.5 كیلوگرم است.

بنابر آمارهای موجود با مصرف 92 درصدی آب در بخش كشاورزی نه تنها موجب از بین رفتن بخش كشاورزی، فرونشست زمین و جابجایی جمعیتی می شود بلكه خروجی محصول نیز به تناسب سایر كشورها بسیار ناچیز است.

اگرچه برای تامین این میزان آب با توجه به شرایط اقلیمی و بارندگی های كشور به ناچار باید به منابع زیرزمینی دست اندازی نمود باید توجه داشت كه برداشت بی رویه آب از منابع زیرزمینی و حفر چاه های بیش از اندازه موضوعی است كه در اثر بی توجهی به آن خسارات جبران ناپذیری را در ابعاد اقتصادی، اجتماعی بوجود خواهد آورد.

امروزه تامین آب و صیانت از منابع زیرزمینی یكی از چالش های اساسی است كه كشورها و انسانها با آن روبرو هستند و براساس پیش بینی ها یكی از جنگ های آینده مربوط به آب خواهد بود.

مدیرعامل شركت مدیریت منابع آب ایران در تازه ترین اظهارات خود گفته كه 30 سال پیش كل چاههای كشور 164 هزار حلقه بود كه میزان برداشت از چاهها 28 میلیارد مترمكعب بوده است اما تا سال 1392 تعداد چاهها به 760 هزار حلقه و با برداشت 48 میلیارد متر مكعب افزایش یافته است.

به گفته وی با توجه به وضعیت اقلیمی كشور بیش از 58.5 درصد كشور در مناطق خشك و نیمه خشك و تنها 15 درصد وسعت كشور در مناطق نرمال و مرطوب قرار دارد.

اگرچه مهمترین سیاست وزارت نیرو این است كه خدشه ای به وضعیت تامین آب شرب كشور وارد نشود ولی نحوه مصرف و چشم انداز آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

به نظر می رسد در كنار رعایت الگوهای مدیریت مصرف و صرفه جویی باید نگاه واحدی از سوی وزارتخانه های مرتبط از جمله جهاد كشاورزی و نیرو و بخش هایی از نفت (پتروشیمی ها) به موضوع آب داشته باشند تا تصمیم گیری ها بدون دغدغه نهادها به مرحله اجرا گذاشته شود.

همچنین موضوعاتی نظیر تخصیص و نگاه یكپارچه به مدیریت آب، طرح آمایش سرزمین، استفاده از ابزارها و تكنولوژی های نوین كشاورزی در بخش آبیاری و نوع محصول برای كشت در مناطق از موضوعات قابل توجه در این حوزه است.

اقتصام(5)1053**1558