۱۸ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۳:۲۲
کد خبر 81192520
۰ نفر
چرخ سفالگری دیگر خوب نمی چرخد

اصفهان - ایرنا - ظرفهای سفالی از نخستین دست ساخته های بشر برای نگهداری آب و غذاست كه به تدریج به جلوه گاه ذوق و هنر مردم مناطق مختلف جهان نیز مبدل شد.

به گزارش ایرنا، انسانها از زمانی كه خاصیت چسبندگی گل رس را شناختند، ساخت سفالینه ها را برای استفاده در زندگی روزمره آغاز كردند و با گذشت زمان و گسترش زندگی، سفالگری نیز تكامل یافت و انسان‌های هنرمند و خلاق با دستهایشان به گلهایی كه بر چرخها می چرخید نقش و نگارها زدند و آنها را با رنگهای گوناگون آراستند.

ایران زمین یكی از نخستین و شاید نخستین منطقه جهان است كه در آن ساخت سفالینه ها برای استفاده روزمره مردم رایج و بتدریج با هنر قوم ایرانی آمیخته شده است.

اكنون نیز در بسیاری نقاط ایران همچون درمند گناباد، لالجین همدان، میبد یزد، زنوز آذربایجان، كلپورگان سیستان و بلوچستان، جویبار مازندران، سیاهكل گیلان و شهرضا در استان اصفهان، ظروف سفالین تهیه می‌شود.

وسایل و محصولات سفالی و سرامیك در هر یك از این نقاط با اختلافی اندك در نوع مواد اولیه، رنگ و طرح تهیه می‌شود و به همین دلیل محصولات هر ناحیه به خوبی قابل تشخیص از فرآورده‌های سایر نقاط است.

در شهرضا در جنوب استان اصفهان به عنوان یكی از مراكز تولید سفالینه ها اكنون 30 كارگاه تولید ظرفهای سفالی با حدود 200 شاغل فعال است.

همچنین حدود 200 نفر هم به صورت خانگی كار طراحی و نقاشی روی این محصولات را انجام می دهند.

استاد مرتضی فخار سفالگر شهرضایی كه سالیان دراز دست در گل و رنگ دارد از آینده این هنر صنعت نگران است و این نگرانی را در چهره اش به خوبی می توان حس كرد.

این استاد سفالگر به خبرنگار ایرنا گفت: سفالگری بخشی از میراث فرهنگی اصیل ماست و باید به آن توجه ویژه شود ولی آنقدر مورد بی مهری قرار گرفته كه حتی برخی از فرزندان ما تمایلی به ادامه این كار ندارند.

وی آموزش این هنر در هنرستان ها و مراكز آموزش فنی وحرفه ای، بدون توجه به كارگاههای سنتی و محیط عملی را بدون نتیجه پیش بینی كرد و گفت: هنرجویان این رشته باید بخش زیادی از این هنر را در محیط كارگاهی و عملی یاد بگیرند.

استاد سفالگر شهرضایی، عشق و علاقه را از مهمترین انگیزه های یك سفالگر خواند و تصریح كرد: در این رشته تمایل خانمها و علاقه آنها معمولا بیشتر است.

استاد فخار نبود مكانی مشخص به عنوان شهرك سفال و سرامیك را یكی از مهمترین مشكلات سفالگران شهرضا برشمرد و گفت: در سالهای گذشته محلی را برای احداث این شهرك در مسیر شهرضا- اصفهان اختصاص دادند و حتی مراسم كلنگ زنی با حضور مسئولان استانی برگزار شد ولی اكنون وضعیت مشخص و روشنی ندارد.

وی گفت: 70درصد از خاك زمینهای شهرضا برای ساخت سفال مناسب است و این یكی از دلایل گسترش این هنر صنعت در این شهرستان است.

وی ضمن اظهار بی اطلاعی از میانگین میزان تولیدات این محصول در شهرضا گفت: تولیدات شهرضا به بیشتر كشورهای حوزه خلیج فارس و شهرهای جنوبی كشور ارسال می شود.

این استاد سفالگر از ورود كالاهای مشابه چینی و تایوانی به كشور ابراز نگرانی كرد و گفت: دولت و برنامه ریزان محلی باید توجه داشته باشند كه با احیای این هنر و توجه به تولیدات داخلی می توان بخشی از مشكلات اشتغال را حل كرد.

هنرمند سفالگر شهرضایی نبود سختی كار در ساختار بیمه تامین اجتماعی برای سفالگران، پرداخت عوارض و مالیات و نداشتن شركت تعاونی سفالگران و ضعف فناوری در بخش تولید سفال را از مهمترین مشكلات سفالگران بیان كرد.

استاد باقر سهیلی یكی دیگر از هنرمندان بنام شهرضا كه فوت كوزه گری را نزد پدر آموخته و به فرزندش مهدی و نوه اش مبین نیز آموزش داده است نیز از نامهربانی برخی مسوولان گلایه دارد.

وی گفت: مشكلات سفالگران و هنرمندان این رشته بسیار است و توجهی هم به حل آنها نمی شود.

وی مشخص شدن وضعیت و احداث شهرك سفال و سرامیك را یكی از مهمترین نیازها و خواسته های سفالگران شهرضایی اعلام كرد و از مسوولان خواست تا در این خصوص مساعدت لازم را داشته باشند.

استاد سهیلی ضمن تشكر از حمایت های معاون اداره كل صنایع دستی استان اصفهان گفت: بی شك حمایتهای آقای ادیب طی سالیان گذشته نقش موثری در احیا و ماندگاری این هنر داشته است.

سفالگری و دیگر صنایع دستی به دلیل نیاز كم به سرمایه و مواد اولیه وارداتی، به راحتی قابل گسترش است و از این طریق می توان شغل های زیاد در كشور ایجاد كرد.

مشكلات صنایع دستی كشور در حالی است كه انواع صنایع دستی و یا كالاهای نیمه صنعتی تزیینی وارداتی به نام صنایع دستی در بازار شهرهای مختلف به فراوانی عرضه می شود و ایرانیان با خرید این كالاها به اشتغال مردم دیگر كشورها كمك می كنند.

تامین امكانات لازم برای سفالگران و هنرمندان دیگر رشته های صنایع دستی و ترغیب آنها به تولید محصولات بازار پسند از طریق شناخت نیازهای بازار در گسترش این صنایع موثر است.

سفالگری ساختن ظروف با گل است و به ظرف ساخته شده از این طریق سفال می‌گویند. قبل از رواج شیشه سفالینه‌ها رایج‌ترین مظروفات بشر بودند و از مشهورترین سفالینه‌ها می‌توان به كوزه و پیاله سفالین اشاره كرد.

مرغوب‌ترین خاك در صنعت سفالگری خاك رس است كه بدلیل وجود مقادیر بالای آهن در آن، به رنگ سرخ است.

خاستگاه سفالگری به درستی آشكار نیست ولی از روی یافته‌های كهن سرزمین باستانی سومر را خاستگاه این هنر صنعت می‌دانند، اما به تازگی كشف تمدن جیرفت تردیدهایی در مورد این نظریه ایجاد كرده است.

در ایران قدمت سفالینه‌ها به بیش از ده هزار سال می‌رسد.

قدیمی‌ترین چرخ سفالگری و كوره پخت سفال در جهان در تپه سیلك كاشان یافت شده‌ و قدیمی‌ترین ظروف سفالی منقوش مربوط به ایران است.

شهرضا در 80 كیلومتری جنوب اصفهان واقع است.

ت/ 7144/607