جولان سیگار در لابلای قانون مبارزه با دخانیات

تهران -ایرنا- ردیف منظم سیگارهای مختلف با برندهای متنوع پشت پیشخوان سوپرماركت های شهر آنقدر چشم نواز است كه مشتری را برای خرید ترغیب كند.

به نظر می رسد تمام سیگارهای چیده شده در قفسه ها قاچاق نباشد چون به اصطلاح تصویر هشدار دهنده بر روی تمام آنها الصاق شده است . به عبارت دیگر سیگار ساخت داخل با خارجی تفاوتی ندارد و همه آنها تصویر هشدار دهنده دارند بنابراین قاچاق نیستند.

دیگر آنكه تصاویر هشدار دهنده - البته به جز یك تصویر كه در آن دو ریه بیمار و سالم مقایسه شده است - به جای آنكه مشمئز كننده باشد و باعث تنفر سیگاری از سیگار كشیدن شود ، این محصول دخانی را جذاب تر هم كرده است.



**آیا توزیع كننده این سیگار ها یا صاحب مغازه مجوز فروش دارد؟

وقتی این سوال از صاحب مغازه پرسیده شد انگار نیمی از سوال را فهمیده و نیمی دیگر را نفهمیده باشد، گفت‌: خوب این سیگار ها خودشان مجوز دارند دیگر !

- منظور من سیگار ها نیست منظور من این است كه شما خودتان مجوز فروش سیگارها را دارید؟

- من ! من چرا باید مجوز داشته باشم ؟ این سیگار ها خودشان تصویر هشدار دهنده دارند پس مجوز دارند . من چرا مجوز بگیرم؟!

پاسخ فروشنده جزء سیگار، نشان دهنده این مطلب است كه به همین راحتی در كشوری كه از معدود كشورهای دارای قانون كنترل دخانیات است ، سیگار را بدون مجوز می فروشند.كافی است كه فروشنده ای در دكه روزنامه یا بقالی و سوپری باشی ، به راحتی می توانی سیگار بفروشی .

با همه وجود رییس دبیرخانه ستاد مبارزه با دخانیات می گوید: عرضه محصولات دخانی از سوی اماكنی كه مجوز ندارند، جرم محسوب می شود.

بر اساس ماده 12 آیین نامه اجرایی قانون جامع كنترل و مبارزه ملی با دخانیات ، فروش و عرضه محصولات دخانی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی بدون پروانه فروش ممنوع است.

این مقام مسوول در وزارت بهداشت درعین حال به نقص در اجرای این قانون اشاره می كند و می افزاید: ‌‌متاسفانه هنوز از سوی وزارت صنعت ، پروانه برای اماكنی كه مجاز به عرضه محصولات دخانی هستند، صادر نشده است.این مساله موجب شده كه حتی لبنیاتی ها نیز اقدام به عرضه سیگار كنند.

دكتر «كاظم ندافی » از وزارت صنعت، معدن و تجارت به طور جدی می خواهد كه شرایط اجرای قانون جامع كنترل دخانیات را با صدور این مجوزها فراهم كند زیرا پس از مشخص شدن عوامل مجاز عرضه سیگار می توان با عوامل عرضه كنندگان غیرمجاز محصولات دخانی، برخورد كرد.

از آنجا كه وزارت صنعت هنوز پروانه نداده است پس عرضه كنندگان محصولات دخانی اعم از مجاز و غیرمجاز آسوده باشند شهر در امن و امان است و لازم نیست پروانه فروش داشته باشید .

هر چند توان مالی بسیاری از خبرنگاران حوزه سلامت به سفرهای خارجی نمی رسد اما از آنها كه به دیار فرنگ رفته اند شنیده و در خبرها هم خوانده اند كه در اكثر كشورها به این راحتی سیگار و محصولات دخانی در اختیار افراد قرار نمی گیرد.

مطالعه ای در چند كشور دنیا مبنی بر اینكه زمان دسترسی مردم به مایحتاج مهم از جمله شیر،‌برنج ، نان ،‌ساندویچ و همچنین سیگار چقدر است ؟ انجام شده است.

نتایج به دست آمده نشان داد كه به عنوان مثال در كشور آمریكا كه اتفاقا قانون ملی كنترل دخانیات نیز ندارد ، برای اینكه فرد به محل عرضه نان ، شیر و ساندویچ برسد 6 تا هشت دقیقه طول می كشد اما برای اینكه به محل عرضه سیگار برسد 34 دقیقه زمان لازم دارد.

دكتر «محمد اسماعیل اكبری» رییس انجمن تحقیقات سرطان هم دسترسی سخت افراد به محصولات دخانی در كشورهای دیگر را تایید می كند و می گوید: افراد در برخی كشورها حداقل بین یك تا یك ساعت و نیم وقت باید صرف كنند تا به فروشگاه عرضه كننده محصولات دخانی برسند.



* رسیدن به سیگار در كشورما چقدر طول می كشد؟

گفته می شود ، در كشور ما زمان لازم برای رسیدن به محل عرضه سیگار ' سه دقیقه '‌ است ! اما برای مثال برای تهیه نان باید برنامه ریزی قبلی داشته باشیم به عبارت دیگر ابتدا نانوایی را در محل شناسایی كنیم . دوم زمان پخت را جویا شویم و سپس وقت كافی برای باقی ماندن در صف در نظر بگیریم. برای شیر هم همین طور است. آن زمان كه شیرهای یارانه ای ارایه می دادند مردم باید به صف می ایستادند اما برای تهیه سیگار صفی وجود ندارد.

به نظر می رسد دسترسی به مواد دخانی آسان تر از این باشد چون دكتر اكبری در این ارتباط می گوید : در ایران كافی است، بوق بزنید به دنبال آن سیگار را به ما بدهند و بدتر از آن قلیان هم می دهند.

این در حالی است كه بر اساس آیین نامه اجرایی قانون كنترل دخانیات، سیگار در هر جایی قابل عرضه نیست!



** آیا عرضه كننده زیر 18 سال محصولات دخانی داریم؟

براساس قانون كنترل دخانیات عرضه محصولات دخانی توسط افراد كمتر از 18 سال و همچنین عرضه این محصولات به افراد كمتر از 18 سال هم ممنوع است اما همین امروز در قهوه خانه یا دیزی سرایی مشاهده شد كه عرضه كننده قلیان در یك قهوه خانه كارگری كمتر از 18 سال است .



**پایین ترین قیمت سیگار در ایران

دكتر ندافی رییس دبیر خانه ستاد مبارزه با دخانیات به گزارش اخیر منتشر شده از سوی سازمان جهانی بهداشت اشاره می كند كه بر اساس آن ، كشورهای مصر، پاكستان و ایران طی 40 سال آینده ، كانون توسعه دخانیات در منطقه مدیترانه شرقی (امرو) خواهند شد.

وی می افزاید: همچنین ایران پایین ترین قیمت سیگار را در منطقه مدیترانه شرقی دارد و دومین كشور دارای قیمت پایین سیگار در جهان نیز به شمار می آید.

این در حالی است كه باز هم فراموش نشود ایران در حالی مقام دوم قیمت پایین سیگار در جهان را به خود اختصاص داده است كه قانون جامع كنترل و مبارزه ملی با دخانیات هم دارد. قانونی كه اجرای آن با افت و خیزهای فراوان همراه بوده و هست .

به گونه ای كه دكتر «علیرضا مرندی » رییس فرهنگستان علوم پزشكی و نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی از اجرا نكردن قانون كنترل دخانیات توسط برخی دولتمردان گله مند است و می گوید : برخی دولتمردان نه تنها این قانون را اجرا نكردند بلكه مانع اجرای آن نیز شده اند.

حجت الاسلام والمسلمین « سید حسن معین شیرازی »عضو هیات مدیره جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات در رابطه با قانون كنترل دخانیات اظهار می دارد:ایران از معدود كشورهایی است كه این قانون را دارد، اما این قانون به خوبی اجرا نمی شود و نمایندگان مجلس موظف هستند در اجرای این قانون نظارت كنند.

وی تاكید می كند كه بهترین راه مبارزه با دخانیات در كشور، استفاده از قانون كنترل دخانیات است كه از نمایندگان مجلس می خواهیم در راستای نظارت بر اجرای این قانون كوتاهی نكنند.



**با این قانون تا به حال چند بار ستاد كشوری كنترل دخانیات تشكیل شده است ؟

بر اساس تبصره 2 ماده 1 قانون جامع كنترل و مبارزه ملی با دخانیات ، ستاد كشوری كنترل و مبارزه با دخانیات كه در آن چهار وزیر ( بهداشت ، ارشاد اسلامی ، آموزش و پرورش و بازرگانی )‌عضو هستند باید گزارش عملكرد خود را هر 6 ماه به هیات وزیران و كمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی ارایه دهد. اما می خواهیم بدانیم تا به حال چند بار این ستاد تشكیل جلسه داده است ؟

آیا این ستاد از سال 85 ( زمان ابلاغ قانون ) حداقل سالی یكبار تشكیل جلسه داده است؟ آیا چهار وزیری كه عضو این ستاد هستند از خودشان پرسیده اند كه چه وظایفی دارند ؟‌

اینكه آخرین جلسه ستاد چه زمانی بود دیگر از حافظه حداقل خبرنگار ایرنا رخت بر بسته است .

‌دكتر ندافی رئیس دبیرخانه ستاد مبارزه با دخانیات با بیان اینكه آخرین جلسه این ستاد در دولت گذشته برگزار شد، می گوید: نخستین جلسه این ستاد در دولت یازدهم در آینده نزدیك برگزار می شود.

ندافی در پاسخ به سووال ایرنا علت تاخیر در برگزاری جلسات این ستاد را تغییرات مدیریتی عنوان می كند و می افزاید: طی دو سال گذشته ، وزارت بهداشت سه وزیر داشته است كه این امر موجب تاخیر در اجرای برخی برنامه ها شد.

وی خاطر نشان می كند كه از سوی دیگر پیگیری مصوبات این ستاد ، كاری دشوار است چرا كه اجرای هر خدمتی در كنترل دخانیات نیاز به همكاری های بین بخشی دارد.

هر چند زحمات وزارت بهداشت در رابطه با مبارزه با دخانیات را نمی توان انكار كرد اما آیا تیغ وزارت بهداشت در این راستا بران است ؟

اكبری رییس مركز تحقیقات سرطان كه معتقد است وزارت بهداشت هر چند برای مبارزه با استعمال دخانیات و كنترل آن زحمت می كشد، اما تیغ این وزارتخانه بران نیست.

او معتقد است كه وزارت بهداشتی ها همان هایی هستند كه جنگ تحمیلی را اداره می كردند و اكنون نیز باید برای مبارزه با استعمال دخانیات، حركت جهادی كنند.



** ‌ اعضای ستاد كشوری كنترل و مبارزه با دخانیات چه كسانی هستند؟

بر اساس ماده یك قانون جامع كنترل و مبارزه با دخانیات ، وزیر بهداشت ، درمان و آموزش پزشكی ، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ، وزیر آموزش و پرورش ، وزیر بازرگانی ، فرمانده نیروی انتظامی ، دو نفر از كمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی ، رییس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به عنوان ناظر ، نماینده یكی از سازمان های غیردولتی مرتبط با دخانیات به انتخاب وزارت بهداشت ، درمان وآموزش پزشكی اعضای این ستاد هستند.

اینكه خیلی وقت است ستاد تشكیل جلسه نداده است جای تعجب ندارد . خیلی از ستادها در كشور تشكیل می شود اما به ندرت جلسات آنها برگزار می شود و فقط نامی از آنها در فهرست ستادهای كشور باقی می ماند.

هر چند معلوم نیست ستاد كنترل و مبارزه با دخانیات چه زمانی تشكیل می شود و آیا اگر تشكیل شد كارایی لازم را دارد یا خیر؟

اعضای محترم ستاد توجه داشته باشند در حالی به قانون كنترل دخانیات كم محلی می شود كه طبق آخرین تحقیقات، سن شروع مصرف سیگار در كشور به 13 تا 15 سال رسیده هرچند برخی آمار سنین پایین تر از این رقم را نیز نشان داده است

هر سال 11 هزار مرگ بر اثر استعمال دخانیات در كشور رخ می دهد .

همچنین هر سال كه می گذرد سیگاری ها در كشور 10 هزار میلیارد تومان برای خرید سیگار هزینه می كنند و از این هزینه كرد ، 70 میلیارد نخ سیگار دود می شود .

لیلا خطیب زاده

اجتمام(5)**1776**1580**1436

سرخط اخبار جامعه