۱۳ فروردین ۱۳۹۳،‏ ۹:۴۰
کد خبر: 81105884
۰ نفر
انتخابات افغانستان؛ بيم ها و اميدها

تهران - ايرنا - مردم افغانستان در حالي براي انتخاب رئيس جمهوري بعدي اين كشور در انتخابات روز 16 فروردين ماه آماده مي شوند كه اين انتخابات مي تواند نقطه عطفي در تاريخ افغانستان در حركت به سوي ثبات و امنيت، يا لغزش دوباره به سوي ناامني بيشتر و حتي جنگ داخلي باشد.

بسياري از ناظران سياسي، انتخابات پيش روي رياست جمهوري افغانستان را مهمترين رويداد سياسي يك دهه اخير افغانستان پس از سقوط حكومت طالبان تا كنون مي دانند.

برگزاري موفقيت آميز اين انتخابات با حضور گسترده مردم از قبايل و نژادهاي مختلف افغانستان و يك نتيجه قابل قبول براي همه بدور از اتهامهاي تقلب و دستكاري در انتخابات، مي تواند گام مهمي در تثبيت شرايط سياسي و پيشرفت در جهت حل مشكلات اين كشور رنجور جنوب آسيا باشد؛ كشوري كه در تاريخ معاصر خود شلاق نيروهاي اجنبي انگليسي، اشغالگري نيروهاي ارتش سرخ كمونيستي، جنگ و اختلافات داخلي در ميان نيروهاي مجاهدين افغان پس از خروج نيروهاي شوروي، حكومت واپسگراي طالبان و بالاخره حمله نظامي ائتلاف غربي را تجربه كرده است.

برگزاري موفقيت آميز انتخابات ضربه مهمي به تشكيلات طالبان در افغانستان به شمار مي آيد كه شايد برخي سران آن در آرزوي بازگشت به قدرت بخصوص پس از خروج نيروهاي غربي تا پايان سال 2014، از راه ارعاب و تهديد مردم اين كشور هستند. از همين روست كه طالبان در ماهها و هفته هاي اخير تهديدهاي مختلفي را عليه انتخابات و برگزاركنندگان و شركت كنندگان در آن مطرح كرده و تا كنون چند اقدام تروريستي نيز براي اخلال در روند انتخابات و ايجاد فضاي رعب و وحشت براي تاثيرگذاري بر فرايند برگزاري آن،‌ انجام داده است.

كشتن دو تن از دستياران يكي از نامزدهاي انتخاباتي در ولايت هرات در غرب افغانستان، حمله مسلحانه در اولين روز سال نو به هتلي در كابل و كشتن 9 نفر در اين هتل ، و بمب گذاري در نزديكي خانه يكي ديگر از نامزدهاي انتخاباتي از جمله اين اقدامات است.

سال گذشته همچنين افراد مسلح در ولايت قندوز در شمال افغانستان يك عضو كميسيون مستقل انتخابات را به قتل رساندند. در تازه ترين مورد خشونت انتخاباتي پنجم فروردين، پنج فرد مسلح به يك دفتر كميسيون انتخابات در كابل حمله كردند كه در اين حمله پنج نفر ازجمله يكي از نامزدهاي انتخابات شوراهاي ولايتي كشته و هشت نفر ديگر مجروح شدند.

روي كار آمدن يك دولت با وجاهت ملي و مورد قبول همه اقوام و قبايل افغانستان مي تواند از يك سو نيروهاي طالبان را دچار ياس و سرخوردگي كند و از سوي ديگر آغازگر فرايند مذاكرات دولت با طالبان براي پايان دادن به شورشگري اين نيروها و بازگشت صلح و آرامش به افغانستان و شروع فرايند بازسازي اين كشور با كمك همسايگان و جامعه بين المللي باشد.

از سوي ديگر انتخاباتي غيرشفاف و تحت الشعاع اقدامات تروريستي با نتيجه اي مبهم و غيرقابل قبول براي اقوام و قبايل مي تواند موجب تشديد تنشها و اختلافات قومي و حتي زمينه ساز بازگشت افغانستان به ورطه درگيريها و جنگ داخلي باشد.



توافق امنيتي با آمريكا در انتظار نتيجه انتخابات



حامد كرزي رئيس جمهوري افغانستان در ماههاي اخير با خودداري از امضاي توافق امنيتي دوجانبه با آمريكا و انجام اقداماتي مانند آزادي 65 زنداني مظنون به عضويت در گروه طالبان بي توجه به مخالفتهاي آمريكا، تلاش كرده تا در آخرين ماههاي مسئوليت خود با چهره يك رئيس جمهوري مستقل كاخ رياست جمهوري را ترك كند.

البته چنين اقدامات و مواضعي براي كرزي و دولت افغانستان بدون هزينه هم نبوده است. كنگره آمريكا در ماه ژانويه (دي ماه 92)‌ بودجه مربوط به كمك براي توسعه افغانستان را به نيم؛ و كمك امنيتي به افغانستان را هم به ميزان 60 درصد كاهش داد و باراك اوباما رئيس جمهوري آمريكا نيز اين مصوبه كنگره را بدون هيچگونه اعتراضي امضا كرد.

برخي كارشناسان بر اين باورند كه كاهش يا قطع كمكهاي خارجي به افغانستان نشانه خوبي براي آينده اين كشور نيست زيرا دولت اين كشور منابع درآمدي زيادي ندارد و قطع كمكهاي خارجي مي تواند دولت را با مشكلات جدي رو به رو كند. سابقه تاريخي نيز اين مساله را تائيد مي كند؛ در واقع دولت كمونيستي تحت حمايت شوروي سابق در افغانستان پس از خروج نيروهاي شوروي در فوريه سال 1989 (بهمن ماه 1367) از ميان نرفت بلكه 'نجيب الله' آخرين رئيس جمهوري كمونيست افغانستان تا سال 1992 (1371 خورشيدي) دوام آورد و تنها با قطع كمك هاي مالي بود كه سقوط كرد و مجاهدين افغان قدرت را به دست گرفتند.



نگراني از مداخله آمريكا در انتخابات



هر چند آمريكا بطور رسمي هرگونه مداخله اي در انتخابات افغانستان را رد مي كند اما در برخي محافل سياسي و رسانه اي افغانستان همواره نگرانيهايي از امكان مداخله آمريكا به نفع يك نامزد خاص وجود دارد.

اين نگرانيها وقتي بيشتر مي شود كه بدانيم 'رابرت گيتس' وزير سابق دفاع آمريكا در خاطرات خود نوشته كه آمريكا در انتخابات سال 2009 براي شكست كرزي تلاش كرده بود.

آمريكا در ادامه سياستهاي خود در منطقه ازجمله تلاش براي محاصره جمهوري اسلامي ايران و تسلط بر افغانستان به عنوان يك مسير تجارتي مهم مسلما مايل به ورود شخصي به ارگ رياست جمهوري افغانستان است كه بيشترين نزديكي را با ديدگاههاي آمريكا داشته باشد.



تهديد طالبان و مرگ 'قسيم فهيم' دو خبر بد براي انتخابات



تهديد مستقيم طالبان عليه شركت كنندگان و برگزاركنندگان انتخابات و نيز مرگ 'مارشال محمد قسيم فهيم' معاون بانفوذ رئيس جمهوري افغانستان در اواخر اسفند سال 92 ازجمله اخبار بدي است كه ترديدها درباره به سرانجام رسيدن موفقيت آميز انتخابات را بيشتر كرده است.

قسيم فهيم كسي بود كه به اعتقاد بسياري، مي توانست از بروز اختلافات شديد بين جناحهاي مختلف پس از انتخابات جلوگيري كند. قسيم فهيم تاجيك تبار، در گذشته معاون احمد شاه مسعود فرمانده اسطوره اي 'ائتلاف شمال' بود؛ شاه مسعود تنها دو روز پيش از حملات تروريستي 11 سپتامبر 2001 در يك بمب گذاري انتحاري كشته شد.



سياست قومي - قبيله اي و آرايش نامزدهاي انتخاباتي



تحولات سياسي در افغانستان ارتباط نزديك و تنگاتنگي با مسائل قومي و قبيله اي در اين كشور دارد. حدود نيمي از جمعيت افغانستان از قوميت پشتون هستند و پشتون ها نيروهاي اصلي گروه طالبان را تشكيل مي دهند. حدود 25 درصد جمعيت افغانستان را قوميت تاجيك و بقيه هم متشكل از قوميت هاي ديگر از جمله هزاره ها و ازبك ها هستند.

به اين ترتيب ، دشوار مي توان تصور كرد كه هر يك از نامزدها در دور اول بتواند بيش از 50 درصد راي لازم براي پيروزي را به دست آورد.

از ميان 11 نامزد تائيد صلاحيت شده نهايي تا كنون سه نفر انصراف داده اند و هشت نامزد در كارزار انتخاباتي باقي مانده اند.

'نادر نعيم' نوه 'محمد ظاهر شاه' آخرين پادشاه افغانستان - كه از سال 1933 تا 1973 به مدت چهل سال بر افغانستان حكومت كرد - روز چهارشنبه (ششم فروردين) از نامزدي در انتخابات به نفع 'زلمي رسول' انصراف داد.

پيش از اين نيز 'عبدالرحيم وردك' وزير سابق دفاع بدون اعلام حمايت از نامزد خاصي از رقابت كنار رفته بود. 'عبدالقيوم كرزي' برادر بزرگتر حامد كرزي رئيس جمهوري كنوني نيز به نفع زلمي رسول از رقابت كنار رفت و به اين ترتيب گمانه زني ها در اين مورد تقويت شده كه زلمي رسول نامزد مورد حمايت دولت و شخص حامد كرزي در انتخابات است.

رسول متولد 1332 ، پزشك و وزير سابق امور خارجه افغانستان است كه با محمد ظاهر شاه آخرين پادشاه اين كشور نيز نسبت دوري دارد. رسول تنها نامزد انتخابات است كه يك زن را نيز در تيم انتخاباتي خود وارد كرده است. شايد يكي از بزرگترين مشكلات رسول اين باشد كه ازدواج نكرده زيرا اين امر در جامعه سنتي افغانستان موضوع جالب توجهي براي مردم نيست.

اما دو نامزد جدي انتخابات افغانستان كه در بيشتر نظرسنجي ها هم پيشتاز هستند، 'عبدالله عبدالله' وزير سابق امور خارجه و 'اشرف غني احمدزي' از مديران سابق بانك جهاني هستند.

عبدالله متولد 1338 كه از چهره هاي اصلي نبرد نيروهاي مجاهدين افغان عليه شوروي سابق و از ياران احمد شاه مسعود است ، تنها نامزد جدي انتخابات است كه پايگاه اصلي مردمي اش بيرون از قوم پشتون قرار دارد. او در سال 2005 از مقام وزير امور خارجه افغانستان استعفا كرد و در سال 2009 به عنوان رقيب حامد كرزي وارد انتخابات شد و به دور دوم راه يافت هر چند از ادامه رقابت انصراف داد.

ناظران مسائل افغانستان بر اين باورند كه تمام تلاش عبدالله معطوف به پيروزي در دور اول انتخابات است زيرا در صورت رفتن به دور دوم به احتمال زياد تمام پشتون ها عليه او بسيج مي شوند و او بخت زيادي براي پيروزي در دور دوم نخواهد داشت.

نزديكي او با احمد شاه مسعود فرمانده محبوب و افسانه اي جنگهاي ضد شوروي و ائتلاف شمال ضد طالبان يكي از برگهاي برنده عبدالله است اما از قضا، احمد ضيا مسعود برادر احمد شاه مسعود فقيد در تيم انتخاباتي زلمي رسول و در نقش معاون اول رسول وارد انتخابات شده است كه اين مساله نيز مي تواند موجب ريزش بخشي از آراي عبدالله به نفع رسول بشود.

اشرف غني احمد زي از مديران سابق بانك جهاني و وزير سابق دارايي افغانستان هم نامزد ديگر انتخابات است كه برخي از او به عنوان نامزد مورد حمايت آمريكا ياد مي كنند. او در انتخابات سال 2009 تنها 3 درصد آرا را به دست آورد اما اين بار رقابت را جدي تر آغاز كرده و با 'عبدالرشيد دوستم' ازبك تبار از فرماندهان سابق شبه نظاميان شمال افغانستان ائتلاف كرده است. دوستم از چهره هاي جنجالي اما محبوب افغانستان است و احمدزي به منظور كاستن از بار منفي ائتلاف با چهره اي جنجالي، به نقل از دوستم بابت اشتباهات مربوط به دوران جنگهاي داخلي - كه در واقع اشاره اي به جنايات جنگي است - عذرخواهي كرده است.

'عبدالرب رسول سياف' متولد 1323 ديگر نامزد رياست جمهوري افغانستان است كه از چهره هاي تندرو است و گفته مي شود اولين كسي است كه اسامه بن لادن را به افغانستان دعوت كرده است.

'هدايت امين ارسلا' متولد 1320 ، 'محمد داود سلطان زوي' ، 'قطب الدين هلال' متولد 1331 و 'محمد شفيق گل آغا شيرزي' ديگر نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري افغانستان هستند.

در حالي كه چند روز به انتخابات افغانستان باقي مانده است ، رايزني هاي سياسي ادامه دارد و امكان انصراف برخي از نامزدهاي باقي مانده به نفع چند نامزد اصلي وجود دارد. اما در نهايت اين مردم افغانستان هستند كه بايد تعيين كنند كه آيا منافع ملي افغانستان را در اولويت اصلي قرار مي دهند يا مسائل قومي و قبيله اي را.

مترجمام**1078**1577