۵ فروردین ۱۳۹۳،‏ ۹:۱۴
کد خبر: 81098239
۰ نفر
پدر تاریخ معاصر ایران زمین

تهران- ایرنا- پنجم فروردین سالروز درگذشت محمد اسماعیل رضوانی پدر تاریخ معاصر ایران زمین است. پژوهشگری فرهیخته كه با خدمات ارزشمند و ماندگارش نام خود را در خاطر مردم این مرزوبوم جاودان ساخت و رهگشای راهی نو در علم تاریخ شد.

محمد اسماعیل رضوانی در 10 اردیبهشت 1300 هجری خورشیدی در خانواده‏ای مذهبی در روستای خُراشاد بیرجند دیده به جهان گشود و در دوره كودكی به یادگیری علوم زمان و قرآن در مكتب پرداخت و به منظور تحصیل به بیرجند رفت تا در مدرسه طلاب شوكتیه و تدین آموزش ببیند. وی در این دوره آثاری چون امثله و شرح امثله را مطالعه كرد و علوم رایج و جدید آن زمان را فرا گرفت.

محمد اسماعیل رضوانی پس از دریافت مدرك‎ ‎دیپلم به خدمت وزارت فرهنگ درآمد و برای آموزش و تدریس راهی زادگاه خویش شد. وی پس از سه سال خدمت در این روستا به علت نیاز مدرسه های بیرجند به معلم، تدریس در دبستان و دبیرستان های این شهر را آغاز كرد.

او پس از مدتی تصمیم گرفت به تحصیل خود ادامه دهد و به همین دلیل به تهران رفت و با تلاش و كوشش فراوان موفق به دریافت مدرك كارشناسی رشته ی تاریخ در دانشسرای عالی شد و این رشته را در دوره ی كارشناسی ارشد ادامه داد و این مقطع را نیز با موفقیت سپری كرد و با نگارش رساله ی خود با موضوع علل انقلاب مشروطه موفق به دریافت دكترای رشته تاریخ از‎ دانشگاه تهران شد.

رضوانی از وجود استادانی همچون آقا شیخ محمدرضا سرچاهی، فاضلی، سید عبدالحسین آیتی، ‎تهامی، سید محمد فرزان بیرجندی، بینا، محمدحسن گنجی، سعید نفیسی، ابراهیم پورداود و عباس اقبال در طول زندگی خویش بهره های بسیاری برد.

وی از پایه گذاران گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی است و در دانشگاه هایی همچون تهران، تربیت معلم، شهید بهشتی‎، الزهرا(س)، تربیت مدرس و دانشگاه آزاد اسلامی به تربیت و پرورش آینده سازان این مرز و بوم پرداخت.

پدر تاریخ مطبوعات ایران در طول عمر پربار خویش با مطبوعاتی همچون وقایع اتفاقیه، سالنامه كشور ایران، دانشكده ادبیات، بررسی های تاریخی، تاریخ و فرهنگ ایران، تحقیقات روزنامه نگاری، جامعه نوین،خواندنی های تاریخی، بندر و دریا، خواندنی های قرن، كلك، پیام كتابخانه، گنجینه اسناد، تحصیل، تاریخ معاصر ایران، كیهان فرهنگی و تحقیقات اسلامی همكاری كرده است.

وی دارای سمت هایی همچون رییس بازرسی تعلیمات متوسطه تهران، معاون بازرسی فرهنگ استان تهران،‎ ‎مسوول برگزاری امتحانات نهایی دبیرستان‌های استان مركزی و معاونت آموزشی دانشكده ادبیات دانشگاه تهران بود.

همچنین از دیگر مسوولیت های این استاد می توان به مشاورت عالی پژوهشكده اسناد سازمان ملی ایران، مشاورت موسسه پژوهش و مطالعات‎ ‎فرهنگی، مدیریت گروه تاریخ بنیاد دایره المعارف اسلامی، عضویت در شوراها و هیات های‎ ‎مختلف از جمله شورای میراث مكتوب كتابخانه ملی ایران و هیات داوران جشنواره مطبوعات دوره اول و دوم اشاره كرد.

زمیني كه در روي آن زندگي مي‏كنیم، انقلاب مشروطیت ایران، زندگي امام هشتم حضرت رضا (ع)، اعلان‏ها و اعلامیه‏هاي دوره‏ي قاجار، تعلیقات نامه تنسر، تصحیح تاریخ منتظم ناصري، سفرنامه‏ي ظهیرالدوله همراه مظفرالدین شاه به فرهنگستان از جمله آثاری است كه از این استاد گرانقدر به یادگار مانده است.

این استاد فرهیخته 61 مقاله در زمینه تاریخ و جغرافیا نگاشت كه در مجله ها و نشریه های تخصصی جهان به چاپ رسید و با ارایه آنها در كنگره های ملی و بین المللی توانست نام ایران را دگربار در این گیتی پهناور طنین انداز كند.

استاد تاریخ معاصر ایران در حوزه تاریخ و تاریخ نگاری نقش مهم و موثری ایفا كرد و با سعی فراوان خود توانست پدر علم تاریخ ایران لقب بگیرد.

سرانجام استاد محمد اسماعیل رضوانی پس از سال ها تلاش در زمینه تاریخ معاصر ایران و تاریخ مطبوعات كشور در پنجم فروردین 1375 هجری خورشیدی چهره در نقاب خاك كشید و به دیار حق شتافت.

با الهام از: كتاب اثرآفرینان

گروه اطلاع رسانی

پژوهش**7304**2002**9131