۲۹ بهمن ۱۳۹۲،‏ ۱۶:۱۳
کد خبر: 81050087
۰ نفر
ثبت میراث ایرانی به نام دیگری/قصه بی پایان

تهران - ایرنا - چوگان و تار به عنوان میراث ایرانیان به نام كشورهای دیگر در سازمان علمی آموزشی یونسكو به ثبت رسیده است و اكنون نوبت به لواش رسید تا ارمنستان آن را به نام خود كند.

ارمنستان نان لواش را به نام خود در سازمان یونسكو ثبت كرد؛ این خبر همانقدر برای ایرانیان شگفت آور بود كه چندی پیش جمهوری آذربایجان ورزش چوگان را هم به نام خود در این سازمان ثبت كرد.

تار و همچنین قهوه خانه از دیگر میراث ایرانیان است كه كشورهای مختلف برای ثبت آن در یونسكو به نام خود تلاش كردند و شاید در ماه ها و سال های آینده میراث دیگر ایرانیان نیز به نام كشورهای دیگر ثبت شود.

هر چند سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری پس از این اقدام ارمنستان اعلام كرد كه لواش میراث مشترك است و هرگز حق كشورما برای ثبت این میراث به نام خود سلب نمی شود اما بیان این موضوع نیز نتوانست افكار عمومی را متقاعد كند.

این سازمان در ادامه اعلام كرده كه هر كشور در سال فقط حق دارد یك اثر یا میراث را در سازمان یونسكو به ثبت برساند و چون تعداد میراث ایران خیلی زیاد بوده برای ثبت آن به سال های متمادی نیاز است.

همین موضوع بر نگرانی ها افزود زیرا با این رویكرد بعید نیست كه روزها، ماه ها و سالهای دیگر میراث فرهنگی ایرانیان یكی پس از دیگری به نام دیگران ثبت شود و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اگر خیلی هم تلاش كند می تواند فقط آن را به ثبت مشترك برساند.

اكنون قهوه خانه به نام تركیه در شرف ثبت در سازمان یونسكو است در حالی كه نخستین قهوه ‏خانه‏ ها در ایران در دوره صفویان، و به احتمال زیاد در زمان سلطنت شاه طهماسب (930 - 984 ه .ق ) در شهر قزوین پدید آمد و بعد در زمان شاه عباس اول (996- 984 ه .ق ) در شهر اصفهان توسعه یافت.

تار نیز از میراث ایرانیان بوده كه جمهوری آذربایجان تلاش كرد آن را به نام خود ثبت كند.

در قضیه ثبت ورزش چوگان جمهوری آذربایجان حتی حاضر نشد آن را به صورت مشترك به نام ایران كند هر چند به گفته مسئولان ایرانی ثبت آن به نام ایران از كشور سلب نشده است.

چوگان حدود 600 سال قبل از میلاد در ایران شكل گرفت و در زمان هخامنشیان بازی می‌شده و در دوران كشور گشایی داریوش اول در هند، در آن سرزمین رواج یافت.

همچنین این ورزش در دوره ساسانیان بخشی از فرهنگ بازی‌های این دوره بوده و حتی در دوره سلطه مغول‌ها بر ایران نیز بازی می‌شده و پس از آن در دوران صفوی نیز نشانه های تاریخی بازی چوگان وجود دارد و بنابراین جزو دستاوردهای تاریخی است.



** ایران هم می تواند لواش را به نام خود ثبت كند

مدیركل دفتر ثبت آثار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری درباره اقدام جمهوری ارمنستان برای ثبت نان لواش به نام خود در یونسكو گفت: ایران نیز می تواند نان لواش را به نام خود در این سازمان ثبت كند.

فرهاد نظری در گفت وگو با خبرنگار فرهنگی ایرنا افزود: لواش یك واژه ارمنی است و خاستگاه این نان نیز متعلق به این كشور است.

وی گفت: یك سری مواریث ناملموس در كشورهای مختلف وجود دارد كه در دیگر كشور نیز هست.

این مقام مسئول افزود: اینكه ارمنستان نان لواش را به نام خود در سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسكو) ثبت می كند به معنی آن نیست كه ایران نتواند این كار را انجام دهد.

نظری توضیح داد ایران آیین نوروز را به نام خود در یونسكو به ثبت رساند درحالی كه بعد از آن 10 كشور دیگر ازجمله آذربایجان و تركیه نسبت به ثبت آن به نام خود اقدام كردند.

وی تصریح كرد وقتی كشوری به ثبت محصولی به نام خود اقدام می كند راه برای ثبت این محصول برای كشور دیگر بسته نمی شود.

میراث فرهنگی ناملموس بنا به تعریف كنوانسیون پاسداشت از میراث فرهنگی ناملموس، رفتارها، نمادها و آئین هایی ست كه یك اجتماع آن ها را بخشی از میراث فرهنگی خود می شناسد.



** نان لواش میراث مشترك است

كارشناس میراث فرهنگی هم در واكنش به اقدام ارمنستان برای ثبت نام نان لواش در یونسكو گفت: نان لواش میراث مشترك است و اقدام ایروان نمی تواند حق ایران را برای ثبت آن به نام كشورما ضایع كند.

یدالله پرمون به خبرنگار فرهنگی ایرنا اظهار كرد ارمنستان ثبت نان لواش را در برنامه سال 2014 قرار داده و ما هم نمی توانیم از این كشور بخواهیم آن را ثبت نكند.

این كارشناس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری توضیح داد كشورها تمایل دارند به صورت انفرادی میراث فرهنگی را به ثبت برسانند و درخواست از ارمنستان برای پس گرفتن این پرونده نیز شدنی نیست.

پرمون گفت: ایران می تواند در مورد نان لواش وارد مذاكره با ایروان شود اما حدس من این است كه آنها نمی خواهند كه سهمیه 2014 را از دست بدهند.

این كارشناس گفت: مقولات نامملوس خیلی زیاد است و در بین كشورهای همسایه نیز مشتركات میراث زیادی به چشم می خورد كه نان لواش نیز از جمله این موارد است.

پرمون افزود: ایران هم اكنون اولویت مهمتری برای ثبت میراث دارد و برنامه های آن را پیگیری می كند.

این كارشناس تصریح كرد ایران در زمان حاضر سرگرم تدوین فهرست كاملی از میراث فرهنگی خود است كه به ترتیب اولویت و براساس سهمیه نسبت به ثبت آن اقدام می كند.

وی با بیان اینكه مقولات خیلی زیاد و سهمیه نیز یكی هست افزود: درحوزه مقولات نامملوس 5 مقوله اصلی داریم كه سنن شفاهی، آیین ها، آداب و رسوم، هنرهای اجرایی، دانش سنتی و صنعتگری سنتی را شامل می شود.

پرمون تصریح كرد هركدام از این مقولات، میراث فرهنگی زیادی را شامل می شود و باتوجه به سهمیه اندك باید سال ها برای ثبت آنها منتظر ماند.

از : علی حبیبی

فراهنگ (5) ** 1569**1601**