مردم بلغارستان علاقه مند به فرهنگ و ادبیات ایران هستند

تهران- ایرنا- رئیس موسسه ایران شناسی بلغارستان و برنده جایزه جهانی كتاب سال جمهوری اسلامی گفت: مردم بلغارستان علاقه زیادی به فرهنگ و ادبیات ایران دارند و به همین دلیل كتاب های منتشر شده در این زمینه خیلی زود نایاب می شود.

به گزارش روز شنبه ایرنا، فرهنگ لغات بلغاری به فارسی یكی از كتاب هایی بود كه در جایزه جهانی كتاب سال مورد تقدیر قرار گرفت.

این كتاب دو جلدی به وسیله افچه پشوا، هاجر فیوضی، عباس مهدوی و رضا مهراز و با ویراستاری ایوو پانف تالیف و با سفارش و حمایت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در بلغارستان منتشر شده است.

این فرهنگ لغت شامل بیش از پنجاه و پنج هزار مدخل است و نخستین واژه نامه و فرهنگ بلغاری – فارسی محسوب می شود. ترجمه كتاب به صورت ترجمه لفظی دقیق صورت گرفته و مترجمین با پرهیز از دخل و تصرف در متن، دقت انتقال واژگانی را رعایت كرده اند و برای انتقال مفاهیم درون فرهنگی به توضیح آن در پی‌نوشت پرداخته‌اند.

دكتر ایوو پانف رئیس بخش ایران‌شناسی دانشگاه صوفیه و مترجم و ویراستار بلغاری است و به عنوان مهمترین ایران‌شناس بلغارستان شناخته می شود.

وی آثار و مقالات فراوانی در حوزه ایران‌شناسی دارد كه ترجمه رباعیات خیام و تفسیر رباعیات خیام از جمله مشهورترین و بهترین آثار او محسوب می شود.

ایوو پانف كه یكی از برندگان بیست و یكمین دوره جایزه جهانی كتاب سال جمهوری اسلامی بود گفت و گویی با خبرنگار حوزه كتاب و ادبیات ایرنا انجام داده است:



** آغاز آشنایی شما با زبان و ادبیات فارسی به چه دوره ای بر می گردد؟

بیشتر از 30 سال پیش در دانشگاه كابل افغانستان در رشته زبان و ادبیان فارسی درس خواندم اما پس از دو سال به دلیل مشكلات سیاسی این كشور به جمهوری آذربایجان رفتم و در این كشور به ادامه تحصیل در این رشته پرداختم. از حدود 30 سال پیش هم در دانشگاه صوفیه در رشته زبان و تمدن فارسی تدریس می كنم.



** چرا این رشته را برای تحصیل انتخاب كردید؟

اگر بخواهید راستش را بگویم در آن زمان خانواده ام به افغانستان سفر كرده بود و من باید میان تحصیل در این كشور و بلغارستان یكی را انتخاب می كردم. پیش از آن به زبان های انگلیسی و روسی آثار خیام، حافظ و سعدی را مطالعه كرده بودم و می دانستم كه زبان فارسی، ادبیاتی عمیق دارد به این دلیل و با وجود اینكه در آن زمان در افغانستان جنگ بود و خطر مرا تهدید می كرد تصمیم گرفتم در این رشته تحصیل كنم.



** در حال حاضر ریاست موسسه ایران شناسی را در بلغارستان بر عهده دارید. این موسسه چه فعالیت هایی انجام می دهد؟

حدود 20 سال پیش بخش ایرانشناسی در قدیمی ترین و بزرگترین دانشگاه صوفیه تاسیس شد و در این مدت بیش از 30 نفر در مقاطع كارشناسی، كارشناسی ارشد و دكتری از این مركز فارغ التحصیل شده اند. هر سال حدود 15 دانشجوی جدید هم وارد مركز ایرانشناسی می شوند. هر سال به برنامه تحصیل این دانشجویان عناوین جدید درسی افزوده می شود كه در حال حاضر حدود 60 عنوان از جمله زبان فارسی، ادبیات قدیم و معاصر، تمدن ایران، دین در ایران و وا‍ژه شناسی است. در 20 سال گذشته بیش از 30 كتاب در این مركز درباره فرهنگ و ادبیات ایران به زبان بلغاری نوشته یا ترجمه كرده ایم.



** دانشجویانی كه در این موسسه تحصیل می كنند، پس از فارغ التحصیلی همچنان به پ‍ژوهش در زمینه ادبیات فارسی می پردازند؟

امیدوارم این دانشجویان راه ما را ادامه دهند اما مشكلی كه این دانشجویان دارند این است كه پس از فارغ التحصیلی فرصت های زیادی برای كار پیدا نمی كنند و بیشتر آنها مجبور به فعالیت در وزارت امور خارجه می شوند و نمی توانند در زمینه ادبیات فارسی كار كنند.



** مهمترین كتاب هایی كه درباره ادبیات فارسی تالیف یا ترجمه كرده اید چیست؟

نخستین كتاب من ترجمه رباعیات خیام بود كه به دو صورت نفیس و جیبی منتشر شد. سال گذشته هم با همكاری پورمحمد استاد دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین، بخش نخست شاهنامه فردوسی را به زبان بلغاری ترجمه كردیم كه این ترجمه از طرف موسسه كتاب بلغارستان جایزه سال و از طرف اتحادیه مترجمین بلغارستان عالی ترین جایزه را دریافت كرد.

اخیرا یك فرهنگ دو جلدی و بزرگ فارسی به بلغاری نوشته ام كه برنده جایزه جهانی كتاب سال جمهوری اسلامی را دریافت كرد. یك تیم تحقیقاتی چهار نفره، حدود 20 سال برای نگارش این فرهنگ كار كردند و در نهایت من سه یا چهار مرتبه آن را ویرایش كردم. سه سال پیش فرهنگ بلغاری به فارسی هم منتشر شده بود كه آن كتاب هم جایزه كتاب سال را دریافت كرد.



** آیا برای نگارش این كتاب ها با مشكلی برای دسترسی به منابع مورد نیاز مواجه نشدید؟

در سال های اولیه فعالیت در موسسه ایرانشناسی در پیدا كردن منابع لازم در زمینه ادبیات كلاسیك مشكلاتی داشتیم اما پس از آن همكاری ما با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی آغاز شد تا جایی كه در حال حاضر حدود 30 هزار كتاب به زبان فارسی در اختیار داریم.



** آیا مردم بلغارستان از كتاب هایی كه درباره ادبیات و فرهنگ ایران منتشر می شود استقبال می كنند؟

هر كتابی كه درباره ایران چاپ می شود در مدت دو یا سه ماه به فروش می رود زیرا مردم بلغارستان به تمدن ایران علاقه مند هستند. كتابی درباره واژگان مشتركی كه در زبان های فارسی و بلغاری وجود دارد هم در موسسه منتشر شده است كه در زمان كوتاهی نایاب شد.



** كتاب بعدی شما در چه زمینه ای است؟

در حال حاضر روی ترجمه جلد دوم شاهنامه فردوسی كار می كنیم. كتاب دیگری هم درباره ادبیات كلاسیك ایران نوشته ام كه بیش از 600 صفحه است و به زودی منتشر می شود.



** و به عنوان سوال پایانی، از میان شعرای ایرانی به كدام یك بیشتر علاقه مند هستید؟

نخستین كار من رباعیات خیام بود و عاشق او هستم. غزلیات حافظ، دو بیتی های باباطاهر و اشعار سعدی و مولانا را هم خیلی دوست دارم. از شعرای معاصر هم به اشعار سهراب سپهری، نیما یوشیج، پروین اعتصامی، ملك الشعرای بهار و نادر نادرپور را بیش از دیگران علاقه دارم.

فراهنگ (4) ** 2024 ** 1569