۱۳ مهر ۱۳۹۲،‏ ۱۵:۱۷
کد خبر: 80846234
۰ نفر
حقايقي از بيماري ام اس/ عمر طبيعي با ام اس رويا نيست

تهران - هنگامي كه بيمار يا خانواده او از بروز بيماري ام . اس ، مطلع مي شوند، اولين واكنش آنان وحشت و سردرگمي است درحاليكه در اغلب موارد هيچگونه خللي در عمر طبيعي افراد ايجاد نمي شود.

بيماري ام اس (مولتيپل اسكروزيس Multiple sclerosis) ، نوعي بيماري اعصاب مركزي است كه مي تواند هر عضوي در بدن را درگير كند و علايم آن از اختلالات حركتي تا اختلال در گفتار متغير است.

در بيماري ام اس، گلبول هاي سفيد كه نقش دفاع از بدن را به عهده دارند به دلايل نامشخصي اشتباها به ميلين ( غلاف هاي عصبي در سيستم عصب مركزي) ، به‌جاي يك عامل بيگانه، حمله ور شده و بيماري آغاز مي شود.

هر بار كه اين گلبول‌ها به رشته‌هاي اعصاب مربوط به يكي از اندام‌هاي بدن حمله مي‌كنند، آن اندام دچار مشكل خواهد شد؛ بطور مثال فرد ممكن است زماني در راه رفتن و زماني ديگر در ديدن يا حفظ تعادل دچار مشكل شود.



**آمارهاي مربوط به ام اس

برآورد مي شود بيش از دو ميليون و 500 هزار نفر در جهان مبتلا به بيماري ام.اس باشند؛ بيشترين مواد ام اس در جهان مربوط به كشورهاي كانادا و اسكاتلند است.

بر اساس تقسيم بندي هاي جغرافيايي و شاخص هاي جهاني، بايد دو هزار مبتلا به ام اس در كشور باشند در حاليكه گفته مي شود اكنون حدود پنجاه هزار مبتلا به ام اس در كشور وجود دارد.

برخي كارشناسان پيش از اين اعلام كرده بودند كه استان تهران و سپس استان اصفهان، داراي بالاترين آمار مبتلايان به بيماري ام.اس در كشور هستند.

ميانگين سن مبتلايان به ام. اس، 20 تا 35 سال است و زنان بيشتر از مردان به اين بيماري مبتلا مي شوند.



**عوامل ايجاد كننده ام.اس

معلوم نيست كه دقيقا چه عاملي باعث ايجاد بيماري ام . اس مي شود؛ شايع ترين دلايلي كه براي ايجاد ام.اس نام برده مي شوند، ويروس ، نقص ژن يا هر دو باهم، عوامل محيطي مانند استرس و آلودگي هوا و داشتن سابقه خانوادگي اين بيماري است.

همچنين نتايج تحقيقات جديد حاكي از آن است كه چاقي امكان بروز بيماري ام اس در كودكان و دختران نوجوان را افزايش مي دهد.

براساس اين تحقيقات، بروز بيماري ام اس در ميان دختران چاق حدود 8/1 برابر بيش از دختران با وزن طبيعي و در دختران بسيار چاق، حدود چهار برابر بيشتر از بقيه دختران است.

اگرچه ابتلا به ام اس در اطفال، پديده اي نادر است اما اين مطالعه نشان مي دهد كه والدين يا مراقبان كودكان و نوجوانان بسيار چاق بايد به علايمي مانند سوزن سوزن شدن انگشتان، بي حسي يا ضعف اندام توجه كنند.

اداره آموزش و ارتقاي سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي نيز اعلام كرده است افرادي كه از نظر ژنتيكي داراي طبع سردي هستند و بطور مداوم از غذاهاي سرد استفاده مي‌كنند ، بيشتر در معرض ابتلا به بيماري ام.اس قرار مي‌گيرند.

برخي ديگر از تحقيقات حاكي از آن است افرادي كه علاقه زيادي به خوردن ترشي، سركه، تمر هندي، ماست و قره‌قروت دارند، درصورت مصرف بي رويه اين مواد غذايي در معرض ابتلا به ام اس قرار مي گيرند.

همچنين، وضعيت روحي و رواني فرد، يكي از پيش زمينه هاي بروز بيماري ام اس به شمار مي رود بنابراين افراد زودرنج و حساس بايد تلاش كنند تا تفسير خود را از موقعيت‌هاي اجتماعي به‌گونه‌اي تغيير دهند تا كمترين فشار رواني بر آنان وارد شود.

پرهيز از بروز تنش در مناسبات بين‌فردي و تلاش در كنترل احساسات و عواطف شخصي در پيشگيري از بروز بيماري ام.اس موثر است.

كمبود ويتامين B12 و D از ديگر عوامل ايجاد كننده بيماري ام.اس عنوان مي شود شايد از همين رو است كه به اعتقاد برخي كارشناسان بهداشتي، قرار گرفتن در معرض نور آفتاب ممكن است احتمال بروز اين بيماري را كاهش دهد .

هم اكنون نيز تحقيقي در دانشگاه علوم پزشكي تهران در رابطه با ارتباط مصرف شيرمادر و بيماري ام.اس در حال انجام است.



**علايم بيماري ام.اس

علايم بيماري ام . اس در افراد مختلف، متفاوت است، چرا كه محل و شدت هر حمله مي تواند متفاوت باشد.

بيماري ام . اس مي تواند با دوره هاي حمله ، بهبودي و بازگشت حمله ها همراه باشد؛

تب، حمام آب گرم ، قرار گرفتن در معرض نور خورشيد و استرس مي تواند سبب بروز يا بدتر شدن حملات شوند.

علايم بيماري ام.اس مي تواند با بسياري از بيماري ها مشترك باشد بطور مثال فردي كه دچار تاري ديد مي شود حتما به معناي داشتن ام اس نيست بلكه مي تواند نشانه يك بيماري چشمي باشد.

از همين رو است كه تشخيص بيماري ام.اس به آزمايش هاي دقيقي نياز دارد؛ به طور مثال ممكن است علايم اين بيماري در يك بيمار با سكته مغزي اشتباه گرفته شود.



**نشانه هاي عضلاني ام.اس

بخشي از علايم بيماري ام.اس، عضلات فرد را درگير مي كنند؛ از دست دادن تعادل، اسپاسم (گرفتگي) هاي عضلاني، بي حسي يا احساس غير طبيعي در هربخشي از بدن، مشكلات حركت دست يا پا، مشكلات راه رفتن و مشكلات در هماهنگي حركت هاي كوچك از جمله علايم بيماري ام اس به شمار مي رود.

لرزش در يك يا دو دست و پا و همچنين داشتن ضعف در يك يا دو دست و پا از ديگر نشانه هاي عضلاني ام . اس است.



**علايم روده و مثانه :

روده و مثانه هاي فرد مبتلا به ام.اس دچار نشانه هايي مانند يبوست و سختي در ادرار مي شود.

نياز مكرر به ادرار كردن، ميل قوي به ادرار كردن و بي اختياري ادرار و مدفوع از ديگر نشانه هاي بيماري ام.اس است.



**علائم چشمي :

گفته مي شود حدود 30 درصد بيماران در ابتداي ابتلا به بيماري ام اس دچار اختلالات بينايي مي‌شوند.

ديد دو تايي (دوبيني شكايتي شايع در مراحل اوليه بيماري ام.اس است)، حركت هاي غير ارادي چشم و حركات سريع كره چشم بطور غير قابل كنترل از علايم بيماري ام.اس به شمار مي رود.

يكي از علايم شايع ام اس، تاري ديد يك چشم است كه گاهي تا از دست دادن كامل بينايي در آن چشم پيش مي‌رود. معمولا تاري ديد همراه با درد كره‌ چشم است.همچنين، اين تاري طي چند ساعت تا چند روز ايجاد مي‌شود و معمولا پس از چند ماه به تدريج بهبود مي‌يابد.

مبتلايان به ام اس ممكن است حتي در مقطعي از زمان بينايي خود را از دست بدهند كه البته موقتي بوده و بينايي دوباره بازخواهد گشت؛ به ندرت بيماري تا نابينايي مطلق پيش مي رود. ازاين رو مبتلايان به ام‌اس نبايد نگران بروز اختلال در بينايي خود باشند.

بي حسي و كرختي ، احساس سوزن سوزن شدن يا درد چشمان از ديگر علايم بيماري ام.اس است.

درد صورت، اسپاسم عضلاني دردناك، مور مور شدن، گزگز كردن يا احساس سوزش در بازوها و پاها از ديگر علايم بيماري ام.اس عنوان شده است.



**ساير علايم مغز و اعصاب در بيماري ام اس :

ضايعات عصبي ناشي از بيماري ام.‌اس ممكن است در دريافت يا ارسال پيام‌ها بين سيستم اعصاب مركزي ، مشكلاتي را ايجاد كند.

كاهش دامنه توجه ، قضاوت ضعيف و از دست دادن حافظه و اختلال در استدلال و حل مشكلات از جمله علايم عصبي بيماري ام.اس به شمار مي رود.

افسردگي يا احساس غم و اندوه، سرگيجه و مشكلات تعادلي و از دست دادن شنوايي از ديگر نشانه هاي ام.اس هستند.

بيماري ام.اس همچنين با مشكلات جنسي، دشواري درك سخنراني، اشكال در بلع و جويدن و خستگي همراه است كه اين علايم در اواخر بعدازظهر بدتر مي شود.



**درمان ام.اس

ام .اس يك بيماري پيش رونده به شمار مي رود ؛ به آن معنا كه در وضعيت ثابتي نمي ماند و هر روز پيشرفت مي كند.

هرچند كه ام. اس از يك بيماري 'غير قابل درمان' به يك بيماري 'تا حدودي قابل درمان ' تبديل شده است اما هنوز براي كند كردن سير پيشرفت بيماري و ناتواني فرد مبتلا كارهاي زيادي انجام نشده است.

برخي داروها به منظور كاهش سرعت پيشرفت مولتيپل اسكلروزيس مانند اينترفرن ( آونكس ، بتاسرون و ربيف ) ، استات دارو ( Copaxone ) و ميتوكسانترون ( Novantrone ) مورد استفاده قرار مي گيرند كه البته حتما بايد توسط متخصصان مغز و اعصاب تجويز شود.

همچنين داروهايي براي كاهش اسپاسم عضلاني مانند باكلوفن و تيزانيدين ( Zanaflex ) ، داروهايي براي كاهش مشكلات ادراري، داروهاي ضد افسردگي ، علائم خلقي يا رفتار نيز از سوي متخصصان مربوطه براي بيماران ام . اس تجويز مي شوند.

فيزيوتراپي ، گفتار درماني ، كار درماني، دستگاه هاي كمكي مانند صندلي چرخدار، آسانسور تخت ، صندلي حمام ، واكر و ميله ديوار نيز ممكن است براي افراد مبتلا به ام اس MS مفيد باشد.

فعاليت هاي ورزشي برنامه ريزي شده در اوايل دوره ابتلا نيز مي تواند براي مبتلايان به ام.اس موثر باشد.

كمك گرفتن از گروه هاي حمايتي، شيوه زندگي سالم با تغذيه خوب و استراحت و تمدد اعصاب به اندازه كافي، اجتناب از خستگي و استرس از توصيه هاي متخصصان بهداشتي به بيماران ام.اس به شمار مي رود.

اگر مبتلايان به ام.اس با مشكل بلع مواجه شدند بايد در آنچه كه مي خورند يا مي نوشند، تغييراتي به وجود بياورند.

ساخت تغييرات در اطراف خانه براي جلوگيري از سقوط در مراحل پيشرفته بيماري ، ضروري است.

مددكاري اجتماعي يا ساير خدمات مشاوره به مبتلايان ام . اس كمك مي كند با بيماري خود كنار بيايند.



**انتظاراتي كه مي توان از انجام روش هاي درماني داشت

نتيجه انجام روش هاي درماني براي بيماران ام.اس متفاوت و به سختي قابل پيش بيني است.

اگر چه برخي ها معتقد هستند كه بيماري ام.اس، اختلالي مزمن و علاج ناپذير است اما اميد به زندگي مي تواند نقش موثري در داشتن عمر طبيعي يا تقريبا طبيعي داشته باشد.

مطالعات نشان داده است كه اغلب مبتلايان به بيماري ام.اس حداقل به مدت 20 سال يا بيشتر همچنان مي توانند به راه رفتن و شغل خود ادامه دهند.

ميزان ناتواني و ايجاد مشكلات در بيماري ام اس به چگونگي و شدت حملات بستگي دارد.

مبتلايان به ام اس كه اميد خود را براي درمان از دست داده و در خانه باقي مي مانند دچار عوارضي مانند افسردگي، اشكال در بلع، اشكال در تفكر، توانايي كمتر در مراقبت از خود، پوكي استخوان يا نازك شدن استخوان ها و زخم بستر مي شوند.

البته عوارض جانبي داروهاي مورد استفاده براي درمان ام .اس و عفونت هاي دستگاه ادراري مبتلايان به ام.اس را تهديد مي كند.



**اميدهايي براي درمان قطعي ام.اس

هرچند متخصصان علم امروز، بيماري ام.اس را يك بيماري مزمن و كنترل شونده مي دانند اما روش هاي درماني قطعي ديگري براي درمان قطعي اين بيماري از سوي افراد مختلف مطرح مي شود.

دعا درماني و استفاده از طب سنتي (تمام ابعاد آن از طب سوزني گرفته تا تغذيه سنتي) از راه حل هايي است كه براي درمان بيماري ام.اس، مطرح مي شود.

در مورد طب سنتي ، مسوولان بارها اعلام كرده اند كه ادعاي درمان همه بيماري ها با طب سنتي ، كذب است.

اما يكي از مهم ترين درمان هاي قطعي كه براي ام.اس مطرح شده ، استفاده از سلول هاي بنيادي است.

امروزه اگرچه از سلول هاي بنيادي براي درمان بيش از 60 نوع بيماري استفاده مي شود اما تحقيقات زيادي درباره سلول هاي بنيادي در درمان بيماري هاي مختلف از سرطان خون گرفته تا بيماري هاي روماتيسم، تالاسمي و حتي درمان سوختگي هاي عميق در حال انجام است.

براي درمان بيماري ام اس با سلول هاي بنيادي، نيز تحقيقاتي در حال انجام است اما لازم است بررسي هاي گسترده تري در اين خصوص صورت پذيرد.

بيماران نبايد تحت تاثير تبليغات شيوه هاي درماني با سلول هاي بنيادي ،قرار بگيرند بلكه بايد تا زمان روشن شدن نتيجه تحقيقات، صبر كنند.



**مشكلات پيش روي بيماران ام.اس

يكي از مهم ترين مشكلات مبتلايان به ام.اس ، تهيه داروها با قيمت مناسب و دسترسي به خدمات پزشكي است.

يكي از بيماران در اين رابطه به خبرنگار اجتماعي ايرنا مي گويد: براي تهيه آمپول هاي اين بيماري حدود 200 هزار تومان پرداخت كردم.

قيمت داروها براي بيماراني كه مي خواهند از داروهاي خارجي استفاده كنند نيز چند برابر است.

هرچند گفته مي شود كه داروها و خدمات درماني براي بيماران خاص از جمله مبتلايان به ام.اس رايگان است اما اطلاع رساني هاي لازم درباره اينكه بيماران چگونه مي توانند از اين خدمات رايگان يا خدمات گروه هاي حمايتي از اين بيماران، استفاده كنند، انجام نشده است.

اخيرا نيز اعلام شده است كه داروهاي بيماران ام.اس با دفترچه هاي تامين اجتماعي رايگان ارايه مي شود كه مساله تبعيض بين دارندگان دفترچه هاي بيمه مختلف را به وجود آورده است.

تلاش براي تامين داروهاي خارجي، ايستادن در صف هاي داروخانه براي گرفتن دارو ، كاغذبازي هاي بيش از حد مربوط به تشكيل پرونده بيماران خاص براي استفاده از داروها، هزينه هاي ماهانه مربوط به تهيه داروها(پرداخت چندصد هزارتومان در ماه براي بسياري از خانواده هاي ايراني غيرقابل انجام است) ، هزينه هاي مربوط به عوارض جانبي بيماري مانند افسردگي يا مشكلات حركتي و مشكلات مربوط به هزينه هاي پرستار در مراحل پيشرفته بيماري از جمله مشكلات مبتلايان به ام.اس به شمار مي رود. مشكلاتي كه در كنار درد بيماري بايد آنها را تحمل كنند.

اجتمام(5)**9185 ** 1569