دبیرستان عشایری شیراز میراث كهن محمد بهمن بیگی / مفتخر به تقدیم 92شهید دفاع مقدس

شیراز - دبیرستان عشایری واقع در خیابان معدل شیراز، میراث بزرگمردی از عرصه دانایی یعنی زنده یاد محمد بهمن بیگی بنیانگذار مدارس عشایری در ایران است كه افتخارش تربیت افزون بر 10هزار متخصص رشته های مختلف در عرصه جهانی و ملی و تقدیم 92شهید در دوران دفاع مقدس می باشد.

تابلوی پر رمز و راز دبیرستان عشایری كه از دهه 40تاكنون زینت بخش خیابان معدل در قلب كلانشهرشیرازنشاط و طراوت خاصی را به این دیارنخبگان ارزانی داشته،خبر از میراث ارزشمند بزرگمردی از جنس الفبا یعنی زنده یاد محمد بهمن بیگی می دهد كه عمر گرانمایه اش را بمنظور رشد و تعالی جامعه ایران ان روز بخصوص عشایر قهرمان در طبق اخلاص گذاشت و نام پرمسمایش در تاریخ پرفراز و نشیب و در عین حال باشكوه این سرزمین برای همیشه جاودانه شد.

استاد محمد بهمن بیگی با نبوغ بی همتایی كه داشت ازدوران نوجوانی راه رهایی و نجات عشایر از فلاكت و ستم حاكم زمانه را در لابلای الفبا تشخیص داد و با اراده ای پولادین و عزمی راسخ و پایدار وبا تاكید براین دیدگاه كه هیچ ناممكنی وجود ندارد با یاران فداكارش پا در ركاب جهل ستیز علم و دانش گذاشت.

استاد بهمن بیگی طی طریق عارفانه توام با اقدام عملی و فراگیر خود توانست در سایه عمر گرانمایه اش پیكار علمی و جاودان خود را با بر جای نهادن ثمرات ارزشمندی در این سرزمین مانایی ،به سر منزل مقصود رساند.

نسبت به دستاوردها و ثمرات پرشمار این بنای علمی كه از دهه‌های قبل از انقلاب تا دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و دیگر مقاطع خدمتگزاری به جامعه‌ ایران بزرگ را در برمی گیرد و از جبال و جبروت بنیانگذار این دبیرستان كه انسانی وارسته، فقید، خستگی‌ناپذیر و در عین حال سرآمد مفاخران عالم و برخاسته از خطه فارس این مأمن و منزلگاه بیكران علم و ادب، به عنوان فرزند دیار فارس بر خود باید بالید و افتخار كرد.

در تألیفات ارزشمند و وزین این دانشمند و نابغه‌ی قرن كه قلم سحرانگیزش نویسندگان بنام و بزرگ را در سراسر گیتی مسحور خودش كرده پیرامون موفقیت‌های چشمگیر و بی‌همتای درسی شاگردانش در این دبیرستان كه با افتتاح ساختمان آن در سال 46 با عنوان دبیرستان 40 نفری، زبانزد عام و خاص شده‌بود، مطالبی را مطالعه كرده بودم .

دانش‌آموزان این دبیرستان از میان خیل دانش‌آموزان مستعد و نخبه مدارس عشایری كه به همّت محمّد بهمن‌بیگی این رادمرد عشایر در مناطق مختلف عشایری كشور در قشلاق و ییلاق به علم‌آموزی مشغول بودند با آزمون ورودی انتخاب و برگزیده ‌می‌شدند.

به گفته محمّد بهمن‌بیگی میزان سطح سواد و پایه علمی دانش‌آموزان مدارس عشایری به طور عام و ورودی‌های دبیرستان عشایری به طور خاص از سطح سواد دانش‌آموزان مدارس دولتی و شهری مختص خواص دوران قبل از انقلاب برتری داشت و مصداق این امر راهیابی 98 درصدی دانش‌آموزان دبیرستان عشایری به مراكز آموزش عالی و دانشگاهی در سال‌های قبل از انقلاب بود.

و امروز هرچند از وجود فیزیكی این معلّم بزرگ ایل بی‌بهره مانده‌ایم، امّا دستاوردهای پرشمار و سترگ این مردبزرگ كه رازماندگاری و جاودانگی ایشان را رقم زده‌، توشه‌ راهمان شده ودر قالب افزون بر 10هزار متخصّص در زمینه‌های مختلف از پزشكان نامدار گرفته تا مهندسان برجسته و بالغ بر ده‌ها هزار معلّم و فرهنگی در گوشه گوشه‌ی ایران و استان فارس به خدمتگزاری مشغولند.

در همین شیراز خودمان چهره‌های ماندگار و طبیان حاذق فراوانی از جمله دكتر ملك‌حسینی معروف به پدر پیوند كبد ایران، دكتر نیك‌اقبال فوق تخصص چشم پزشكی كه آوازه جهانی دارد، دكتر حقیقت جرّاح و متخصّص كلیه و مجاری و ده‌ها و صدها متخصص و مهندس و دیگر شخصت‌های ادبی داریم كه افتخار تلمّذی در مكتب استاد والامقام محمّد بهمن‌بیگی نصیب‌شان گردیده ‌است.

از همین دبیرستان عشایری بناشده در سال‌های قبل از انقلاب كه هم اكنون بنام دبیرستان شهید بهشتی شناخته‌ می‌شود، تعداد 92دانش‌آموز نخبه و مستعد نیز در دوران جنگ تحمیلی به درجه‌ی رفیع شهادت نایل آمدند كه اگر این جنگ ناخواسته و تحمیلی از جانب اجانب نبود بی‌تردید همگی در كسوت متخصّصان و افرادی كاردان به این سرزمین و مملكت خدمت رسانی می‌كردند.

محمّد بهمن‌‌بیگی، در سال 1299 در ایل قشقایی به دنیا آمد. پس از پایان دوره‌ی كارشناسی حقوق در دانشگاه تهران، كوشش خود را برای برپایی مدرسه‌های سیّار برای بچه‌های ایل آغاز كرد و با پی‌گیری‌های خود توانست برنامه‌ی سوادآموزی عشایر را به تصویب برساند.

او توانست علاوه بر راه‌اندازی دبیرستان عشایری، دختران عشایری را نیز به مدرسه‌های سیّار جلب كند و نخستین مركز تربیت‌معلّم عشایری را بنانهاد. بهمن‌بیگی برای كوشش پی‌گیر خود در راه سوادآموزی به هزاران نفر كودك ترك، لر، كرد، بلوچ، عرب و تركمن، برنده‌ی جایزه‌ی سوادآموزی سازمان یونسكو شد.

او تجربه‌های آموزشی خود را در چند كتاب در قالب داستان نوشته‌است.

گفتنی است علاوه بر آثار فاخری از جمله عرف و عادت در عشایر فارس ، بخارای من ایل من ، اگر قره قاج نبود ، به اجاقت قسم ،تاریخچه مختصری از فعالیتهای اداره كل اموزش عشایر و طلای شهامت كه توسط محمد بهمن بیگی به رشته تحریر و تقریر درآمده است،شاگردان این انسان فرهیخته نیز كتابهای زیادی پیرامون شخصیت، اقدامات و اثرات كار فرهنگی ایشان منتشر كرده اند.

مدیركل افسانه ای ، آموزگار مهر،قصه آفتاب،آموزش و پرورش در عشایر ایران، توانایی ها و ناتوانی ها در آموزش و پرورش عشایر از اغاز تا انقلاب اسلامی، نخستین اموزگار ایل،سواد عصای پیری ،سوگ سیمرغ،تخته سیاه تفنگم گچ سفید فشنگم ، شگفتی های اموزش در مكتب بهمن بیگی ، نوشته هایی پیرامون محمد بهمن بیگی و اثار او ، نام ها و یادها در قلم و بیان بهمن بیگی ،مسیحای ایل،دانشسرای عشایری از طلوع تا غروب و مكتب بهمن بیگی ارزشهای پنهان و راهبردهای موثر اموزشی، از جمله این آثار می باشند.

براساس این گزارش ، تاكنون علاوه بر آثار مكتوب یادشده فیلم هایی با عناوین ؛ مدرسه ای كه باد برد، اگر بهمن بیگی نبود!، چادرهای سفید ، فرصت ، و دو مستند معلم و الفبای معجزه گر پیرامون زندگی ، شخصیت و اقدامات فرهنگی محمد بهمن بیگی ساخته و از سیمای كشور پخش شده است .

همچنین در گوشه و كنار سرزمین بزرگ ایران نیز به مناسبتهای مختلف از جمله روز قلم و روز معلم آیین های بزرگداشتی هر ساله از طرف دوستداران این ایلمرد عرصه دانایی برگزار می شود.ك/4

667

گزارش : بهنام احمدی