هانيبال الخاص؛ آغازگر طراحي فيگوراتيو در نقاشي نوگرا

تهران- «هانيبال الخاص» يكي از تاثيرگذارترين نقاشان و مدرسان هنري جريان هنر معاصر نقاشي ايران است كه هرگز نمي توان تاثيرش را بر هنر ايران ناديده گرفت.

كمتر هنرمندي است كه نام «هانيبال الخاص» در يادش نباشد،نه به اين دليل كه اين هنرمند برجسته آشوري نامي خاص و به ياد ماندني داشت،بلكه از آن رو كه وي در زمره نقاشان نوگراي معاصر ايران بود.

آثاري كه از او به جاي مانده است در نوع خود منحصر به فرد، غيرمنتظره، ابتكاري و به يادماندني است كه اثر 15 قطعه‌ تي «آفرينش» از آثار مهم وي به شمار مي ‌رود.

هانيبال الخاص علاوه بر فعاليت در عرصه نقاشي، آموزگاري بود كه بسياري از نقاشان ايران امروز خود را مديون وي مي دانستند و دليل آن سابقه چندين ساله اين هنرمند در زمينه تدريس بود.

الخاص را بايد شناخته شده ترين نقاش فيگوراتيو ايران دانست. نقاشي كه تصوير انسان ،چهره انسان و اندام انسان دلمشغولي هميشگيش بود.

اين هنرمند در جايي گفته بود كه «خيلي دوست داشتم به قيافه و نگاه آدم ‌ها فكر كنم و عمق عواطف، اندوه، تكبر، خودخواهي، مهرباني آنها را دريابم.»

از ديگر ويژگي هاي كارهاي الخاص پايبند به سرزمين مادري خود بود.اين نكته به خاطر حس نوستالژي وغم غربتي بود كه در آثار وي به خاطر زندگي دور از وطن ديده مي شد. وي همچنين نگاهي آميخته به احترام و قدرشناسي نسبت به هنرمندان سنتي معاصر ايران داشت. در بين اين دسته از هنرمندان، الخاص به ابوطالب مقيمي، علي مطيع ، حسين بهزاد، سوسن آبادي، حسين الطافي و فريده مقدم توجه بيشتري مي كرد.

بر روي ديوارهاي سفارت آمريكا كه در سال هاي نخست انقلاب اسلامي از سوي دانشجويان خط امام (ره) تسخير شد، طرح ها و نقش هايي ضدامپرياليستي نقش بسته بود كه الخاص و عده‌اي از هنرمنداني ديگر آنها را كشيده بودند كه جز كارهاي جالب او بود.

يكي از آخرين كارهاي وي سرودن دوباره داستان 'رستم و سهراب' به شيوه‌اي متفاوت بود.وي براي اين داستان قديمي ايراني پايان خوشي را ترسيم كرد.الخاص دراين خصوص گفته بود: رستم و سهراب را كه خواندم خيلي نارحت شدم و براي قتل سهراب خيلي گريه كردم. براي همين چون به سبك فردوسي مسلط هستم و مي ‌توانم در وزن اشعار وي شعر بگويم، تصميم گرفتم آن را به زبان آشوري ترجمه كنم.

اين هنرمند كرمانشاهي دانش آموخته دوره كارشناسي و كارشناسي ارشد هنرهاي تجسمي از انستيتوي هنر شيكاگو بود.

الخاص علاوه بر خلق اثر هنري ،از سال 1959 در دانشگاههاي داخل و خارج از كشور دروس تئوري و عملي هنر را نيز تدريس مي كرد.

وي در طول سال ها فعاليت خود ده‌ها طرح روي جلد كشيده و شعر مصور كرده است،خود نيز چهار كتاب در آموزش هنري تاليف كرده بود.ضمن اينكه به زبان آشوري، هزاران بيت، دوبيتي، هايكو، قصيده، منظومه و غزل سروده است.

سابقه برگزاري بيش از 60 نمايشگاه در ايران و كشورهاي خارجي از جمله سوابق هنري اين هنرمند است.ضمن اينكه وي كتابهاي مختلف براي بزرگسالان و كودكان تاليف و ترجمه كرده بود.

هانيبال الخاص، نقاش و شاعر برجسته در سال هاي پاياني عمر از بيماري هايي مانند سرطان رنج مي‌ برد. وي خرداد 1389 به دليل بزرگداشتي كه شاگردانش در خانه هنرمندان براي وي برگزار كرده بودند، از آمريكا به ايران سفر كرد و تمايل داشت در صورت تامين هزينه‌ هاي بيماري و بيمه شدن در كشور بماند كه به دليل محقق نشدن اين امر مرداد ماه به آمريكا بازگشت.

درنهايت دفتر زندگي وي در چنين روزي 23 شهريور به پايان رسيد،اما نامش همچنان بر تارك هنر اين مرز بوم باقي ماند.

فراهنگ**9173**

سرخط اخبار فرهنگ