بيماران سنگين وزن از خدمات تشخيصي ام آر آي و سي تي اسكن محروم اند

تهران بزرگ - بيماران چاق از دريافت خدمات تشخيص پزشكي ام آر آي و سي تي اسكن محروم اند درحاليكه هيچ قانوني به مراكز تصويربرداري پزشكي اجازه نداده اين دسته بيماران را نپذيرند از سوي ديگر دستورالعمل حمايتي از اين بيماران هم اجرا نمي شود.

مراكز تصویر برداری ام آر آی و سی تی اسكن و در مواردی بسته به موقعیت بیمار، تصویر برداری با اشعه ایكس چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی از پذیرش بیماران سنگین وزن به دلیل نگرانی از آسیب رسیدن به دستگاه های بسیار گرانقیمت خود سرباز می زنند.

از سوی دیگر بیماران چاق به دلیل چاقی با آسیب های استخوانی، عضلانی و عصبی زیادی روبرو می شوند. زیاد پیش می آید كه ورزشكاران سنگین وزن نیز در اثر صدمات ورزشی نیاز به تصاویر تشخیص پزشكی پیدا می كنند و انتظار دریافت خدمات تشخیص پزشكی دارند. دلایل هر دو طرف معقول است. در این گزارش تلاش داریم بدانیم حال چه باید كرد؟



چاقی یا ام الامراض گرفتاری های بیشماری دارد و یكی از مهمترین آنها همراه شدن دیگر بیماری هاست یعنی چاقی بیماری همراهی است كه اجازه نمی دهد امراض دیگر بیمار را درمان كرد.

فرد چاق نمی تواند تحرك كافی داشته باشد پس چاق تر می شود، توده بدنی بزرگی دارد كه تحمل گرسنگی را سخت تر می كند پس نمی تواند كمتر بخورد، قند و چربی و فشار خون دارد پس هر دارویی را نمی تواند مصرف كندیازیر تیغ جراحی برود و سرانجام درگیر بیماری های روحی و روانی می شود كه خود معمولا موجب بروز اشتهای كاذب می شود و این چرخه معیوب همچنان ادامه می یابد.

اسد بیگی مردی 32 ساله با 145 كیلو گرم وزن است كه به دستور پزشك متخصص برای تصویر برداری به شیوه ام آر آی از ستون فقرات، یك ماه است در شهرهای مختلف كشور به دنبال مركز تشخیص پزشكی می گردد كه او را بپذیرد.

او از شهر خود شهركرد نا امید شده و به سراغ شهر بزرگ همجوار یعنی اصفهان رفت اما دست خالی رو به سوی پایتخت آورد، شاید اینجا كه جمعیت افراد سنگین وزن به تبع جمعیت چند میلیونی آن ، زیادتر است تدبیری اندیشیده شده باشد كه دید اینجا هم مشكل به حال خود رهاست.

وی به خبرنگار ایرنا گفت: دو مركز خصوصی پیدا كردم كه یكی بیمار تا 120 كیلو گرم و دیگری تا 130 كیلو گرم را می پذیرند.

بیگی اضافه كرد: هیچ مركز تشخیص پزشكی دولتی هم حاضر نیست بیماران سنگین وزن را قبول كند.

وی كه تا سال گذشته یك كوهنورد قابل بوده و همراه با گروه خود بسیاری از ارتفاعات ایران را درنوردیده است افزود: از سال گذشته با افزایش وزن سریع مواجه شدم و دردسرهای بعدی آن شروع شد اما به هرحال محروم كردن افراد چاق از خدمات درمانی صحیح نیست.

بیگی تصریح كرد: ما نیز مثل هر شهروند دیگری سهم بیمه، عوارض و مالیات می پردازیم و انتظار داریم حداقل یك مركز تشخیص پزشكی در كشور برای پذیرش ما وجود داشته باشد.

بیمار دیگری اهل رشت نیز با همین مشكل مواجه بود و پس از مدتها جستجوی بی حاصل با درد ناشناخته در پا به فدراسیون پزشكی ورزشی مراجعه كرده و خواستار كمك شد.

وی گفت: ورزشكاران سنگین وزن هم به تصویر برداری ام آر آی و سی تی اسكن نیاز پیدا می كنند فدراسیون می تواند هزینه این خدمات را با تعرفه آزاد از ما اخذ كرده و ما را در همان مراكزی كه این دسته ورزشكاران را می پذیرد قبول كند.

خبرنگار ایرنا با جستجو در مراكز تشخیص پزشكی كه امكان تصویر برداری به روش ام آر آی و سی تی اسكن را دارند به دو مركز در تهران برخورد یكی در یك خیابان مركزی شهر كه بیمار با وزن تا 120 كیلو را می پذیرد و دیگری در شمال شهر كه بیماران تا 130كیلویی را نیز قبول می كند.البته دستگاه ام آر آی مركز دوم تا اطلاع ثانوی به دلیل تعمیرات تعطیل بود.

هزینه ام آر آی در این مراكز بسته به موضع و عضو بدن از 260 تا 500 هزار تومان اعلام شد.

این رقم برای بیماران معمولی یعنی زیر 100 كیلو 125 هزار تومان و با لحاظ بیمه تامین اجتماعی 88 هزار تومان ذكر شد.یعنی عملا بیماران سنگین وزن بهای استهلاك مازاد دستگاه ها را می پردازند.

مراكزی بیماران سنگین وزن را می پذیرند كه دارای دستگاه های ام آر آی و سی تی اسكن روباز باشند زیرا تونلی این دستگاه ها معمولا 65 سانتیمتر قطر دارد و بیماران درشت اندام در آنها جا نمی گیرند.

بیماران سنگین وزنی كه نیاز است فقط از پا یا دست آنها عكس برداری شود معمولا پذیرفته می شوند اما روی تخت همیشگی دستگاه خوابانده نمی شوند بلكه در كنار دستگاه و روی یك تخت یا صندلی معمولی قرار می گیرند تا به تخت اصلی فشار وارد نشود.

این شكل از قرار گرفتن بیمار از دقت نتیجه تصویربرداری پزشكی كم می كند.



* همه مراكز ام آر آی و سی تی اسكن موظف به پذیرش بیماران سنگین وزن هستند

چهار سال پیش وزارت بهداشت و درمان مراكز تصویربرداری پزشكی را موظف كرد بیماران سنگین وزن را بپذیرند و اعلام كرد كه آسیب رسیدن به دستگاه های ام آر آی و سی تی اسكن بهانه قابل قبولی نیست.

معاونت سلامت وزارت بهداشت در بهمن ماه سال 87 در ابلاغیه ای آورد: برخی از مؤسسات تصویربرداری از پذیرش بیماران دارای وزن بالا، به‌دلیل عدم‌توانایی دستگاه‌ها خودداری می‌كردند كه براساس ابلاغ معاونت سلامت خودداری این مؤسسات، ارتباطی با توانایی دستگاه‌ها در امر تصویربرداری ندارد، بلكه خودداری این مؤسسات از پذیرش بیماران با وزن بالا، تنها به‌دلیل كنترل استهلاك فیزیكی تخت دستگاه‌ها بوده است.

دكتر عبدالرسول صداقت، رییس سابق انجمن رادیولوژی ایران در توضیح این وضع گفته بود: روی كاتالوگ تمام دستگاه‌های تصویربرداری حداكثر وزنی كه برای دستگاه‌های تصویربرداری قابل تحمل است، ذكر شده به‌طوری كه تخت‌های سی‌تی‌اسكن و ام‌آرآی تا حداكثر 140 كیلو گرم وزن بیمار را می‌توانند تحمل كنند. اما هرچه وزن بیمار بیشتر باشد، میزان لطمه‌ای كه به دستگاه‌ وارد می‌شود، مسلما بیشتر است.

به گفته وی درصورتی كه قطعه‌ای از دستگاه به ‌علت وزن بالای بیمار بشكند مراكز تصویربرداری ناچار می‌شوند برای مدت طولانی مراكز خود را تعطیل كنند و زیان‌های زیادی را متحمل شوند تا زمانی كه قطعه جدید برایشان وارد شود.

وی اضافه كرد: بعضی از وسایل ام‌آر‌آی نظیر «دستگاه كویل» در اطراف زانو، گردن، شكم و شانه بیماران چاق قرار نمی‌گیرد چون این دستگاه برای افراد با وزن استاندارد ساخته شده است.

مهندس رضا مولائیان مدیر فنی یك شركت تجهیزات پزشكی همان زمان توضیح داده بود كه دستگاه‌های تصویربرداری معمولا می‌توانند تا وزن 135 كیلوگرم را تحمل كنند ولی چون تعداد بیماران با این وزن تقریبا كم است، این دستگاه‌ها كمتر دچار شكستگی یا لطمه می‌شوند.

وی همچنین اظهار كرده بود: برای وارد كردن تخت ام‌آرآی‌ یا سی‌تی‌اسكن به كشور حدود 2 ماه زمان لازم است.

در سال های قبل بیماران با وزن 110 كیلو هم در بیشتر مراكز پذیرفته می شدند اما این دستورالعمل از زمان ابلاغ یعنی سال87 اجرا كه نشد هیچ بلكه امسال بیشتر مراكز تشخصی پزشكی بیماران بالاتراز 90 كیلو و در مورادی بالاتر از 105 كیلو وزن را هم از دایره حذف كردند.



* رییس فدراسیون پزشكی ورزشی كشور: دستگاه ام آر آی نداریم

فدراسیون پزشكی ورزشی آخرین پناه این دسته از بیماران بود كه خبرنگار ما هم با رییس آن تماس گرفت و كمك این هموطنان را بار دیگر مطرح كرد كه وی پاسخ داد: فدراسیون دستگاه های تصویربرداری ام آر آی و سی تی اسكن ندارد.

دكتر لطفعلی كاظمی در پاسخ به این سوال كه برای ورزشكاران سنگین وزن كه نیاز به تصویربردای ام آر آی یا سی تی اسكن دارند چه می كنید گفت: معمولا برای ورزشكاران سنگین وزن از روش های تشخیصی غیر از ام آر آی و روش های تشخیصی بالینی استفاده می شود.

وی ادامه داد: بعضی مراكز از بیماران چاق ارقام چند میلیون تومانی به عنوان وثیقه یا گرو تقاضا می كنند كه اگر در اثر وزن آنها به دستگاه آسیبی رسید این رقم را عوض خسارت تصاحب كنند.

رییس فدراسیون پزشكی ورزشی توضیح داد: دستگاه های تصویر برداری پزشكی بسیار گران قیمت است و معمولا بسته به نوع كاركرد آن از یك تا یك و نیم میلیارد تومان قیمت دارد و عجیب نیست كه صاحبان آن از پذیرش بیماران سنگین وزن خودداری كنند.

وی توضیح داد: بعضی از مراكز كه دستگاه ها ام آر آی باز دارند بیماران بالای 100 كیلو وزن را هم می پذیرند اما وزن های بسیار سنگین برای دستگاه ها خطر شكستگی تخت را دارد كه البته ما در بعضی رشته های ورزشی با این ورزشكاران روبرو هستیم.

حال چه باید كرد؟ بجز تحمل درد دایمی، پذیرفتن آسیب های ناشی ناشناخته باقی ماندن بیماری ها و البته كاهش وزن راه دیگری را برای بیماران سنگین وزن پیدا نشد.

تهرام/1823