۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۱،‏ ۱۷:۴۶
کد خبر: 80118936
۰ نفر
نگاهي به وضعيت مبارزه با ملخ مراكشي در گنبدكاووس

گنبدكاووس - حمله ملخ مراكشي به مزارع و مراتع شرق استان گلستان واقع در حاشيه مرز ايران و تركمنستان همه ساله موجب وارد شدن خساراتي به دامداران و كشاورزان اين منطقه مي شود.

به گزارش خبرنگار ایرنا، به رغم مبارزاتی كه همه ساله با هزینه های فراوان علیه این آفت انجام می شود، هنوز هم یكی از دغدغه های كشاورزان و دامداران این خطه در فصل بهار، حمله ملخ مراكشی است.

جهاد كشاورزی شهرستان گنبدكاووس با استقرار گروهی مجهز به وسایل مبارزه شیمیایی در روستای 'كرند' در این مسیر گام های بزرگی را برداشته است.

در كنار این، استفاده از روش های بیولوژیك برای مبارزه با این آفت نیز در دستور كار قرار گرفته و تعدادی حوضچه آب برای پرنده ای موسوم به ' سار گلو قرمز ' ساخته شده است تا این پرنده بتواند چربی های چسبیده به نوك خود را كه در حمله به ملخ دچار آن می شود ، در آنها بشوید.

گفته می شود، در صورتی كه این پرنده نتواند بموقع نوك خود را شستشو دهد ، براثر چسبیدن چربیهای ناشی از شكار ملخ، تلف می شود.

بنا به گفته كارشناسان، این پرنده یكی از دشمنان طبیعی ملخ بوده و ضمن اینكه از آن برای تغذیه استفاده می كند و در صورت سیر بودن اقدام به تلف كردن آن می كند.

به گفته 'افشار شادی' یكی از كارشناسان جهادكشاورزی گنبدكاووس كه در این خصوص تحقیقاتی نیز به عمل آورده، ملخ مراكشی مانند سایر آفات دارای عده زیادی دشمنان طبیعی است.

وی می افزاید: مهمترین آنها سار گلو قرمز با نام علمی 'Pstor roseus ' است و در نواحی شمال ایران و بخصوص در گرگان و گنبدكاووس بسیار زیاد است.

به گفته وی، اهمیت این پرنده بقدری مورد توجه بوده كه در گذشته در بعضی از مناطق خشك آلوده به آفت ملخ برای سار از چشمه های نزدیك آب می آوردند و شاید وجه تسمیه چشمه سارها نیز از این بابت است.

شادی ادامه می دهد، این پرنده تعدادی از ملخ ها را خورده و گلوی بقیه را نیز با نوك تیز خود قطع می نماید و در واقع سار گلو قرمز دارای حس و غریزه دشمنی و كینه توزی به ملخ است.

وی از مردم و مسوولان می خواهد با حمایت بیشتر از این پرنده و تدارك آب و تهیه آبشخورهای موقتی از مصرف بی رویه سموم شیمیایی در منطقه كاسته شود.

قابل ذكر است در همین راستا، شكار این پرنده طبق مصوبه 42 شورای عالی حفاظت محیط زیست ممنوع بوده و به عنوان پرنده حمایت شده مشخص گردیده است .

براساس تحقیقات مهندس شادی در مورد عوامل كنترل كننده تخم ملخ مراكشی ، تاكنون بیش از 18 گونه از سوسك های تاول زا كه شكارچی تخم ملخ مراكشی هستند در استان شناسایی شده است.

مدیر جهاد كشاورزی شهرستان گنبدكاووس نیز در مورد مبارزه با ملخ مراكشی به خبرنگار ایرنا، می گوید: در دی ماه هر سال، كارشناسان این اداره، ردیابی و كانون یابی این آفت را شروع می كنند و به محض ظهور تخم ملخ در آن منطقه مستقر شده و به رصد اوضاع می پردازند.

'جعفر ذهبی' ادامه می دهد: بر این اساس، نقاط بحرانی شناسایی و تخم این آفت را در ' پورگی' كه طی 5مرحله وبه مدت حدود 35 روز بنا به وضعیت آب و هوا امكان رسیدن به مرحله بالدار شدن را دارد، به كنترل خود در می آورند.

وی می افزاید: گروه های فنی مستقر، به ابزار و امكانات محلول پاش و مه پاش مجهز هستند كه به خاطر وسعت منطقه آلوده شده بعضا از امكانات مردمی نیز استفاده می شود.

ذهبی با اعلام اینكه، سم مورد نیاز مردم برای مبارزه با این آفت به رایگان دراختیار آنها قرار داده می شود، افزود: به محض وصول گزارش دیده بانها مبنی بر شیوع ملخ در یك منطقه، در كمتر از چند ساعت كاشناسان در محل حاضر شده و اقدامات كنترلی آغاز می شود.

وی گفت: در یكی از موارد كه دو روز پیش در منطقه كرند حالت بحرانی اعلام شد، گروه های فنی به سرعت در محل حاضر شده و با استفاده از كمك های مردمی سریعا این آفت نابود شد.

مدیر جهادكشاوزی گنبدكاووس، مناطق 'پشه لر'،' قیزلر' و دو نقطه دیگر را دارای شرایط بحرانی خواند و گفت: به خاطر افزایش دما ، تخم ملخ به سرعت از مرحله پورگی به مرحله بالدار شدن وارد می شوند.

ذهبی با ذكر اینكه تاكنون حدود 1700هكتار در مراتع صعب العبور سمپاشی شده افزود: همه مناطقی كه احتمال حمله در آنها وجود دارد، تحت كنترل است و هنوز هیچ گزارشی مبنی بر وارد شدن ملخ های مراكشی به مزارع دریافت نشده است.

وی مبارزه با آفت ملخ مراكشی در مرحله پورگی را بسیار حساس خواند و گفت: چنانچه این آفت به مرحله بالدار شدن برسد، مبارزه با آن بسیار سخت شده و نیازمند امكانات و نیروهای فراوان است.

وی گفت: ملخ مراكشی از قدرت پرواز زیادی برخوردار است و در هر شبانه روز قادر است مسافت طولانی تا 300 كیلومتر را نیز بپیماید.

ذهبی امكانات موجود را كافی دانست و درمورد نگرانی كشاورزان این منطقه نیز گفت: از آنجا كه خسارت ملخ در صورت ورود به مزارع زیاد است، این امر موجب نگرانی كشاورزان می شود در حالی كه هیچ نگرانی از این جهت وجود ندارد.

نامگذاری این نوع ملخ به نام مراكشی به این خاطر است كه اولین بار این حشره را 'hunberg' در سال 1815 میلادي در مراكش مشاهده كرده است.

برخی كتیبه هاي قدیمي سومري ها، آشوري ها و بابلي ها نیز بیانگر آن است كه این آفت در 40 قرن پیش هم در شمال عراق و غرب ایران وجود داشته و داراي دوران هاي طغیان نیز بوده است .

به عقیده مهندس 'افشار شادی' سابقه مبارزه با ملخ مراكشی در ایران به سال 1914 بر می گردد كه طی آن سال، ایران و اتحاد جماهیر شوروي سابق به خاطر مرز مشترك ، مبادرت به عقد قراردادي به منظور تشریك مساعي در امر مبارزه با ملخ مراكشی نمودند.

به دنبال آن در سال هاي 1914 تا 1944 در دشت مغان بیش از 500 هزار هكتار از اراضي شمالي كشور از وجود ملخ مراكشي پاك شد و در سال 1946 در بیش از 69 هزار هكتار از اراضي دشت مغان با ملخ مراكشي مبارزه گردید .

سال 1346 در اولین جلسه سازمان حفظ نباتات كشور، ملخ مراكشي به عنوان یكي از آفات عمومي كشور معرفي شد كه به موجب آن تشكیلات وسیعي برای مبارزه با آن لازم و ضروري دانسته شد.

این ملخ به دلیل بومي بودن هر ساله در بسیاري از نقاط ملخ خیزكشور، مراتع ، غلات و صیفي جات را مورد حمله قرار مي دهد.

براساس گزارش های موجود، در سال 1377 در سطح 113 هزار و 714هكتار، در سال 1378 در سطح 117 هزارو 92 هكتار و در سال 1379 در سطح 106هزارو 361 هكتار در اقصي نقاط كشور با آن مبارزه شده است.

بیشترین تراكم و جمعیت ملخ ها در ایران، مربوط به ملخ مراكشي D.maroccanus است و كانون هاي این حشره در چند استان و منطقه ملخ خیزكشور قرار دارد.

كشور ایران نسبت به وسعت خود در دنیا و با توجه به پستي و بلندي هاي زیاد و توپوگرافي خاص، شرایط اقلیمي منحصر بفرد، تنوع خاك و پوشش گیاهي بیشترین گونه هاي ملخ را دارا مي باشد.

ملخ مراكشی از محصولات گندم ، جو ، پنبه ، بعضی از سبزیجات و گیاهان مرتعی مانند پوا ، یونجه یكساله ، بارهنگ ، یولاف ، جو موشی و برخی دیگر از علوفه ها بطور دسته جمعی و حریصانه تغذیه می نماید.

بطور متوسط هر ملخ تعداد پنج كپسول تخم می گذارد كه در داخل هر كپسول بطور متوسط 30 –50 عدد تخم وجود دارد كه در سال آینده از هر ملخ ماده تعداد 200 عدد پوره ملخ مراكشی تولید خواهد شد .

به گفته مهندس شادی، به طور متوسط همه ساله در استان گلستان در سطح 25 تا 35 هزار هكتار مبارزه شیمیایی علیه ملخ مراكشی انجام می گیرد .

عمده كانون های ملخ در شهرستان مراوه تپه، مناطق یكه چنار ، ایشك میدان ، چناران و سوزش است ودر حوزه گنبدكاووس نیز مناطق كرند ، هوتن ، چات ، دره ولی ایشان ، انبار بالا، دده الوم ، قولاق بورتا ، كلیجه، دماغ ، خیرخواجه ، ترشكلی ، تنگلی ، آراقویی ، آق بند و نارلی داغ از كانون های ملخ محسوب می شوندو

/508/600/622/