بجنورد - شهرستان مانه و سملقان در مسير اصلي مشهد به شمال كشور قرار دارد و دروازه غربي خراسان شمالي محسوب مي‌شود كه از شرق به شهرستان بجنورد از شمال به كشور تركمنستان و از جنوب به شهرستان هاي جاجرم و گرمه محدود مي‌شود.

در این شهرستان وجود چشمه سارها و طبیعت بكر غبار خستگی سفر را از مسافران عبوری به ویژه ایام تعطیلات نوروزی می زداید.

شهرستان مانه و سملقان از نظر جغرافیایی به دو قسمت كوهستانی و دشتی تقسیم می شود كه بخش كوهستانی آن عمدتا در جنوب و جنوب غربی شهرستان قرار گرفته و كوههای 'قورخورد' و 'حسن بگ' در این محدوده قرار می گیرند.

وجود رشته كوه 'آلاداغ' و تفرجگاهای ییلاقی نظیر 'دركش'، شیرآباد و شیرین‌دره، چشمه آب گرم مهمانك، ارتفاعات بزداغی، ارتفاعات یامان داغی و دره‌های زیبا و سرسبز از جاذبه‌های طبیعی این منطقه به شمار می روند كه در مسیر تردد مسافران نوروزی قرار دارند.

وجود جنگل سبز 'بلوط' در منطقه دركش از مناطق زیبا و بكر این شهرستان است وكارشناسان محیط زیست خراسان شمالی از این جنگل به عنوان تنها جنگل بلوط در شرق كشور نام می برند كه مسافران نوروزی می توانند از این جنگل زیبا واقع در حاشیه جاده اصلی تهران - مشهد دیدن كنند.

وجود كوه‌های سر به فلك كشیده منطقه حفاظت شده 'قورخود' و نیز چشمه‌های فراوان، مانه ‌و سملقان را به شهر 'صد چشمه' استان خراسان شمالی تبدیل كرده است و اقامت چندین ساعته را به مسافران نوروزی برای بهره گیری از طبیعت زیبای آن توصیه می شود.

علاوه بر این، شهرستان مانه و سملقان دارای یك زیستگاه حفاظت شده حیات وحش با نام 'قورخود' است كه در آن انواع جانوران وحشی زیست می‌كنند.

از دیگر زیباییهای منطقه مانه و سملقان می‌توان به وجود چنارهای كهنسال در روستای 'باش‌ كلاته' در منطقه حفاظت شده قرخود و چنار كهنسال روستای 'اسپاخو ' اشاره كرد.

وجود دشتهای لاله واژگون با نام علمی '‎ 'Faitillaria raddeanaبه رنگهای زرد و قرمز از دیگر زیباییهای طبیعت بكر شهرستان مانه و سملقان است كه عمدتا این گونه‌ها را در مسیر 'بهكده رضوی' و 'رباط قره‌بیل' به طرف جنگل گلستان و مناطق جنگلی دركش می‌توان مشاهده كرد.

از آبشارهای دیدنی مانه‌ و سملقان كه چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌سازد باید از آبشار 'زوی‌جندان' در منطقه قرخود در دره 'كاستان' نام برد كه پوشیده از درختان گردوی وحشی است و از دیدنی های منطقه به شمار می رود.

از دیگر جلوه‌های زیبای مانه‌ و سملقان به چشمه‌سارهای فراوان آن باید اشاره كرد كه نشستن در پای آنها غبار خستگی را از تن بیرون می‌كند و مهمترین آنها چشمه‌های دره 'زوی‌جندان، چشمه كهنه‌قلعه، سولی‌قباخ، خان‌چشمه، سارترنولی، سارآق مزار، چشمه‌های اوه‌پیش و پاش، آق‌سو چشمه‌سار اسپاكو، كانی سالان زرد، دره شفت، اورته برن، حسن بك، اورن چشمه، رمضان چشمه، پای جوزا و كورچشمه ' است.

روستـای هدف گردشگری 'دركش' در فاصله 30 كیلومتری جنوب غربی شهر آشخانه واقع شده و از جاده اصلی دو كیلومتر فاصله دارد.

این روستای زیبا با آب و هوای معتدل، طبیعتی جنگلی و كوهستانی و چشمه سارهای بسیار، مكانی مناسب برای استراحت به شمار می رود كه دیدن دركش به مسافران نوروزی توصیه می شود.

آبشار 'بیار' به فاصله یك كیلومتری جنوب شهر آشخانه، در نزدیكی روستای بیار واقع شده و از ارتفاعات جنوب روستا سرچشمه می گیرد از دیگر زیبایی های طبیعی این شهرستان است.

مانه و سملقان از نظر تاریخی نیز پیشینه غنی دارد و وجود آثار تاریخی از دوره های پیش از تاریخ تا دوره معاصر در بخش های مختلف این شهرستان گویای استقرار مداوم بشر در این خطه بوده است.

بر اساس پژوهشهای باستان شناسی بخش هایی از شهرستان مانه و سملقان برای نخستین بار در حدود هشت هزار سال پیش مسكونی شده كه آثار آن را می توان در تپه قلعه خان در دشت سملقان مشاهده كرد.

این شهرستان طی دوره هخامنشی به عنوان بخشی از شهربانی پارت مطرح بوده و در

دوره های اشكانی و ساسانی نیز بسیار مورد توجه بوده است.

پراكندگی محوطه های استقراری، قلعه های تدافعی، مراكز مذهبی و نیز كشف سكه های دوره ساسانی در بخش های مختلف شهرستان گواه این مدعا است.

برجسته ترین اثر مذهبی دوره ساسانی در خراسان شمالی 'آتشكده اسپاخو' است كه در محل به كلیسا مشهور است و در مسیر اصلی ورودی مسافران نوروزی از استان گلستان قرار دارد.

این بنا كه با سنگ لاشه و ملات ساروج ساخته شده پلان مستطیل شكلی دارد و سقف آن با طاق و گنبد پوشیده شده است.

ورودی اصلی بنا در ضلع شرقی به شكل ایوانی بلند با قوس گهواره ای است كه گنبدخانه در غرب آن قرار گرفته است.

در دیواره های شمالی و جنوب بنا نیز ورودی هایی با طاق كلیدی تعبیه شده كه از ویژگی های معماری ساسانی است.

آرامگاه امامزاده 'گلزار كشانك' در فاصله 13 كیلومتری مركز شهرستان و در كنار جاده آسیایی در دامنه سرسبز ارتفاعات بلند روستای كشانك قرار دارد كه متعلق به امامزاده سلطان ابراهیم (ع) معروف به گلزار است. ك/4

623

سرخط اخبار استان‌ها