كرج- عمارت ' شهرستانك ' در جاده كرج - چالوس، اثري تاريخي و زيبا در دل طبيعت استان البرز است كه هنر معماري ايراني را در ذهن بازديدكنندگان تداعي مي كند.

این بنای بسیار قدیمی ، در كیلومتر 55 جاده كرج - چالوس ، 4 كیلومتری شرق روستای شهرستانك و دامنه كوه گل گیله در یك منظرگاه طبیعی بسیار زیبا ساخته شده است.

عمارت شهرستانك در دوران حكومت ناصرالدین شاه قاجار به سال 1295 قمری بنا شده و به دو بخش كاملا متفاوت بیرونی (دیوانخانه) و اندرونی (حرم سرا ) تقسیم شده است.

بخش بیرونی كاخ و یا ساختمان دیوانخانه در چهار تراز طراحی شده كه یكی ورودی شاهی است كه تراز اول به شكل نیم دایره دیده می شود و دیگری تراز دوم كه حیاطی است با یك حوض مدور كه در دو طرف آن باغچه ای قرار دارد و گوشه شمال غربی حیاط، حمام خصوصی شاه به شكل سنتی بنا شده است.

با بالا رفتن از پله ، با یك استراحت در میانه راه ، به تراز سوم یا حیاط مقابل كاخ می رسیم در مركز این حیاط حوضی قرار گرفته كه با پایین آمدن آب (آبسره) از پلكان اصلی كاخ و انتقال آن به حوض های دیگر جلوه ویژه ای پدید آورده است.

این كاخ در شكل اولیه به صورت دو طبقه بوده و به مرور زمان یك طبقه آن تخریب شده است.

تراز چهارم ایوان اصلی كاخ است كه با دهانه تقریبی 12 متر با دو ستون رو به سوی چشم انداز زیبای دره قرار دارد.

پلكانی به صورت سرتاسری در مقابل دهانه ایوان قرار گرفته كه با ایجاد آبسره ، امكان حركت آبی را كه از پشت بنای كاخ روی محور ایوان حركت می كرد به سمت پایین فراهم می آورد.

بخش اندرونی با مساحت چهار هزار و 680 متر مربع دارای دو حیاط كه در اطراف آنها و متصل به بخش دیوانخانه 19 اتاق تعبیه شده كه عملكرد خدماتی داشته و تعدادی سرویس بهداشتی و همچنین سیستم آبرسانی اندرونی و یك حمام در قسمت غربی این بخش ساخته شده است.

در ساخت این بنا از آجرهای ختایی، در ساخت نمای بخش اندرونی از سنگ و گچ نیمه پخت و در ساخت حوض ها و حمام ها هم از نوعی ملاط ساروج استفاده شده است .

این اثر به شماره 1925 در تاریخ 16 شهریور ماه 1376 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

علاوه بر عمارت تاریخی شهرستانك ، طبیعت زیبا و بكر روستای شهرستانك یكی از جاذبه های طبیعی بسیار زیبای استان البرز است .

وجود چشمه و سرازیرشدن رودخانه از دل كوه گیل گیله ، درختان سرسبز و شكوفه های رنگارنگ ،همچنین وجود برف سفید بر دامنه كوه در فصل بهار از جاذبه های طبیعی این منطقه است . ك/4

7421/1027

سرخط اخبار استان‌ها