۲۷ اسفند ۱۳۹۰،‏ ۱۲:۳۰
کد خبر: 80043690
T T
۰ نفر

بوشهر- دشتستان اين كهن سرزمين پهناور با شرايط اقليمي متنوع از ديرباز ميزبان تمدن هاي مختلف بوده كه وجود بقاياي كاخ ها، كاروانسراها، شكارگاه ها و تفرج گاه هاي باستاني و تاريخي مويد اين مطلب است.

به گزارش ایرنا، شهرستان دشتستان به عنوان وسیع ترین شهرستان استان بوشهر پل ارتباطی چندین استان جنوبی است كه از دو منطقه پیشكوه و پشتكوه با آب و هوا و شرایط زیستی متفاوت تشكیل شده است.

منطقه پیشكوه آن را نخلستان های سربه فلك كشیده منطقه دالكی، وحدتیه و آبپخش با زمستانی با آب و هوای معتدل و بهاری و تابستانی گرم همراه با بادهای سوزان و هوایی شرجی كه لازمه به ثمر نشستن محصول خرماست متمایز كرده است.

منطقه كوهستانی، خوش آب و هوا با مناظر بكر و دیدنی پشتكوه با آب و هوایی متفاوت با منطقه پیشكوه مطمح نظر گردشگران و هنرمندان بوده وهست.

آثار تاریخی و باستانی و طبیعت زیبای نخلستان و آبشارها جاذبه های بی نظیر این سرزمین به شمار می روند كه از دیر باز مورد توجه اهل ذوق بوده و است.

از جاذبه های مهم سیاحتی این شهرستان می توان به آثار مهم تاریخی، نخلستان ها، آبشارها و امامزاده ها اشاره كرد.

آثارمهم تاریخی این شهرستان عبارتند از دژ برازجان ( كاروانسرای مشیرالملك برازجان) این كاروانسرا درسال 1250خورشیدی به دستور میرزا ابوالحسن خان مشیرالملك در زمینی به مساحت هفت هزار مترمربع و با زیربنای پنج هزار و 200متر مربع احداث شد.

این كاروانسرا كه تنها كاروانسرای تمام سنگ ایران است به صورت چهار ایوانه و با چهار برج مدور در دوران حكومت ناصر الدین شاه قاجار احداث شده است.

این بنا تا پایان دوره قاجار نقش كاروانسرا داشته كه پس از سقوط قاجار و روی كار آمدن رضاشاه تبدیل به دژ نظامی شد و پس از وقوع كودتای 28مرداد سال 1332تبدیل به زندان شد.

بسیاری از مبارزین دوره ستم شاهی دوران حبس و تبعید خود را در این مكان گذرانده اند.

كاروانسرای دالكی دیگر اثر تاریخی این شهرستان است كه به دستور مشیرالدوله والی وقت فارس و توسط شخصی به نام محمد رحیم در دوره قاجار بنا شد.

این كارون‌سرا از جمله بناهای حیاط دار چهار ایوانی است و پیرامون آن دو ردیف بنا وجود دارد كه در بخش پیشین، اتاق‌هایی موجود است كه بدون واسطه به داخل حیاط راه می‌یابند.

در بخش پشتی تالارهای ستون داری است كه به منظور نگه‌داری چهار پایان یا به اصطلاح اصطبل ایجاد شده است.

عمده مصالح تشكیل دهنده آن قلوه سنگ‌های رودخانه‌ای و ملات گچ است درچهار گوشه بیرونی كارون سرا برج‌هایی قرار گرفته كه به وسیله درگاه كوچكی به فضای داخلی كارون سرا راه پیدا می‌كردند.

این برج های مدور با تزیینات گچ بری است و به منظور دید پاسداران كاروان‌سرا، روزنه‌هایی در این برج ها منظور شده است.

در گذشته شهر دالكی از منزل های بین راهی بوده و مسافران كاروان ها هنگام غروب كه به دالكی می رسیدند در این كاروانسرا استراحت می كردند.

بنای گور دختر دیگر اثر باستانی دشتیتان كه بسیار شبیه به آرامگاه كوروش هخامنشی در پاسارگاد است در منطقه ارم واقع شده است و قدمت آن به سده ششم قبل از میلاد برمی‌گردد.

بنای تاریخی گور دختر واقع در روستای بزپر (پشت پر) ‌5٠ كیلومتری شمال شرقی برازجان قرار گرفته است.

ساختمان اصلی به شكل مكعب مستطیل بوده كه دارای سه پلكان در اطراف و پوش سقف خرپشته‌ای كه به شكل نیم استوانه خالی است كه شاید جایگاه قرار گرفتن جسد بوده است و درست همین اصول و فرم در مقبره كوروش در پاسارگاد فارسی محفوظ است.

كل بنا از ‌٢4 قطعه سنگ در ابعاد مختلف و بوسیله بست‌های دم چلچله‌ای به همدیگر مربوط شده و مثل سایر بناهای هخامنشی هیچگونه ملاتی در آن یافت نمی‌شود.

در سنگ ها سوراخ‌هایی تعبیه شده كه با بست‌های آهنی به هم وصل می‌شوند.

كل آرامگاه روی یك تخته سنگ بنا شده است كه این روند یك شیوه معماری در دوران هخامنشی بوده است و به خاطر استحكام و پا برجایی بنا انتخاب شده است.

بر بالای این مقبره قسمتی فرورفتگی شبیه به یك قاب وجود دارد كه احتمالا جایگاه قرار گرفتن كتیبه‌ای مربوط به آن بوده است.

در گور دختر همچنین عناصر هنر اورارتویی مانند شیروانی دو شیبه و نیز عناصر معماری ایلامی مانند معبد چغازنبیل را می‌توان دید این بنای ارزشمند در سال 1376 به شماره 1897 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اثر چهل خانه در شمال شهر سعدآباد 21كیلومتری شهر برازجان رشته كوهی است كه مشرف به رودخانه شاپور است.

در ارتفاعات این كوه تعدادی اتاق شبیه به غارهای صخره‌ای و حجاری شده دیده می‌شود كه یك مجموعه بسیار زیبا را تشكیل می‌دهند، تخریب ورودی این دخمه به شكل ذوزنقه بوده و در داخل آن طاقچه‌هایی در اشكال مختلف تعبیه شده‌است.

با توجه به اشراف آن به رودخانه و قرار گرفتن چهره آن به سمت خاور احتمال بیشتری وجود دارد كه یكی از مراكز ادیان رسمی و ملی ایران درعهد ساسانیان باشد.

كوشك اردشیر بنایی باستانی ساسانی، این بنا بسیار شبیه به كاخ اردشیر در فیروزآباد است و از سنگ‌های نه چندان هموار كه با ساروج به یكدیگر چسبیده‌اند، ساخته شده‌است.

زیربنای كوشك به صورت صلیب بوده و بنا دارای طاق‌های گهواره‌ای شكل است و در قسمت بالای كوشك ستون سنگی ای مشهود كه شاید برای افروختن آتش، خبررسانی یا دیده بانی بوده‌است.

این بنا كه در تنگ ارم واقع شده به احتمال زیاد جای استراحت و محلی برای شكار در دشت بزپر بوده‌است.

همچنین كاخ های نیمه تمامی كه از دوره هخامنشیان در دشتستان ساخته شده و به دلایلی نامعلوم نیمه‌تمام رها شدند مانند چرخاب، كاخ سنگ سیاه و كاخ بردك سیاه كه اكنون آثار پایه ستون‌های آن‌ها موجود است.

كاخ كوروش در برازجان(چرخاب) این كاخ در سال 1350 به وسیله هیات باستان شناسی ایران حفاری شد.

با توجه به شیوه های معماری و استفاده از سنگ سیاه و سفید زمان احداث آن را به دوره كوروش بنیان گذار سلسله هخامنشی منسوب كرده اند.

كاخ بردك ‌سیاه كاخی مربوط به عصر هخامنشی است ودر 12 كیلومتری شهر برازجان نزدیكی روستای درودگاه واقع شده‌است، این كاخ در حاشیه رودخانه دالكی قرار دارد.

ظاهر كاخ سنگ سیاه از لحاظ سبك هنر معماری و تركیب رنگ‌های سیاه و سفید و مشخصات ظاهری آن نشان می‌دهد كه این كاخ بعد از كاخ برازجان ساخته شده‌است.

كاخ سنگ سیاه دارای تالاری مركب از 10 ستون است، در دو ردیف پنج تایی كه به سبك و پلان و نقشه‌های هخامنشی ساخته شده و قابل انطباق با پاسارگاد و برازجان است اما در رعایت رنگ پایه ستون‌ها با این دومحل تفاوت دارد و استفاده از بست‌های دم‌ چلچله‌ای روی یكی از پایه ستون‌های این كاخ قدمت آن را بعد از پاسارگاد و برازجان نشان می‌دهد.

كاخ سنگ سیاه (جتوط) نسبت به دو كاخ دیگر این منطقه بزرگتر است و این كاخ كه در حاشیه رودخانه است بزرگی و عظمت كاخ شوش را داشته كه به دلایل نامعلومی نیمه تمام ماند.

پل مشیر با 130 متر طول دارای شش دهانه است كه ارتفاع بلندترین دهانه آن 40/11 عرض آن 50/10متر است این پل در زمان ناصرالدین شاه قاجار به دستور میرزا ابوالحسن خان مشیر الملك در سال 1288هجری قمری بنا شده است.

زندان سلیمان نام كوهی مخروطی و میان تهی در سه كیلومتری غرب تخت سلیمان است این كوه هزاران سال پیش، بر اثر رسوب كانی‌های آب دریاچه آن (كه اكنون خشك شده‌است)به وجود آمده‌است.

ارتفاع این كوه از زمین مجاور خود 97 تا 107 متراست و بر فراز آن گودی عمیقی در حدود 80 متر دیده می‌شود كه قطر دهانه آن به طور تقریب 65 متر است.

این كوه در زمان مانایی‌ها (830 تا 660 ق.م) نیایشگاه بوده‌است در اطراف كوه زندان دیو چشمه‌های آب گرم گوگردی متعددی دیده می‌شود كه دارای خاصیت درمانی متعددی است.

اهالی محل این كوه زیبا را زندان سلیمان یا زندان دیو می‌شناسند و معتقدند كه حضرت سلیمان دیوهایی را كه از فرمانش سرپیچی می‌كردند در این كوه زندانی می‌كرده‌است.

این نام نیز به افسانه و با توجه به نسبت دادن محل به حضرت سلیمان بر این كوه گذارده شده‌است.

تل خندق زمین وسیعی است در شمال برازجان كه تپه های زیادی در آن وجود دارد در آن محوطه بقایای قلعه ای دیده می شود كه آثار خندقی در آن نمایان است.

تعدادی سكه و سفال لعابدار و قطعات آجر شبیه دوره اشكانی در آن پیدا شده است و همچنین در آنجا بقایای دیوارهایی یافت شده كه مصالح آنها ویژه دوره ساسانی است.

شهرستان دشتستان دارای بقاع و امامزادگان متعددی است كه بقعه شیخ منصور خزایی یكی از آنهاست این بقعه زیارتگاهی ایت كه در روستای زیارت دشتستان واقع شده و این اثر مربوط به دوره تیموریان است.

شیخ منصور خزاعی از تبار امامزاده علا الدین منصور كه با هشت واسطه به امام علی النقی (ع)به دنبال دشمنی خلیفهٔ عباسی در زمان خلافت ابومحمدحسن، سی و سومین خلیفه عباسی به ایران حركت می‌كند.

او پس از ورود به روستای زیارت و مواجه شدن با محاصره والیان و حاكمان و گماشتكان عباسی، ودرگیری با آنها كشته می شود و در همان روستا به خاك سپرده می شود.

بقعه و بارگاه این امامزاده در زمان امیر تیمور لنگ گوركانی و توسط معماران سمرقندی ساخته شده‌است.

این بقعه بنایی مستطیل شكل با گنبدی پلكانی بر فراز آن است كه از قسمت زیرین تا بالا از تعداد پلكان‌ها كاسته شده و یك پله در راس هرم كم شده‌است.

در محل این مقبره كتیبه‌ای سنگی متعلق به قرن هشتم هجری كه نیاكان این امامزاده روی آن نوشته شده، موجود است.

امزاده ابراهیم(شاهزاده ابراهیم)، در جنوب شرقی شهر برازجان و در كنار روستای نینیزك امامزاده ای وجود دارد كه به شاهزاده ابراهیم (ع) معروف است.

ایشان فرزند امام موسی كاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) در نزدیكی روستای نینیزك و روی تپه‌ای به نام 'له‌له پرچین' دفن است.

در كنار این امامزاده، طبیعت زیبا، وجود چشمه، نخلستان، تپه ها و زمین های كشاورزی، باعث شده است زئران فراوانی به دیدار آن امامزاده بشتابند.

امامزاده شاه پسرمرد، محمد فیروز معروف به شاه پسرمرد یكی از نوادگان امام زین العابدین در بین ارتفاعات بلند و صعب العبور كوه 'اسود' در 100كیلومتری شهر برازجان مركز دشتستان واقع در بخش بوشكان است.

امامزاده احمد دالكی، زیارتگاه شاهزاده احمد در قسمت شمال شرقی شهر دالكی به فاصله 1200متری در حاشیه رشته كوه زاگرس قرار دارد .

این زیارتگاه طبق اظهار افراد سالمند از قدمت چند قرن برخوردار است؛ و نوع بنای قدیمی زیارتگاه این امر را تصدیق می كند.

طبق اظهارات ارادتمندان، این زیارتگاه با سه پشت می رسد به امام موسی كاظم (ع) و از روح معنوی خاصی برخوردار است

همچنیین در شهرستان دشتستان آبشارها، نخلستان ها و روستاهای هدف گردشگری زیادی وجود دارد از جمله آنها

آبشار زیراه است، این آبشار در 23كیلومتری شهر برازجان در نزدیكی روستای زیراه در بخش سعدآباد است.

آبشار فاریاب در55كیلومتری شهر برازجان در مجاورت روستای رود فاریاب بخش ارم واقع است.

آبشار تلخ آب رود شوراین آبشار نیز با مناظر دیدنی در 21كیلومتری شهر برازجان حدفاصل روستای شول و تل سركوه بخش سعدآباد واقع شده است.

نخلستانهای شهر دالكی ورودی استان بوشهر از سمت استان فارس و نخلستان های زیبای بخش آبپخش در 15كیلومتری برازجان، روستای تنگ فاریاب نیز با مناظری زیبا و چشم انداز طبیعی متشكل از كوه و نخل و چشمه و رود و هوایی پاك و دل انگیز در 56كیلومتری شهر برازجان در بخش ارم از جمله روستاهای هدف گردشگری شهرستان محسوب می شود.

سد رییسعلی دلواری واقع در بخش شبانكاره در 70كیلومتری شهر برازجان در نزدیكی روستای گلدشت نیز از اماكن گردشگری شهرستان محسوب می شود.

فرماندار دشتستان گفت: مساحت شهرستان دشتستان با مساحتی در حدود شش هزار و366 كیلومتر مربع از دو ناحیه دشت و كوهستانی تشكیل شده و مهمترین ارتفاعات آن كوه گیسگان، كوه بزپر و كوه بوشكان می باشد.

غلامحسین خسروی افزود: این شهرستان به مركزیت شهر برازجان در حد فاصل 60 كیلومتری شرق شهر بوشهر واقع شده و دارای شش بخش، هشت شهر، 12دهستان و 188 آبادی و روستا می باشد.

وی یادآور شد: شهرهای این شهرستان، برازجان، سعدآباد، شبانكاره، دالكی، وحدتیه، آب پخش، تنگ ارم و كلمه می باشد.

خسروی بیان كرد: بخش ها و دهستان های آن عبارت از بخش مركزی شامل دهستان های حومه، دالكی و زیارت، بخش شبانكاره شامل دهستان های شبانكاره است.

وی اضافه كرد: بخش بوشكان شامل دهستان های بوشكان و پشت كوه، بخش ارم شامل دهستان های ارم و دهرود، بخش سعد آباد شامل دهستان های زیرراه و وحدتیه، بخش آبپخش نیز شامل دهستان های درواهی و دشتی اسماعیل خانی است.

مسوول میراث فرهنگی و گردشگری دشتستان نیز گفت: این شهرستان به لحاظ وجود آثار تاریخی و جاذبه های طبیعی یكی از نقاط بسیار دیدنی استان بوشهر و همچنین كشور ایران است.

مهدی بسارده افزود: بیش از 180اثر باستانی و محوطه تاریخی كه بیش از 70مورد آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است نشان از اهمیت تاریخی دشتستان دارد.

وی یادآورشد: این شهرستان 70 درصد اماكن و بناهای باستانی استان بوشهر را به خود اختصاص داده كه آثار به جا مانده از دوره هخامنشی 100درصد و ساسانی 90درصد آن در دشتستان واقع شده است.

بسارده افزود: همچنین مناظر طبیعی و گردشگری، آبشارها و نخلستان ها و پنج روستای هدف گردشگری باعث شده كه دشتستان به عنوان ورودی استان بوشهر بخش عمده ای از گردشگران داخلی و خارجی را به خود جلب كند. ك/4

7213/539

سرخط اخبار استان‌ها