۲۹ اسفند ۱۳۸۵،‏ ۰:۰۱
کد خبر: 7705659
۰ نفر
نگاهی برآثار مذهبی و تاریخی استان قم # قم ، خبرگزاری جمهوری اسلامی 29/12/85 داخلی.فرهنگی.گردشگری. قم یا همان "کم" برگرفته از کومه ( خانه هایی در کنارهم ) شهری با قدمت طولانی از دوره پیش از اسلام و پس از اسلام به سال 23 هجری مرکز دوستداران اهل بیت (ع)، پایتخت معنوی کشور و ام القرای جهان اسلام می باشد. این شهراز بدو ورود اسلام و زمان اشعریها مرکز نشر علوم و معارف دینی بود و بعنوان مهمترین مرکز راویان و محدثان شیعه به شمار می رفت، حضور فرزندان و دوستداران ائمه اطهار(ع) در زمان جور حکام درقم این شهر را با رونق مواجه کرد. مذهبی بودن قم باعث شده تا حفظ آثار مذهبی بعنوان میراث فرهنگی شیعه بر آثار صرفا تاریخی غلبه نماید، مدفن 400 امامزاده با300 بقعه، در این امکنه مذهبی از آن جمله می باشد. نگین این آثار تاریخی مرقد مطهر حضرت معصومه (س ) است ایشان درسال 201 ه.ق وارد قم شد و بعداز 17 روز بعلت بیماری در این شهر وفات یافت، بدن مطهرش در منطقه بابلان مدفون شد و درقرن دوم هجرت بنای معماری بر مرقد مطهرایشان ایجاد گردید. در قرن پنجم همزمان با حکومت سلجوقی این بنا مجددا بازسازی شد، حرم مطهر درقرن دهم توسط همسرشاه اسماعیل توسعه یافت، دراین مدت تعدادی از پادشاهان و بزرگان دربار صفوی در حرم مطهر دفن شدند و در سال 57 این مکان مقدس از سوی آیت الله بروجردی موسس مسجد اعظم قم مورد مرمت قرار گرفت. صحن آیینه و صحن عتیق از صحن های قدیمی این مکان مقدس است که درسال 1383 توسط دولت هشتم صحن سومی با عنوان صحن امام خمینی (ره ) نیز به آن افزوده شد تا حرم پاسخگوی خیل زایران در طول سال باشد. از معروف ترین این امامزادگان چهل اختران، امامزاده سید سربخش، امامزاد اسماعیل،محمد و میمونه، امامزاده علی و حارث معروف به خاکفرج و امامزاده ابراهیم می باشد. کاشی های فیروزه ای، معماری خاص در گنبد و بدنه مقابر متبرک سنگهای منقش و آیینه کاری ایوانها و گچ بریهای هنرمندانه جلوه ویژه و معنوی به این اماکن بخشیده است. وجود مدفن چهره های برجسته مذهبی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و هنری نیزاز دیگر جذابیتهای معنوی این شهر است، از آن جمله مرقد عارفانی چون موسی مبرقع، شیخ عباس قمی صاحب مفاتیح الجنان، پروین اعتصامی ، استاد مطهری و نواب صفوی می باشد. در کناراین اماکن مقدس، مساجد نیز در قم از قدمتی طولانی برخوردار هستند که از مهمترین آنان مسجد مقدس جمکران است که هر هفته شاهد حضور عاشقان از اقصی نقاط ایران اسلامی است. این مسجد در دامنه کوه دو برادران، در شش کیلومتری شهر در سال 373 هجری قمری بنا به رویای شیخ عفیف صالح حسن بن مثله جمکرانی به دستور امام عصر (عج ) بنا شد. مسجداعظم واقع در جوارحرم مطهر حضرت معصومه (س ) و دارای سه ایوان، گنبد مرتفع و دو گوشواره است، محل تعلیم و تربیت علمای بزرک اسلام از گذشته تاـ کنون بوده و اکنون بعنوان چهارده هزارمین اثر در فهرست آثارفرهنگی،تاریخی و ملی ثبت شده است. مسجد جامع دیگر،مسجد تاریخی قم درقرن اول هجری توسط اشعریان برآتشکده ای بنا شد، این مسجد را اولین مسجد در قم می نامند، اما مسجدامام حسن عسگری (ع) که از سهم امام یازدهم و به دستور ایشان توسط احمد بن اسحق در قم بنانهاده شد، در نزدیکی حرم مطهر واقع شده و از جایگاه ویژه ای برخورداراست. این مسجد هم اکنون در حال توسعه فضای فیزیکی است و نخستین مسجدی است که تمامی آیات قرآن بر دیواره های آن نقش بسته خواهد شد. اما این شهر نیز همانند دیگر شهرهای کشور دارای خانه های بسیار قدیمی مربوط به سالهای دور می باشد که برای نسل امروز به یادگار مانده است. از برجسته ترین این منازل، منزل تاریخی امام خمینی (ره )، بنیانگذار انقلاب اسلامی واقع در خیابان معلم و نزدیکی حرم مطهر حضرت معصومه (س ) است.
امروز خانه آیت الله بروجردی، حاج علی خان زند، حاجی خان و خانه یزدان پناه واقع در بافت قدیمی قم و باقی مانده از دوره قاجار و خانه ملاصدرا در بخش کهک از دیگر آثار تاریخی این شهر می باشد. این شهر دارای قلعه های مختلف و قدیمی است که از جمله مهمترین آن قمرود، مظفرآباد، ملک آباد و 12 کاروانسرا شامل حوض سلطان در شمال دریاچه حوض سلطان از دوره قاجار است. کاروانسرای دیر گچین به جا مانده از دوره ساسانیان در جاده قدیم قم به ری، کاروانسرای سنگی محمد آباد از دوره سلجوقی، منظریه، پاسنگال، پل دلاک از آثار بجا مانده از دوره قاجار در این شهر می باشد. اما پلهای متعددی که از قرون گذشته بر روی رودخانه های قم زده شده است پل دلاک، بر رودخانه قره سو از دوره صفوی، پل حوض سلطان بر رود مسیله و پل علیخانی بر قمرود از قرن 13 هجری از دیگر آثار تاریخی قم شناخته شده است.
تیمچه بزرک بازار در سال 1301 توسط استاد حسن قمی "معمارباشی" طراحی و اجرا شده و هم اکنون در هسته مرکزی شهر با سقفهای گنبدی و معماری منحصربه فرد قرار دارد. مقابرباغ گنبد سبز ازیادمانهای مذهبی و تاریخی معروف به برج های آرامگاهی ومعروف ترین آن مقبره دروازه کاشان است که در این سه مقبره امیران خاندان علی صفی از فرمانروایان قم در قرن هشتم هجری می باشند. این مقابر به دلیل گچبری های هنرمندانه از معماری زیبایی برخورداراست و در ایام نوروز بطور رایگان برای بازدید زایران و شهروندان آماده سازی شده است. استان قم هر ساله پذیرای میلیونها زایر از اقصی نقاط ایران و جهان است که اغلب برای زیارت وارد این شهر می شوند اما شناخت آثار تاریخی قم اقدامی است که از سوی مسوولان قم در حال پیگیری است. امسال نیز پیش بینی حضور میلیونی زایران نوروزی در قم شده است و مسوولان میراث فرهنگی سعی داشته اند تا با اسکان مناسب زایران زمان ماندگاری آنان را افزایش داده و ایرانیان را هر چه بیشتر با آثار باستانی در این شهر آشنا سازند. 7403/550/ 548