آبهای سطحی به عنوان ثروت های ملی بدون استفاده از دسترس خارج می شود # کرج ، خبرگزاری جمهوری اسلامی 14/10/81 داخلی.اقتصادی.آب.سد.کشاورزی. ایران با وسعتی حدود یک میلیون و 648 هزار کیلومتر مربع دارای آب و هوای معتدل، کوهستانی و گرم و خشک است که به دلیل شرایط خاص جغرافیایی و موانع طبیعی میزان بارندگی و رطوبت هوا در این سرزمین یکسان نیست. از کل وسعت ایران تنها 12 درصد آن (شمال کشور) با میزان بارندگی سالانه بین دو هزار تا دو هزار و500 میلیمتر جزو مناطق نسبتا پرباران محسوب می شود. ناحیه کوهستانی نیز با میزان بارندگی سالانه بین 400 تا 600 میلیمتر نزدیک به 30 درصد کل کشور را شامل می شود و بخش گرم و خشک کشور که وسعت آن بیش از نیمی از مساحت ایران را تشکیل می دهد، کمتر از 250 میلیمتر بارندگی در سال دارد. طبق آمارهای موجود، در مجموع حجم کل بارندگی های سالانه ایران بین 413 تا 420 میلیارد مترمکعب برآورد شده که حدود 100 میلیارد مترمکعب آن در رودخانه های کشور جاری است. به گفته کارشناسان امور آب، متاسفانه بخش عظیمی از این ثروت ملی و حیاتی بدون استفاده بهینه عم" از دسترس خارج می شود. محسن کامیاب یک کارشناس امور آب در کرج گفت: نبود برنامه ریزی برای کنترل آبهای سطحی در کشور موجب شده تا در خشکسالی ها میزان آسیب پذیری بخش های وابسته به آب بویژه کشاورزی به مراتب بیشتر باشد. وی افزود: درحالی که بیش از 75 درصد آبهای سطحی کشور همچنان به هدر می رود، متاسفانه تلاش جدی برای جلوگیری از آن صورت نمی گیرد. کامیاب خاطرنشان کرد: خشکسالی های اخیر تجربه گرانبهایی بود که مسوولان و برنامه ریزان کشور بسرعت برای کنترل آبهای سطحی اقدام کنند. این کارشناس افزود: هرچند در سالهای اخیر طرحهای زیادی برای کنترل آبهای سطحی کشور اجرا شده است، اما این طرحها کافی نبوده و باید تا مهار بیش از 90 درصد این منابع ادامه یابد. سیروس قائمی یک کارشناس دیگر نیز دراین باره گفت: قطع و وصل آب هیرمند ازسوی افغانستان و مشکلات کمبود آب در مناطقی از کشور تجاربی است که نیازمند مدیریت و دوراندیشی است. وی افزود: برای استفاده بهینه از منابع آب کشور باید سه برنامه در اولویت قرار گیرد که اجرای طرحهای آبخیزداری نظیر احداث آبخوانها برای کنترل سیلابها و تزریق آب باران و برف به سفره های زیرزمینی درمناطق مختلف کشور مهمترین آنها است. این کارشناس گفت: افزایش ضربتی طرح احداث سدهای مخزنی با ظرفیت های مختلف در آبراه های کشور با مشارکت مردم نیز دومین اقدام اساسی برای کنترل منابع آبی کشور محسوب می شود. وی اضافه کرد: مدیریت آب در بخش کشاورزی با استفاده از طرحهای آبیاری مدرن (قطره ای و بارانی ) و گسترش فرهنک مصرف اصولی در بخش شرب از دیگر نکاتی است که کشور را در خشکسالی ها یاری خواهد کرد. مدیر کل شبکه های آبیاری و تجهیز و نوسازی اراضی وزارت جهاد کشاورزی در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: هم اکنون نزدیک به هفت میلیون هکتار از اراضی کشاورزی کشور زیرپوشش کشت آبی قرار دارد. سیدرحیم سجادی افزود: از این مقدار کمتر از 450 هزار هکتار زیرپوشش آبیاری مدرن (قطره ای و بارانی ) می باشد که بسیار اندک است. وی گفت: متاسفانه در روش آبیاری سنتی بیش از 60 درصد آبهای کشاورزی به هدر می رود، درحالی که در روش آبیاری مدرن علاوه بر جلوگیری ازهدر رفتن آب به میزان 75 درصد، عملکرد تولید محصولات کشاورزی چند برابر روش آبیاری سنتی افزایش می یابد. سجادی خاطرنشان کرد: با توجه به بحران کم آبی در کشور و تاثیر خشکسالی بر اراضی کشاورزی دیم و آبی، تغییر کامل روش آبیاری از سنتی به مدرن و تحت پوشش قرار دادن اراضی کشاورزی دیم ضروری است. وی گفت: تا پایان برنامه سوم توسعه جمع کل اراضی تحت پوشش آبیاری مدرن در کشور به حدود 950 هزار هکتار خواهد رسید که توسعه این طرح نیازمند اعتبارات لازم است. معاون وزیر نیرو در امور آب نیز در این زمینه گفت: تاکنون حدود 25 میلیارد مترمکعب آب با استفاده از 61 سد مخزنی از آبهای سطحی کشور مهار شده، که در بخش های شرب، کشاورزی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. رضا اردکانیان افزود: هم اکنون طرح مطالعاتی، احداث و بهره برداری 313 سد مخزنی در کشور در دست اقدام است که ازاین تعداد60 سد در حال بهره برداری، 70 سد در دست ساخت و 180 سد مورد مطالعه قرار دارد. وی گفت: درصورت تامین اعتبار سال آینده عملیات ساخت 70 سد که طرح مطالعاتی آنها اکنون در دست اقدام است، آغاز خواهد شد. این مسوول افزود: مطالعات طرح جامع آبهای کشور در سالهای گذشته آغاز شده و با توجه به نیاز شدید به آب باید این طرح در یک دوره فشرده اجرا شود. وی خاطرنشان کرد: مجموعه آبهای قابل استحصال کشور 130 میلیارد مترمکعب بوده که نیازمند برنامه ریزی و مدیریت است. وی گفت: هم اکنون 93 درصد آبهای کنترل شده کشور در بخش کشاورزی، شش درصد در بخش شرب و یک درصد در بخش صنعت مصرف می شود که بخش کشاورزی باید برای جلوگیری از هدر رفتن آب به سیستم های مدرن آبیاری تجهیز شود. این مسوول نیز بر شیوه مصرف بهینه آب در بخش های مختلف تاکید کرد. سالانه 50 میلیارد مترمکعب از آبهای زیرزمینی برای مصارف کشاورزی، شرب و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد که به عقیده کارشناسان برای حفظ منابع موجود باید این میزان کاهش یابد. م.س/710/70 م ا/07

سرخط اخبار اقتصاد