یک تحقیق: درسال 2004 احتمال وقوع خشکسالی درمناطق مرکزی خراسان بیشتراست # مشهد،خبرگزاری جمهوری اسلامی 27/10/82 داخلی.اقتصادی.خشکسالی. نتایج بدست آمده از یک پایان نامه کارشناسی ارشد گویای آنست که احتمال وقوع خشکسالی درسال 2004 میلادی، درمناطق مرکزی استان خراسان بیشتراز سایر نواحی است. دراین پایان نامه که توسط " شادی آشگرطوسی " دانشجوی کارشناسی ارشد رشته آبیاری و زهکشی دانشگاه فردوسی مشهد تهیه شده است ، احتمال خشکسالی در شهرستان های تربت حیدریه و سبزوار به ترتیب 7/46 و 45 درصد ذکر شده است. دراین پایان نامه بااشاره به قرارگیری استان خراسان درناحیه آب و هوایی خشک و نیمه خشک آمده است: با درنظر گرفتن اثرات تدریجی و نامطلوب خشکسالی بر کلیه زمینه های اقتصادی، اجتماعی و بویژه بخش کشاورزی، نیاز به یک روش مدیریتی مناسب جهت مقابله با این بلای جوی احساس می شود. محقق معرفی و استفاده از روشهای آماری جهت پیش بینی بارندگی و خشکسالی درسالهای آتی و برنامه ریزی صحیح برای استفاده ازمنابع محدود آب رااز جمله اهداف تنظیم این رساله دانشگاهی ذکر کرده است. در این پایان نامه به دو روش آماری برای تشخیص احتمال وقوع خشکسالی های سالانه دربخش های مختلف خراسان اشاره شده است. در روش اول یا روش "زنجیره مارکف" از آمار سالانه 11 ایستگاه سینوپتیک خراسان طی سالهای 1970 تا 2002 استفاده شده است. دراین روش پس از تقسیم بندی وضعیت مختلف سالهای آماری به سه گروه خشک ، نرمال و مرطوب، احتمال وقوع وضعیت های مختلف آب و هوایی (خشکسالی،نرمال و ترسالی ) در سال 2004 تعیین و نقشه های احتمال وقوع خشکسالی در این سال رسم شده است. با استفاده از این روش علاوه بر تعیین احتمال خشکسالی در نواحی مرکزی خراسان، مشخص شده است دردیگر نواحی استان احتمال ترسالی بیشتر ازسایر نقاط می باشد. در روش دوم بر اساس مدل سازی سری های زمانی SARIMA بر روی داده های فصلی بارندگی درایستگاههای سینوپتیک استان خراسان، میزان بارندگی های فصلی در سال 2004 رسم شده است. نقشه های بارندگی برای فصول مختلف بهار ، پاییز و زمستان نشان می دهد که دقت پیش بینی بارندگی درایستگاههای مختلف بین 50 تا76 درصد متغیراست. در بخش دیگری از این رساله، محقق برای بیان ضرورت بحث مدیریت زراعی در مقابل خشکسالی به نتایج بررسی های بعمل آمده بر روی دشت قوچان و شیروان اشاره کرده است. بر این اساس افزایش درجه حرارت و کاهش بارندگی بعنوان اثرات ناشی از خشکسالی در تعیین الگوی کشت دراین دشت مورد بررسی قرار داده شده است. محقق ازاین بخش نتیجه گرفته است که با افزایش دما وکاهش بارندگی موثر ، نیاز آبی غلات بیشتر از سایر محصولات افزایش نشان می دهد. همچنین نتایج حاصل از بهینه سازی الگوی کشت در وضعیت فعلی و در شرایط وقوع خشکسالی معرف آنست که در صورت آبیاری کامل و تولید پتانسیل محصولات ، سطح زیرکشت کل درمدل بهینه سازی، 5/48 درصد نسبت به وضعیت موجود کاهش و سود کل بدست آمده 58 درصد افزایش خواهد یافت. محقق خاطرنشان کرده است : اگر بخواهیم سود کل و یا سطح زیر کشت کل در سناریوهای مختلف دما و کاهش بارندگی ثابت باشد، در این شرایط الگوی کشت منطقه تغییر خواهد کرد. براین اساس لازم است که سطوح زیر کشت محصولاتی که نیاز آبی بالایی دارند ، کاهش و درعوض سطوح زیرکشت محصولاتی که نیاز آبی کمتری دارند، افزایش یابد.
محقق در پایان چنین نتیجه گرفته است: در صورت تحقق برنامه های توسعه و افزایش راندمان آبیاری به میزان 4/7 درصد، سطح زیرکشت کل وسود کل بدست آمده در وضعیت نرمال و در سناریوهای افزایش مختلف دما به ترتیب 23 و 30 درصد افزایس خواهد یافت. به عبارتی به ازای هر یک درصد افزایش راندمان آبیاری بطور متوسط، سطح زیر کشت به میزان 1/3 درصد و سود کل به میزان 1/4 افزایش می یابد. م.ا/100/10/01 تمام/

سرخط اخبار اقتصاد