۲۶ خرداد ۱۳۷۷،‏ ۰:۰۱
کد خبر: 5715725
۰ نفر
نگاهی به کنفرانس تشکیل دادگاه بین المللی در رم # سازمان ملل- ایرنا 26 خرداد 1377 برابر با 16 ژوئن 1998 سازمان ملل روز دوشنبه کنفـرانسی را در شهـر رم آغاز کرد که می تـوان آن را بزرگترین تلاش این سازمان برای برپایی یک دادگـاه بین المللی دائـمی جهت تعقیب قضایی جنایت علیه بشریت دانست.
آنچه برگزارکنندگان این کنفرانس در نظر دارند تشکیل دادگاهی به سبک دادگاه "نورنبرک" است که در آن افرادی که مرتکب فجایعی می شوند و به قوم- کشی دست می زنند ، به پای میز محاکمه کشیده شوند و مجازات گردند.
با وجود این حتی قبل از اینکه نمایندگان و کارشناسان 156 کشـور جهان مباحثات خود را در این کنفرانس یک ماهه آغاز کنند ، در مورد مسایـل اساسی قضایی دادگاه و اینکه چه کسانی باید توسط آن تحت تعقیب قرار گیرند ، بیـن کشورها اختلاف نظر شدید است.
از یک طرف آمریکا و کشورهای دیگر امیدوارند دامنه قدرت قضـایی دادگاه را تحت کنترل خود درآورند . واشنگتن در عین حال که با فکر تشکـیل دادگاهی بین المللی که درآن سیاستمدارانی مثل "پول پوت" و "صدام" به محاکمه کشیده شوند مخالفتی ندارد اما مایل است استقلال دادستان های دادگاه را محدود کند.
دولت "کلینتون" و بویژه وزارت دفاع آمریکا از این موضـوع نگران هستند که اگر دادگاه درمقابل قدرت های بزرک جهان پاسخگو نباشد، نظامیان آمریکایی که در اطـراف جهـان هستند ممکن است به اتهام هایی که انگیزه سیـاسـی داشته باشند در این دادگاه به پای میز محاکمه کشیده شوند .
چهار کشور عضو دائم شورای امنیت ( آمریکا ، چیـن ، فرانسـه و روسیه ) می خواهند در مورد اینکه چه پرونده هایی می تواند در دادگاه تحت تعقیب قرار گیــرد حق تصمیم گیری داشته باشند. فقط انگلیس که عضو دائم پنجم است چنین تقاضایی ندارد.
از سوی دیگر 42 کشور جهان در کنفرانس رم بر این موضـع پافشاری خواهند کرد که دادگاه و دادستان های آن از هرگونه نفوذ شورای امنیت فارغ باشد و می گویند اگر شورا بخواهد بر دادگاه حاکمیت پیدا کند آنگـاه دادگاه نـهـاد بی خاصیتی می شود .
بسیاری از اعضای سازمان ملل و همچنین 260 سازمان غیر دولتی و طرفدار حقوق بشر از تشکیل دادگاهی قوی ومستقل حمایت می کنند و هم اکنون نمایندگان آنها در رم تلاش دارند مانع از پیش رفتن نظر آمریکا و کشورهای دیگر شوند.
دولت ایتالیا که با هزینه سه میلیون دلار بانی این کنفرانس شـده است و شهر رم که میزبان آن می باشد ، خـواستـار دستیابی به نتایج مشخـص و تشکیل دادگاهی قوی هستند.
کنفرانسی که در رم برگزار شده است حاصل حدود 50 سال کار در سازمان ملل می باشد. این سازمان هم اکنون نیز دادگاهی بین المللی در شهر لاهه هلند دارد اما وظیفه آن فقط رسیدگی به اختلاف های بین کشورهاست.
مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1948میلادی کمیسیونی ایجاد کرد که موضوع تشکیل دادگاهی به سبک نورنبرک و دادگاه ژاپن را بعد ازجنک جهانی دوم مورد بررسی قرار دهد اما جنک سرد بین ابرقدرت ها توافق در این مورد را غیر ممکن ساخت .
وزارت امور خارجه آمریکا از طـرفداران تشکیل دادگاههای بررسـی جنایات جنگی در یوگسلاوی سابق و رواندا بود که هم اکـنون توسـط سازمـان مـلل برپا شده اند . اما دادگاهی دائمی که قضات مستقلی داشته باشد و شورای امنیت نیز بر آن کنترلی نداشته باشد شک و تردیدهای بسیاری را در وزارت خارجه و دفاع آمریکا بر انگیخته است . بعضی از محافل کنگره آمریکا نیز مخالفت شدید خود را با تشکیل چنین دادگاهی ابراز کرده اند.
"جسی هلمز" سناتور با نفوذ آمریکایی و ریـیـس کمیته روابط خارجی سـنا گفته است هرگونه دادگاه جنایی بین المللی که آمریکا در آن حـق وتو نداشته باشد به محض اینکه پای آن به سنا برسد، باطل خواهد شد.