یک باستان شناس: کشف گورستان در مسجدکبود سند مهمی براثبات وجود مدنیت کهن در تبریز است # تبریز، ایرنا: 30 خرداد 1378 برابر با 20 ژوئن 1999 یک باستان شناس گفت : کشف گورستان متعلق به تمدن " سفال خاکستری " در محوطه مسجد کبود تبریز یک سندمهم در ثبوت تلاش هـای گذشته مبنی بـر وجود مدنیت کهن در این منطقه محسوب می شود.
"یحیی ذکاء" باستان شناس و مـردم شناس ایران روز یکـشنبه در بازدید از محوطه این گورستان بار دیگر بر وجود تاریخ بیش از سه هـزاره ساله مدنیت در تبریز تاکید کرد.
وی که تالیفات و مقالات متعددی در مورد وجود مدنیت کهن در تبریز دارد در تائید نوشته هـای خود با اشاره به کتب معتبر تاریخی مورخان معروف و شناخته شده جهان گفـت : براساس نوشته های این مورخان سارگون یا شاروخین پادشاه مقتدر و خونخوار آشوری در قـرن نهم قبل از میلاد حمـله ای به شمال ایران کنونی انجام می دهد .
وی افزود : در ایـن اسناد آمده است کـه وی در سال 714 قبل از میلاد این حمله را انجام داده ودر کتیبه معروف بجای مانده از وی از تبریزبا عنوان "تاروئی" که دارای قلعه ای با دیوارهای عریض و مستحکم با همه امکانات زندگی و منابع ذخیره غذائی بوده یاد کرده است.
ذکاء در جریان این بازدید خواستار پیگیری اکتشافات اخیر از سوی گروه کاوش میراث فرهنگی ونیز انجام مطالعات علمی لازم روی اسکلت های کشف شده از گورستان مذکور شد.
وی از کندی امور مربوط به انجام مطالعات و به حال خود رهاشدن کارگاه مذکور توسط میراث فرهنگی کشور اظهار تاسف کرد.
در مقاله شهرهای ایران بقلم دکتر ذکاء که اخیرا درمجله ایران زمین به چاپ رسیده به تفصیل پیرامون سابقه تاریخی شهر تبریز قلمفرسائی شده است.
یحیی ذکاء دارای 35 جـلد تالیفات و رسـاله در زمینه هـای مختـلف فرهنگی ، باستانی ، تمدن های مختلف در نقاط مختلف ایران و نیز 140 مقاله تحقیقی می باشد.
از اوایل خرداد ماه سالجاری کـه گورهای متعلق بـه تمدن سفال خاکستری در محوطه مسجد کبود کشف شده ، همچنان زیر تابش اشعه خورشید و باد و بـاران به حال خود رها شده اند.
یک کارشناس باستان شناسی در این خصوص گفت:تابش اشعه خورشید ارزش یافته های آینده در آزمایشگاههای علمی پیـرامون نژاد ، نـوع تغذیه ، رنک پوست و... را کم کرده و دستاوردها را با تردید مواجه خواهد کرد.
نصرت ا... معتمدی رئیس گروه کاوش نیز پیش از این گفته بـود : در صورت جمع آوری گورهای مذکور از محوطه کاوش ، کار حفاری برای کشف لایه های زیرین گورستان شروع خواهد شد تا امکان دسترسی به آثار تمدن های دیرین تر و با سابقه تر نیز در این منطقه میسر شود.
این گزارش حاکیست : از آغاز حفاری هـای انجام شده در محوطه مسجد کبود تبریز که از 15 اردیبهشت ماه جاری شروع شده است ، تاکنون 30 گور متعلق به ( تمدن سفال خاکستری ) کشف شده است .
در گورهای مذکور، مردگان بصورت " جنین در شکم مادر" و رو به سمت آفتاب در زمان دفن ، قرار داده شده اند.
بر اساس اظهارات کارشناسان و کاوشگران دفن مردگان به سمت آفتاب حاکی از احترام و تکریم آنان در برابر خورشید بوده است .
همچنین وجود کوزه ها و سفالینه هـای مختلف بـا محتـویات مـایع و غذا در گورهای کشف شده ، بیانگر این است که مردم آن دوره به مرک به دیده تولدی دیگر می نگریستند و از این رو مردگان را بـه حالت " جنینی در شکم مادر" دفن می کردند.
بر اساس نظریه های باستان شناسی مهمترین دستاورد گروه کاوش مسجد کبود تبریز بدست آمـدن شـواهدی از تمدن مـوسوم به سفال خاکستری در شهر تبریز است که قدمت آن را به بیش از دو هزار و 800 تا سه هزار سال افزایش داده است .
این خاکبرداریها درفاصله 50 متری از بنای اصلی مسجد کبود و درضلع شمال شرق آن انجام می گیرد.
تکه سفالها و بقایای اشیاء دست ساز دیگری نیز در ایـن مجموعه کشف شده است که از سوی باستان شناسان تحت مطالعه و بررسی قرار دارند.
بررسی های اولیه در این رابطه در مردادماه سال گذشته انجام گرفت و ضمن آن برنامه حفاری علمی تدوین و از اردیبهشت ماه سالجاری بـا استقـرار یک کارگاه در این محل مطالعات عملی میراث فرهنگی آغاز شده است.