سخنان رییس جمهوری ایران درجمع فرهیختگان آلمان در زادگاه گوته در وایمار # وایمار، ایرنا: 22 تیر 1379 برابر با 12 جولای 2000 سید "محمد خاتمی " رییس جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه طی سخنانی در جمع فرهیختگان آلمان در شهر وایمار، زادگاه گوته، اندیشمند بزرک آلمانی تاکید کرد : نظام نوین دینی - اجتماعی در ایران و استقرار مردم سالاری سازگار با مبانی دینی و فکری جامعه راه حلی برای نجات اسلام از بینش های تنک نظرانه و واپسگرا ست.
خاتمی گفت : این راه حل از سوی دیگر به حقیقت اسلام در برابر بوالهوسی ها و انزواطلبی ها مصونیت می بخشد.
رییس جمهوری ایران تصریح کرد : اصلاحات در ایران تلاش برای تحقق آزادی ، عدالت و مردم سالاری سازگار با دین است اصلاحات پیام زندگی مسالمت آمیز و سرشار از معنویت و اخلاق در دنیای معاصر است. اصلاحات دفاع از حریم و حقوق انسانها و دعوت به خردورزی و خردمندی است .
خاتمی افزود : اصلاحات از میان بردن چهره فقر و تبعیض و پاسداری از حقوق شهروندی و اهتمام به امر عدالت اجتماعی است و این همه در بستر دینی آینده نگر و سازگار با انسان امروز و فردا تجربه جدیدی را پیش روی ما می گذارند.
وی گفت : ما در این تجربه به همکاری و همراهی همه اندیشمندان، متفکران و جوامع پایبند به گفتگو و تفاهم نیاز داریم و امیدواریم که این تلاش در ارتقای سطح گفتگوها و مناسبات بین المللی و خلق دنیایی عاری از خشونت، تبعض و سلطه موثر افتد.
رییس جمهوری ایران خطاب به متفکران و فرهیختگان آلمان گفت : بیش از یک سال پیش در دانشگاه اروپایی فلورانس به ضرورتی در جهان امروز اشاره کردم که مایلم امروز به وجه دیگری از آن بپردازم. در آنجا گفتم که گفتگوی تمدن ها و فرهنک ها مفهومی بر آمده از کوششی مستمر برای نزدیکترشدن به حقیقت و دست یافتن به تفاهم است .
وی افزود : دیالوک منطق "گفتن" و "شنیدن" است و نه، با شکاکان نسبتی دارد و نه از آن کسانی است که حقیقت را در تسخیر خود می دانند، به این سبب "گفتگوی تمدن ها" نیازمند "شنیدن"از سایر فرهنگها و تمدن هاست .
خاتمی تاکید کرد : جهان امروز در جستجو " مبنا و مداری نو" برای تنظیم روابط انسان ها و اجتماعی است. این مبنا و مدار به نظر ما گفتگویی است که در آن شرق و غرب نه موضوع "شناخت" که طرف مکالمه و شریک مباحثه اند.
وی افزود : گفتگو به معنای شناخت روشن و دقیق جغرافیایی فرهنگی جهان، داشتن نگاه نقادانه به " خود" و "دیگری"، اهتمام به میراث گذشته و درعین حال جدیت در کسب تجربه ها تازه است، گفتگو بر سر الزامها و نیازهایی که در متن زندگی امروز و فردای بشر است. از این رو گشودن باب تازه ای در فهم واقعیت های جهانی و یافتن نگرش هایی نو در شرق و غرب عالم ، مقتضای گفتگوی واقعی میان تمدن ها و فرهنک هاست .
خاتمی گفت : پرسش اساسی همین جاست که چگونه می توان منظر مشترکی برای دیدن، ساحت مشترکی برای شنیدن و زبان مشترکی برای گفتن پیدا کرد؟ نمی توان از پشت شیشه های کدر با گوشهای ناشنوا و زبانهای ناآشنا به گفت و گو نشست، باید براساس اصالت های شرقی و غربی و فراتر از قالب های تنک زبان های قالبی و شعارهای حرفه ای که از مشخصه های برخوردهای بین المللی است ، به گفتگو نشست. گفتگو بیش از هر چیز جستجو برای ارتباطی همسو ساز و اعتمادی صمیمانه است .
خاتمی تاکید کرد : درتلاش مشترک جهانی برای شکوفایی معنوی و بالندگی مادی انسان حجابهای فهم غربی و شرقی از یکدیگر نازک تر می شود. البته این به معنای ادغام و انحلال فرهنک ها در یکدیگر و از میان رفتن تنوع ، تکثر و تمایز فرهنگی نیست ، غربی و شرقی حتی در هم طرازی فرهنک ها می توانند دو موجود متفاوت و مکمل باشند و در اعماق وجود دلبسته ماوای مالوف خویش باشند.
وی افزود : غرب و شرق تنها مناطق جغرافیایی نیست، جهان بینی و نحوه ای از وجود نیز هست و در گفتگوی واقعی با به رسمیت شناختن این ظرفیت ها، اصالتها و رویکردهای شرق و غرب می توان سهم شایسته هر یک راپذیر فت، حقیقت های برتر را در هر یک نمایاند و برای جهان دستخوش تغییر، گوهر انسانی مشترکی را در میانه مادیت و معنویت جستجو کرد.
وی افزود : تردید نکنیم که در چشم انداز واقعی گفتگوی میان فرهنک هـا و تمدن ها و نقش موثر را عالمان، متفکران و اندیشه سازان دارند، دانشمندان هنرمندان و نخبگان گوش شنوا و زبان گویای ملتها و نماینده روح و معنویت آنها هستند و می توانند راههای تازه ای را به افق گفتگوهای میان شرق و غرب بگشایند .