# تهران ، ایرنا: 29 اسفند 1382 برابر با 19 مارس 2004 گزارش از: علی اصغر افتاده نمایشگاه بین المللی تکنولوژی اطلاع رسانی، موسوم به "CeBiT" از روز پنجشنبه 18 ماه مارس با حضور شش هزار شرکت از ششصد کشور جهان در شهر هانوور آلمان شروع بکار کرد، اما در اولین نگاه می توان، شکاف و نابرابری میان کشورهای شمال و جنوب را در این بخش از فناوری روز جهان، به روشنی و وضوح درک کرد. عنوان این نمایشگاه که "سبک زندگی دیجیتالی" است، مشخص کننده آخرین نوع فناوریها و نوآوری های عرضه شده در این زمینه است. در نمایشگاه امسال بخش نرم افزار "ون سرویس ها" (شبکه های انتقال داده ای بی سیم ) با دوهزار و 58 شرکت کننده، بالاترین میزان شرکت کننده را در نمایشگاه دارد. همچنین تجهیزات "آی تی" و سیستم ها و ارتباطات از راه دور و بی سیم و شبکه نیز به ترتیب با 1076 و 1249 شرکت کننده بالاترین فضا را در نمایشگاه امسال به خود اختصاص داده اند. منابع انسانی، بانکداری الکترونیکی و سرویس های تجاری، تحقیقات برای آینده تکنولوژی و سرویس های دولت الکترونیکی نیز از دیگر بخش های نمایشگاه امسال است. در این نمایشگاه که به نوعی مشخص کننده میزان مشارکت کشورها و جایگاه آنان در عرصه فناوری اطلاعات است، حضور کشورهای جهان سوم بسیار کم رنک است، آن هم در موقعیتی که می توان آن را بزرگترین همایش فناوری اطلاعات در جهان توصیف کرد. از همین رو، این نمایشگاه، بار دیگر بحث برسر تعین جایگاه و نقش کشورها در این صنعت دگرگون کننده قرن جدید را دامن زده است. نگاهی به ارقام منتشره از جانب سازمان ملل نشان می دهد که اکثر کشورهای جهان سوم پس از آنکه در انقلاب صنعتی قرن گذشته بیشترین نقش مصرف کننده را ایفا کردند، اکنون با خطر عقب ماندگی از انقلاب الکترونیکی روبه رو هستند.
این کشورها تحت شرایط اقتصادی و سیاسی حاکم، اغلب قادر به شرکت فعال در پژوهش، تولید و عرضه در این صحنه نیستند و اکثر آنها ناچارند شاهد گسترش شکاف عمیق میان خود و کشوهای پیشرفته صنعتی باشند. بخاطر نگرانی از عواقب این عقب افتادن کشورهای جهان سوم از کاروان پیشرفت و توسعه جهانی بود که "کوفی عنان" دبیر کل سازمان ملل در دسامبر سال گذشته میلادی در کنفرانسی تحت عنوان "اجلاس سران جامعه اطلاعاتی" درژنو، بر لزوم گذار از این شکاف عمیق تاکید کرد. او از کشورهای پیشرفته خواست که در این راستا از حمایت کشورهای در حال توسعه کوتاهی نکنند. این تاکید دبیر سازمان ملل از آنجا اهمیت خود را به رخ می کشد که "دستیابی و شرکت فعال در تکنولوژی اطلاع رسانی، در توسعه این جوامع نقش سرنوشت سازی خواهد داشت و برای رسیدن به اهداف سیاست توسعه پایدار طبق برنامه سازمان ملل، تحقق آن امری اجتناب ناپذیر است." در این راستا هدف، تنها صدور کالاهای مصرفی به بازار نیست، بلکه از این تکنولوژی مدرن باید بعنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف سیاست توسعه پایدار استفاده شود. اولین و مهمترین گام در این راه، جذب سرمایه برای استفاده از پتانسیل- های موجود در جامعه است و این در حالی است که شرایط سیاسی و زیر بنائی این کشورها برای سرمایه گذاران جذابیت لازم را ندارد. از همین رو، موسسات بین المللی، نظیر صندوق بین المللی پول و بانک جهانی می توانند وارد میدان شوند، اما تجربه نشان داده است که چه این موسسات و چه تاسیسات صاحب تکنولوژی که پروژه های توسعه در کشورهای در حال رشد را بعهده می گیرند، از آشنایی کافی با ساختار اجتماعی و فرهنگی کشورهای مورد حمایت برخوردار نیستند و به بیان دیگر، اغلب آنان در انتقال تکنولوژی به این جوامع موفق نبوده اند. استراتژی انتقال دانش و تکنولوژی مدرن، چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی، اکثرا بدون توجه به پتانسیل های موجود این کشورها طراحی و اجرا و در نهایت باعث منحل شدن نهادهای موجود می شود. این روندی است که همواره در رابطه با اجرای پروژه های انتقال تکنولوژی مدرن به کشورهای در حال رشد رواج داشته و در واقع این جوامع را بیشتر به سمت مصرف کالاهای تولید شده در کشورهای صنعتی سوق می دهد تا به دستیابی به رشد اقتصادی پایدار براساس دانش و تولید ملی. کارشناسان امور توسعه وعمران در سالهای اخیر به این عدم تناسب در پروژه های عمرانی کشورهای پیشرفته صنعتی که در واقع نوعی حمایت از صنایع خود آنها محسوب می شود، انتقاد دارند و معتقدند که طراحان و مشاوران باید طبق اصل حمایت از پتانسیل داخلی تنها در زمینه هائی که صنایع محلی و ملی قادر به پوشش آنها نیستند وارد میدان شوند و از رشد این توانایی های ملی برای گذار از شکاف موجود در تکنولوژی مدرن در این قرن حمایت کنند. در نهایت امر در کشورهای در حال توسعه و جهان سوم چنانچه یک اراده فراملی و ملی فراگیر وجود داشته باشد، می توانند از این گذار عبور کنند. همچنان که کشورهای چین و هند در مدت کوتاهی به این هدف دست یافته اند و چنان بسرعت پیش می روند که مایه نگرانی کشورهای صنعتی غرب شده اند. نمایشگاه سبیت 2004 با سخنرانی جمعی از شخصیت های کشور آلمان و افتتاح شد و انتظار می رود در طی شش روز برپایی آن، هفتصد هزار نفر از آن بازدید کنند. در میان کشورهای شرکت کننده تایوان با 790 شرکت کننده بالاترین میزان شرکت کننده را به خود اختصاص داده است. از ایران نیز بطور رسمی یک گروه از شرکت های نرم افزاری با حمایت مرکز صنایع نوین و با هماهنگی و مدیریت شرکت "ثنارای" در این نمایشگاه حاضر هستند که شامل چهار شرکت می شوند. همچنین دو شرکت ایرانی دیگر نیز بطور مستقل در این نمایشگاه حضور دارند. بر اساس آمار ارایه شده، امسال دو هزار و 992 شرکت در فضایی بالغ بر 237 هزار و 152 مترمربع در این نمایشگاه به عرضه و نمایش و بازاریابی محصولات خود می پردازند، بازاری که بیشتر آن در بازار جنوب نهفته است. 1461