۲۶ اسفند ۱۳۸۸،‏ ۰:۰۱
کد خبر: 4490270
۰ نفر
امضای نهایی قرارداد خط لوله گاز نشانه عمق روابط دوستانه با ایران است # خبرگزاری جمهوری اسلامی 88/12/26 اقتصاد.ایران.پاکستان.خط لوله صلح اسلام آباد - سخنگوی وزارت خارجه پاکستان با اظهار خرسندی از امضای دو متن ضمیمه قرارداد خط لوله گاز تاکید کرد:امضای نهایی قرارداد خط لوله گاز نشانه عمق روابط دوستانه با ایران است. عبدالبسیط امروز ( چهارشنبه ) در گفت و گو با ایرنا افزود: همکاری های نزدیک ایران و پاکستان به ویژه در بخش اقتصادی بطور قطع ضمن تحقق منفعت دولت وملت دوکشور،به گسترش همکاری ها وروابط بین سایر کشورهای منطقه منجر خواهد شد. وی با اشاره به جایگاه راهبردی این کشور،نزدیکی عمیق ومناسبات تاریخی، فرهنگی،اقتصادی و سیاسی تهران و اسلام آباد را قابل تامل دانست و تصریح کرد روابط ایران و پاکستان فراتر از روابط دو کشور همسایه است. سخنگوی وزارت خارجه تاکید کرد:با انتقال گاز ایران به پاکستان نیازهای انرژی این کشور تامین می شود. بر اساس قرارداد، 750 میلیون فوت مکعب گاز روزانه تا اواسط سال 2015 از ایران به پاکستان منتقل خواهد شد. گفتنی است متون قراردادی توافق عملیات فنی و رئوس قرارداد عبور گاز ایران به مقصد پاکستان روز گذشته در ترکیه توسط سید رضا کسایی زاده مدیر عامل شرکت ملی صادرات گاز ایران و مدیر عامل شرکت انتقال خطوط لوله بین ایالتی پاکستان به امضا رسید و بدین ترتیب بطور رسمی دو متن ضمیمه قرارداد که در خرداد ماه سال جاری به امضا رسیده بود در ترکیه نهایی شد. تبادل اسناد مربوطه با گذر از این مرحله لازمه تحقق طرح صادرات گاز ایران به پاکستان است. بر این مقرر شده است دو شرکت خریدار و فروشنده حداکثر تا دهم اردیبهشت ماه آتی نامه های تضمین و تعهد در مسیر اجرای قرارداد را به طرف ایرانی ارایه کند تا مورد تبادل قرار گیرد. بر اساس قرارداد مزبور ایران مکلف است روزانه 5.21 میلیون متر مکعب گاز به پاکستان صادر کند که در صورت موافقت فروشنده یعنی ایران این میزان تا 30 میلیون متر مکعب در روز افزایش می یابد و طرف پاکستانی پس از امضای قرارداد در خرداد ماه گذشته تا به امروز در جلسات مختلفی بنا به نیاز درخواست افزایش حجم گاز صادراتی به پاکستان را ارایه داده است. مدت قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان از زمان شروع صادرات به مدت 25 سال تعیین و برای دو دوره پنج ساله به شرط توافق دو طرف قابل تمدید خواهد بود. جمهوری اسلامی ایران از سه سال گذشته اعلام کرده بود برای انتقال گاز به پاکستان آماده است. خط انتقال گاز ایران به شبه قاره ، موسوم به خط لوله صلح ، 2670 کیلومتر طول دارد که 1115 کیلومتر در ایران ، 705 کیلومتر در پاکستان و 850 کیلومتر آن در هند خواهد بود. طرح خط لوله انتقال گاز ایران به پاکستان و هند در ماه های اخیر از مهم ترین مباحث روز منطقه و جهان بوده است، بویژه آن که اسلام آباد برای نهایی شدن این قرارداد،تمایل بیشتری از خود نشان داده است. این طرح از ابتدا قرار بود بصورت سه جانبه بین ایران ، هند و پاکستان منعقد شود،اما در جریان مذاکرات، دهلی نو از این مذاکرات بطور موقت کنار کشید. گرچه غیبت موقت هند اجرایی شدن این طرح را به تاخیر انداخت، اما ضرورت های اقتصادی و توجه به متغیرهای امنیتی باعث شده است که پاکستان با علاقه بیشتری این طرح را پیگیری کند. بر اساس توافق ایران و پاکستان احداث انتقال خط لوله گازایران به شبه قاره دراواسط سال 2007 آغاز و تا سال 2010 با هزینه ای بالغ بر هفت میلیارد دلار به پایان می رسد. برآوردهای اولیه حاکیست ، پاکستان در ازای ترانزیت گاز ایران به هند ( در صورت توافق ) سالانه حدود 600 میلیون دلار عواید خواهد داشت و دراین راستا ، این خط لوله سالانه 300 میلیون دلار هزینه واردات گاز هند را کاهش خواهد داد. با تکمیل طرح انتقال گاز ایران روزانه 150 میلیون متر مکعب گاز به هند و پاکستان صادر می شود که 90 میلیون متر مکعب آن برای هند و 60 میلیون متر مکعب آن برای پاکستان در نظر گرفته شده است. هزینه اجرای این طرح در برآوردهای اولیه 5.4 میلیارد دلار اعلام شده بود، اما اکنون کارشناسان هزینه طرح را حدود هفت میلیارد دلار برآورد می کنند. مذاکرات قرارداد خط لوله صلح ( صادرات گاز ایران به هند و پاکستان ) از بهمن ماه 1385 جدی تر شد. در مذاکرات تهران در بهمن 85 ، سه طرف در خصوص فرمول فروش قیمت گاز به توافق رسیدند،اما از آنجایی که هند در خصوص هزینه حمل و حق عبور گاز با پاکستان به توافق نرسیده است، از حدود چند ماه پیش از این مذاکرات کنار کشید. مقام های هندی بر ادامه حضور خود دراین قرارداد همچنان تاکید دارند و می گویند با حل مسایل مورد اختلاف با پاکستان ، به این قرارداد خواهند پیوست.
بدین ترتیب مقام های ایرانی و پاکستانی بدون حضور هند به مذاکرات در خصوص این قرارداد ادامه دادندو پیشنهاد احداث خط لوله گاز از مسیر پاکستان به هند ابتدا توسط مقام های جمهوری اسلامی ایران در سفر خانم بی نظیر بوتو نخست وزیر سال های 1372 تا 1736 به تهران مطرح شد و بعد از آن از سوی محمد نوازشریف نخست وزیر مطرح شد. درآن زمان سرویس اطلاعات ارتش پاکستان ( آی . اس . آی ) که تعیین کننده اصلی خطوط سیاست های امنیتی پاکستان است، با این تحلیل که انتقال گاز ایران به هند موجب تقویت اقتصاد این کشور می شود با پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مخالفت کرد. بوتو و نوازشریف هر دو در مذاکرات خود در مقابل پیشنهاد ایران اظهار داشتند که وقتی خط لوله گاز می تواند ایران و پاکستان را به هم وصل کند چه دلیلی دارد تا خط لوله را به هند گسترش دهیم ؟ چند ماه پس از به قدرت رسیدن ژنرال پرویز مشرف در پاکستان، وی در اولین سفر خود به تهران در مقابل پیشنهاد خط لوله گاز موضع متفاوتی نسبت به اسلاف خود اتخاذ کرد و قول داد که در بازگشت به اسلام آباد این پیشنهاد را به صورت جدی مورد بررسی قرار دهد. مشرف دراسلام آباد اعلام کرد که پاکستان به منابع متعدد و بیشتری برای متنوعسازی منابع انرژی خود نیازمند است. وی تاکید کرده بود که بدون افزایش منابع انرژی امکان افزایش تولید ملی وجود ندارد. مشرف افزوده بود که هیچ شرکت سرمایه گذاری حاضر نمی شود به صرف بازار پاکستان برای این خط لوله سرمایه گذاری کند، مگر آن که این خط تا هند گسترش یابد تا توجیه اقتصادی داشته باشد. پاکستان با توجه به مسایل اقتصادی و همچنین منافع راهبردی و امنیتی خود، از احداث این خط لوله استقبال کرد. درخرداد 86 مذاکرات خط لوله در تهران برگزار شد اما اختلاف درباره نحوه قیمت گذاری باعث شد که ادامه مذاکرات در ماه بعد در دهلی نو پیگیری شود. مقام های هند و پاکستان تیر ماه 86 در ششمین نشست خط لوله در دهلی نو برای رفع اختلافات فیمابین برسر هزینه های قابل پرداخت دهلی نو به اسلام آباد برای دریافت گاز از ایران از طریق خاک پاکستان تبادل نظر کردند اما به نتیجه نرسیدند. مذاکرات ایران و پاکستان در سی ام مهر 86 دراسلام آباد برگزار شد و دو کشور به تفاهم نهایی نزدیک شدند. نصرت ا...سیفی مدیر عامل شرکت گاز ایران در حاشیه این نشست اعلام کرد که برخی از موارد متن معاهده از نقطه نظر فنی تایید شده و برخی از آن ها از نقطه نظر فنی در زمان حاضر قابل نهایی شدن نیست که از جمله می توان به مساله فشار خط لوله در نقطه تحویل و یا مشخصات فیزیکی و شیمیایی گاز اشاره داشت که نیاز است تا زمان طراحی مهندسی،توافق نهایی صورت گیرد. وی افزود: طرف هندی اعلام کرده است تا پایان ماه جاری زمان برای بررسی موارد فنی نیاز دارد. در نهایت نمایندگان ایران و پاکستان درمهر 86 دراسلام آباد متن قرارداد فروش گاز ایران به پاکستان را نهایی کردند. حجت ا...غنیمی فرد نماینده ایران در طرح خط لوله انتقال گاز درباره این نشست گفت : ما در رابطه با قرارداد فروش گاز به کشور پاکستان تمام نکات باقیمانده را بررسی کردیم و تمام اختلافات خودمان را حل کردیم و تمام متون بندهای قرارداد از نقطه نظر قراردادی آماده شده است تا پس ازبررسی بخش مالی، بازرگانی و فنی امضا شود. وی درباره قیمت گاز انتقالی تصریح کرد که در مذاکرات با طرف پاکستانی توافق شد که قیمت بر اساس استاندارهای فعلی بازار گاز باشد. غنیمی فرد افزود: درخواست پاکستان روزانه 60 میلیون مترمکعب گاز بود که با 30 میلیون مترمکعب آن موافقت شده است. وی همچنین درباره ابهامات در زمینه پایبندی هند به خرید گازاز ایران خاطرنشان کرد: هندی ها بطور رسمی اعلام نکرده اند که خواهان خرید گازاز ایران نیستند و هنگامی که دراین زمینه اعلام آمادگی کنند، همین سند برای آنها معتبر خواهد بود. هیات مذاکره کننده ایرانی درباره خط لوله انتقال گاز باردیگر در آبان 86 به سرپرستی حجت الله غنیمی فرد به پاکستان سفر کرد. با انجام مذاکرات فنی هیات های ایرانی و پاکستانی در زمینه خط لوله انتقال گاز، متن قرارداد به ویژه بخش مرور قیمت ها، نهایی و امضا( پاراف ) شد. غنیمی فرد در این دور از مذاکرات تاکید کرد که وکلای طرف ایرانی و پاکستانی، موارد باقیمانده از متن قرارداد را بررسی کرده و بعد از امضای نهایی مقامات ارشد دو کشور، پنج سال دیگر، یعنی سال 1392 شمسی انتقال گاز به پاکستان آغاز خواهد شد. دور دیگر مذاکرات خط لوله در همین ماه در تهران انجان شد و پس از سه روز مذاکرات فشرده بین کارشناسان ومقام های مذاکره کننده ایران و پاکستان، با بازخوانی و روان سازی تمام بندهای قرارداد، متن قرارداد خط لوله صلح بامداد شنبه ( 19 آبان 86 ) نهایی شد. دو هفته بعد آخرین دور از مذاکرات ( آذر 86 ) در اسلام آباد برگزارشد و هیات های کارشناسی ایران و پاکستان در زمینه خط لوله انتقال گاز با توافق درمورد بخش های دیگر متن این قرارداد، متن قرارداد برای امضای سران آماده شد. طی دو روز مذاکره هیات های ایرانی و پاکستانی بندهایی از قرارداد از جمله نقطه تحویل گاز،میزان فشار گاز تحویلی در مرز دو کشور، جرایم متعلقه به