Suriye huzura bir adım daha yaklaştı

Tahran, 23 Aralık, IRNA- İran, Türkiye ve Rusya Dışişleri Bakanları, BM Suriye Özel Temsilcisi de Mistura ile birlikte 18 Aralık’ta İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya gelerek Suriye’de barışın garantörleri olarak Anayasa Komitesi’nin kurulması konusunda fikir alışverişinde bulundu.

Cevad Zarif, Mevlüt Çavuşoğlu, Sergey Lavrov ve Staffan de Mistura yaptıkları görüşmenin ardından yayınladıkları deklarasyonda 2019 yılının ilk aylarında 150 üyeli Suriye Anayasa Komitesi’nin kurulması kurulması konusunda anlaştıklarını duyurdu.

Muatabakata göre Anayasa Komitesi’nde Suriye devleti, muhalifler ve bağımsızlardan 50’şer üye yer alacaktır. Suriye Anayasası’nın değişmesi, Suriye krizinin başlangıcından beri muhalifler tarafından dile getirilen taleplerin başında geliyor. BM Güvenlik Konseyi de 2015 yılında ‘Suriye’de siyasi değişimin operasyonel yol haritası’ isimli 2254 sayılı kararı onayladı.

Karara göre Suriye devleti ile muhalifler arasında Ocak 2016’dan sonra ateşkesin sağlanması konusunda müzakerelerin başlaması öngörülmüştür. Yeni Anayasa 6 ay içerisinde yazılmalı ve 18 ay içinde seçimler düzenlenmelidir.

31 Ocak 2018’de Rusya’nın Soçi kentinde düzenlenen Milli Diyalog Kongresi’ne katılanlar, yeni Anayasa’nın hazırlanmasına yönelik bir komitenin kurulması kararı aldılar. Hazırlanacak yeni Anayasa bu ülke tarihide Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılmasının ardından kurulan altıncı anayasa olma özelliğini taşıyor.

Suriye Anayası’nın değişmesi konusu 2011 yılında krizin başlamasından sonra muhalifler tarafından hep gündemde tutuldu. Bu muhalif grubu Suriye içinde yaşıyor ve krizin askeri yönden değil, siyasi yolla çözülmesini benimsiyordu. Suriye devleti de Anayasa’nın bazı maddelerinin değiştirilmesi konusunda muhaliflere öneri sunduysa da muhalifler tarafından kabul görmedi.

Bunun ötesinde Suriye devleti yeni Anayasa Komitesi’nin kurulması hususunda BM gibi birçok kuruma hazır olduğunu duyurmuş ve komitenin çalışma yöntem ve usulu ile ilgili önerilerde bulunmuştu.

İran, Türkite ve Rusya’nın Suriye’de barış garantörleri olarak İsviçre’de fikir alışverişinde bulunması ve İranlı ve Rus yetkililerin Şam’a yaptıkları ziyarete dikkat edilirse, ufukta komitenin ayrıntıları hakkında yeni meselelerin de gündeme geleceği görülmektedir.

Yayınlanan haberlere göre Staffan de Mistura’nın 50 bağımsız üye seçmesi meselesi Şam yönetiminin tepkisiyle karşılanmıştır. Gerekli denge kurulmadan her türlü üye seçimi, anayasa konusunda dengeleri alt üst edebilir ve yeni anayasanın Suriye devleti tarafından reddedilmesine sebep olabilir. Bu açından garantör ülkeler ılımlı kişilerin komiteye seçilerek sürecin sağlıklı işlenmesinin sağlanması hususunda hemfikir.

25 milyonluk nüfusa sahip Suriye’de farklı dini ve etnik azınlıkların bulunmasından dolayı bazı komite üyeleri Suriye Arap Cumhuriyeti veya Suriye Cumhuriyeti isimlerinin tartışmaya açılmasından yana tavır sergiliyorlar. Kürtler de Arap kelimesine hassasiyet göstererek bu tür konuların yeni komite toplantılarında yeniden gündeme geleceğinin habercisidirler.

Cenevre’de düzenlenen son Suriye toplantısı, krizin siyasi yollardan çözümü için bir fırsat gibi görülmelidir. BM Suriye Özel Temsilcisi bu toplantıdan önce bazı tarafların gereken işbirliğini göstermediğinden yakınıyordu. De Mistura 21 Aralık’ta BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı açıklamada, yeni Anayasa komitesinin kurulmasının 2018 yılında imkansız olduğunu dile getirdi. BM Suriye Özel Temsilcisi atılması gereken birçok adımın olduğunu ve dengeli bir komitenin kurulması gerektiğini sözlerine ekledi.

8 yıldır devam eden Suriye krizi, Suriye topraklarının %70’inin geri alınması, Suriye devletinin bazı Arap ülkeleri ile yeniden diplomatik ilişkiler kurmaya başlaması, yabancı siyasi ve ekonomik heyetlerin Şam’ı ziyaret etmesi, ABD askerlerinin Suriye’yi terketmeye başlaması ve yeniden inşa sürecinin başlaması ile sona yaklaşmış gibi gözükmektedir. Yeni Anayasa ü Komitesi’nin kurulması da bu ülkede bazı siyasi ve toplumsal sorunların bitmesi için öncü olabilir.

Bazı uzmanlar ise Suriye Anayasası’nda büyük değişiklikler yaşanacağını ve tüm tarafların taleplerinin bu anayasaya yansıtılacağı görüşünü dile getirmektedir.

Twitter'da Takip Ediniz. @Irna_Turkish

**9489



برچسب ها