شخصیت و خدمات علمی مرحوم استاد دبیرسیاقی

قزوین – ایرنا – دکتر سید محمد دبیر سیاقی ادیبی فرهیخته، نویسنده، شاعر و لغت شناس مطرح کشور بود که خدمات علمی و فرهنگی بسیار ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت.

به گزارش ایرنا، در طول تاریخ فرهنگ و تاریخ ایران اسلامی بسیار اندک با فرزانگانی رو به رو می شویم که عمر خود را صرف تحقیق موشکافانه و دقیق کرده باشند و با خلق آثار ارزشمند در حوزه های مختلف گره های کور زندگانی بشر را گشوده باشند.
استاد سید محمد دبیر سیاقی که امروز مراسم تشییع و خاکسپاری وی در زادگاهش قزوین برگزار شد از معدود فرزانگان و فرهیختگان عصر حاضر بود که نقش بسیار برجسته ای در پرورش نسل معاصر داشت و توانست نقشی ماندگار از خود در تاریخ فرهنگ و ادب کهن سرزمین ایران برجای بگذارد.
تواضع و فروتنی و افتادگی بیش از اندازه وی در کنار شخصیت علمی و ممتاز، مرحوم دبیر سیاقی را به چهره ای ماندگار در طول تاریخ تبدیل کرد که نسل های آینده حتما در تشریح جنبه های مختلف آثار و زندگانی وی قلم فرسایی خواهند کرد، استادی که همه فضایل را یکجا داشت و در همه ابعاد اخلاقی و علمی رشد کرده بود.

*** 15 اثر استاد دبیر سیاقی هنوز به زیور طبع آراسته نشده
یکی از استادان بنام رشته زبان و ادبیات فارسی و از مفاخر شهر قزوین در این زمینه به خبرنگار ایرنا گفت: شادروان دبیر سیاقی از چهره های بسیار مشهور جهانی بودند که طی 100 سال عمر با برکت خود حدود 100 کتاب و بیش از 300 مقاله علمی پژوهشی تالیف کردند.
وی افزود: آشنایی ما با شعر و ادب فارسی به این مولف فرهیخته فرزانه قزوینی باز می گردد چون ایشان از 60 سال گذشته همت گماشتند و بسیاری از دیوان های شعرای فارسی را تصحیح و چاپ کردند.
انصاری گفت: ایشان سال 1324 دکتری زبان و ادبیات فارسی را دریافت کرده و از سال 1326 طی سال های متمادی با مرحوم دهخدا همکاری داشتند.
این استاد فرهیخته زبان و ادبیات فارسی اضافه کرد: ایشان بسیاری از مداخل لغت نامه دهخدا را تالیف کردند و بسیاری از مقالات خود را درباره ایران به ویژه زادگاه خود قزوین که به آن علاقه زیادی داشتند به رشته تحریر درآوردند.
وی اضافه کرد: مرحوم دبیرسیاقی مدرسه امید واقع در شهر قزوین را بسیار دوست داشت چون دوره ابتدایی خود را در آن گذرانده بود و مرحوم علی اصغر حکمت وزیر آموزش و پرورش وقت در بازدید از آن مدرسه از خیر مقدم گویی ایشان که در آن موقع یک دانش آموز بود بسیار احساس مسرت و خوشحالی کرده بود.
این استاد یادآور شد: امروزه به هر حال اهل ادب در نظم و نثر مدیون زحمات آن مرحوم هستند و قدردانی از جایگاه علمی و خدمات فرهنگی و ادبی وی را وظیفه خود می دانند.
وی با بیان اینکه رشد و نمو چنین شخصیت فرهیخته ای در قزوین موجب افتخار شهروندان قزوینی است افزود: دبیرسیاقی کسی است که طی عمر با برکت خود چراغ پرفروغ ادب فارسی را برای همیشه روشن نگه داشت و با تصحیح و تالیف های خود بزرگترین آثار ادبی را از تندباد گزند حوادث مصون کرد.
انصاری با اشاره به مهمترین آثار وی اضافه کرد: کتاب پنجاه مقاله و تصحیح دیوان های شعرای پارسی زبان برجسته ترین آثار دبیرسیاقی هستند و همه اهل ادب و تحقیق به نحوی با این آثار ارتباط و آشنایی دارند.
وی کتاب پیشاهنگان شعر فارسی را یکی دیگر از آثار برجسته ایشان دانست و گفت: دبیرسیاقی برای تالیف این کتاب واقعا جان کندند و با استخراج مطالب آن از منابع بسیار کهن، شعرای گمنام، شعر و شخصیت آنها را به جامعه علمی کشور معرفی نمود.
این استاد زبان و ادبیات فارسی خاطر نشان کرد: حدود 10 تا 15 اثر از ایشان هنوز به زیور طبع آراسته نشده است و امیدواریم در آینده به همت دوستداران و علاقه مندان وی چاپ شوند.

*** جامعیت علمی و اخلاقی استاد برجسته بود
استادیار دانشگاه تهران و عضو موسسه لغت نامه دهخدا نیز در این خصوص به خبرنگار ایرنا گفت: استاد دبیر سیاقی به معنای واقعی کلمه یک ادیب فرهیخته و یک انسان فرزانه و طراز اول کشور بود.
ایرج شهبازی افزود: ایشان از همکاران مرحوم دهخدا در تدوین لغت نامه و یکی از معدود کسانی بود که شادروان علامه دهخدا در دست نوشته ای ایشان را تایید کرده است.
شهبازی اضافه کرد: آن مرحوم بعد از فوت دهخدا با تعدادی از همکاران وی مانند علامه سید جعفر شهیدی، رسول شایسته، سعید نجفی اسداللهی و ستوده برای تالیف یک لغت نامه بزرگ به نام لغت نامه فارسی اقدام کردند که از حیث روش و دقت به تمام معنا در فرهنگ کشور یک اتفاق نادر است و هنوز هم این کار ادامه دارد.
وی گفت: مرحوم دبیرسیاقی حدود 80 کتاب تالیف، تصحیح یا گردآوری کردند که از میان آنها می توان به تصحیح و چاپ شاهنامه فردوسی همراه با مقدمه منثور و توضیحات در پاورقی ها، فرهنگ فرهنگ های فارسی و عربی و تصحیح دیوان فرخی سیستانی و منوچهری دامغانی 2 شاعر بزرگ سبک خراسانی اشاره کرد.
شهبازی خاطر نشان کرد: ایشان گذشته از جنبه علمی از لحاظ اخلاقی، منش و شخصیت انصافا یک انسان نمونه بودند و چند ویژگی برجسته وی برای همه پژوهشگران و نسل جوان می تواند الگو باشد.
این عضو لغت نامه دهخدا افزود: دبیرسیاقی به شدت در سخن گفتن، غذا خوردن و لباس پوشیدن انسانی متعادل بود و در تمام شئون زندگی به هیچ وجه افراط و تفریط نمی کرد.
شهبازی ادامه داد: وی بسیار انسان وظیفه شناس، متعهد و مسئولیت پذیر بود و کاری را که برعهده می گرفت بدون آنکه در آن زمینه کم بگذارد یا از دقت و وسواس علمی خود بکاهد با عشق تمام انجام می داد.
این استاد زبان و ادبیات فارسی ادامه داد: ایشان به شدت عاشق ایران و به ویژه شهر قزوین بود و برای معرفی آثار فرهنگی و ادبی ایران و قزوین از هیچ کوششی فروگذار نمی کرد.
وی گفت: می توان با اطمینان گفت که شادروان دبیرسیاقی در طول عمر با برکت خود طی شبانه روز 16 ساعت کار مفید داشتند و از معدود انسان هایی بود که وقت تلف شده در زندگی خود نداشت.
استاد دانشگاه تهران اضافه کرد: آن مرحوم گذشته از همه این موارد انسانی خیرخواه و نیکوکار بود و تلاش می کرد با راه اندازی مرکز خیریه از مال اندک خود برای کمک به انسان های نیازمند اقدام کند.
وی با بیان اینکه جامعیت علمی و اخلاقی این استاد برجسته بود و شخصیت ایشان را استادان بنام زبان و ادبیات فارسی تایید می کردند افزود: به عنوان مثال بارها استاد شفیعی کدکنی شاعر و فرزانه فرهیخته زبان و ادبیات فارسی کشور با احترام تمام از ایشان یاد می کرد و دانشجویان را به خوانش آثار دبیرسیاقی توصیه می نمود.
این عضو موسسه لغت نامه دهخدا خاطر نشان کرد: من از استاد شفیعی کدکنی جز احترام و تکریم فوق العاده نسبت به دبیر سیاقی چیزی ندیدم و گواه آن حضور این استاد برجسته در مراسم بزرگداشت ایشان در موسسه لغت نامه دهخدا بود که به نشانه احترام از ابتدا تا انتهای مراسم را حضور یافتند.

*** دبیر سیاقی نماد همه فضیلت های موجود بود
سرپرست بخش تالیف لغت نامه دهخدا نیز در این رابطه به خبرنگار ایرنا گفت: ضایعه درگذشت این استاد فرزانه را باید به همه جامعه فرهنگی ایران تسلیت گفت.
اکرم سلطانی افزود: استاد دبیر سیاقی از مولفان برجسته لغت نامه دهخدا بودند و می توان گفت اگر ایشان نبودند لغت نامه تکمیل و چاپ نمی شد.
وی اضافه کرد:آن مرحوم امانت دار خوبی برای علامه دهخدا بود و توانست به خوبی از عهده مسئولیتی که در انتقال فرهنگ و ادب از استادان گذشته به نسل جدید داشت برآید.
سلطانی یادآور شد: تمامی اهالی ذوق و ادب از دوران کودکی با آثار ایشان از قبیل تصحیح شاهنامه، دیوان فرخی، منوچهری، عنصری و...آشنا شده اند که خود نماینگر جایگاه علمی و خدمات فرهنگی و ادبی این شخصیت ممتاز و برجسته کشور است.
این همکار مرحوم دبیر سیاقی در لغت نامه دهخدا خاطر نشان کرد: واقعا افتخار می کنم که طی سالیان متمادی توانستم در کنار آن مرحوم کار کرده و از ایشان مسئولیت، وجدان کاری و... را بیاموزم.
وی با بیان اینکه دبیر سیاقی نماد اخلاق و همه فضیلت های موجود بود، گفت: ادب، رفتار خوب، خوش صحبتی، بذله گویی، تعهد و امانت داری در ایشان برجسته بود و چیزی مبنی بر نقطه ضعف در این استاد وجود نداشت.
سلطانی خاطر نشان ساخت: ایشان بسیار مقتصد، صرفه جو و بی نهایت عاشق دهخدا، ایران و شهر قزوین بودند و همه فضایل را یکجا داشتند.
سرپرست بخش تالیف لغت نامه دهخدا افزود: دبیرسیاقی آثار بسیاری در لغت و تصحیح متون از قبیل دیوان های منوچهری، فرخی، عنصری، عسجدی، لغات ترک، فرهنگ آنندراج، فرهنگ اسدی و... دارند و از همه مهمتر در سه کتاب ره آغاز حکمت، رهاورد حکمت و ره انجام حکمت به خدمات و آثار مرحوم حکمت پرداخته و مجموعه مقالات اقبال را نیز جمع کرده اند.
وی گفت: خدمات ایشان به زبان و ادب فارسی بسیار زیاد است و واقعا می توان یک مقاله مجزا از آثار ایشان تالیف کرد.

*** خدمات علمی و فرهنگی استاد بسیار چشمگیر است
مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین نیز در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: استاد دبیر سیاقی از شخصیت های طراز اول فرهنگ، تاریخ و ادب معاصر بودند و درک محضر استادان طراز اول دانشگاه و حوزه علمیه شخصیت والایی از ایشان ساخته بود.
محمدعلی حضرتی اضافه کرد: شخصیت علمی و اخلاقی ایشان به همراه یک خانواده متشخص که سابقه فرهنگی درخشانی در 300 سال گذشته داشته اند موجب شد خدمات علمی، فرهنگی و اجتماعی ایشان بسیار چشمگیر باشد.
استاد دبیر سیاقی در سال 1298 هجری شمسی در قزوین به دنیا آمد و شانزدهم مهر ماه جاری در سن 99 سالگی به دلیل بیماری ناشی از کهولت سن در زادگاه خود درگذشت.
از این لغت شناس، پژوهشگر، شاعر و نویسنده قزوینی که در گردآوری لغت نامه دهخدا نقش داشته است، دهها اثر ادبی و هنری به جا مانده است.
6101

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال