ˈسیدضیاءالدین دریˈ؛ کارگردان سینما که در تلویزیون به بلوغ رسید

تهران - کارگردانی برای تلویزیون با توجه قاب کوچک این رسانه، توانایی های خاصی را می طلبد که ترکیب آن با مصالح سینمایی، پیچیدگی های چنین امری را دوچندان می کند.

کد خبر: 80235845 | تاریخ خبر: 28/04/1391 - 13:33

در میان کارگردان های تلویزیونی تنها معدودی از آنها دارای این ویژگی هستند که بدون شک ˈسیدضیاءالدین دریˈ از شاخص ترین آنهاست؛ وی 29 تیر سال 1332 در تهران به دنیا آمد و پس از تحصیلات ناتمام در رشته علوم ارتباطات جذب سینما و با کارگردانی فیلم سینمایی ˈصاعقهˈ در سال 1363 وارد این عرصه شد؛ ملودرامی خانوادگی با درونمایه زیاده خواهی که در نهایت به فاجعه ای دردناک ختم می شود.

فیلم درباره زن و شوهر جوانی به نام ˈحسنˈ و ˈآذرˈ است که بلندپروازی های زن، شوهر را به رشوه خواری واداشته و سر آخر نیز به سکته قلبی ˈحسنˈ و مرگ وی ختم می شود.

ˈصاعقهˈ تا حدودی با فیلم های خانوادگی هم دوره خود تفاوت داشته و از ساختار حرفه ای تری برخوردار است، اما چندان عامه پسند نیست.

به همین خاطر نیز شکست سختی در گیشه خورد و سازنده اثر را به مدت 11 سال از سینما دور کرد.

دری در این فاصله زمانی برای ساخت فیلم ˈلژیونˈ دورخیز کرد که آن هم با شکست مواجه شد و سرانجام خوبی پیدا نکرد.

فیلم فوق در سال های اولیه دهه هفتاد جلوی دوربین رفت اما پس از مدتی کوتاه در مرحله فیلمبرداری متوقف شد.

پس از گذشت چند سال با مساعدت بنیاد فارابی، فیلمبرداری بخش های باقیمانده کار انجام شد و در جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد.

ˈلژیونˈ درامی با مایه های سیاسی است که شخصیت های متعدد و صد البته پیچیده ای دارد که به شدت دوپاره می نماید.

بخش مهمی از این آشفتگی نیز به توقف چندساله کار بازمی گردد که راکوردهای حسی بازیگران را نیز دچار مشکل کرده و آشفتگی در این زمینه به بار آورده است.

حضور بازیگرانی همچون خسرو شکیبایی، هما روستا و دانیال حکیمی نیز نتوانست گرهی از مشکلات ˈلژیونˈ باز کند و اکران موفقی را برای آن رقم زند.

پرداختن به پشت صحنه سینما، یکی از وسوسه های همیشگی سینماگران در اقصی نقاط جهان است که گاه به تولید آثاری درخشان نیز منجر شده است.

دری نیز با چنین هدفی به ساخت فیلم ˈسینما سینماستˈ مبادرت ورزید تا گوشه هایی از پشت صحنه سینمای ایران و در نهایت پیام خود را به مخاطبان منتقل کند.

مخاطبانی که بخش مهمی از آنها علاقه مند به بازیگری بوده و فقط به ظواهر آن توجه می کنند، بی آنکه سختی های کار را درک کنند.

ˈرضا کیانیانˈ در این فیلم در نقش کارگردانی ظاهر شد که با انتخاب دختری جوان برای ایفای نقش اصلی فیلم خود با ماجراهایی روبرو می شود.

بازی خوب کیانیان در کنار کارگردانی سنجیده دری، از نقاط قوت فیلم است که بازی بسیار ضعیف و اغراق شده ˈمریم مقدمˈ به کیفیت آن لطمه زده است.

در همین ایام دری فیلم ˈباد و شقایقˈ را نیز کارگردانی کرد که شباهت های تماتیک به ˈسینما سینماستˈ داشت.

فیلم داستان کارگردانی به نام ˈرامین پرتویˈ است که بر اثر اعتیاد، کار خود را در تلویزیون از دست داده و زندگی خانوادگی نا به سامانی نیز دارد.

وی پس از ترک اعتیاد و با وساطت بازیگری بزرگ - عزت الله انتظامی - ساخت فیلمی درباره اعتیاد را آغاز می کند که در نهایت به اعتیاد دوباره و آلودگی وی به ویروس ایدز ختم می شود.

ˈباد وشقایقˈ فیلم تلخی است که تلخی آن به واسطه فیلمنامه ضعیف به عمق روح و روان مخاطب نفوذ کرده و فقط در سطح باقی می ماند.

ساختار فیلم نیز بی شباهت به آثار تلویزیونی نیست که این امر هنگام تماشای فیلم روی پرده نقره ای، آزاردهنده جلوه می کند.

عدم موفقیت ˈباد و شقایقˈ، دری را به سمت تلویزیون سوق داد و موجبات تولید بهترین اثر هنری وی در تمامی این سال ها را فراهم کرد.

ˈکیف انگلیسیˈ به عنوان یکی از بهترین و شاخص ترین مجموعه های تاریخ معاصر، از فیلمنامه ای جذاب و قوی مبتنی بر مستندات تاریخی برخوردار است که شخصیت های آن از دل جامعه بیرون آمده و مخاطب با گوشت و پوست و استخوانش آن را درک می کند.

شخصیت ˈمنصور ادیبانˈ سیاستمداری که در ابتدا دغدغه مردم و همشهری های خود را دارد، نمونه ای از آدم های متزلزل و دمدمی مزاجی است که مرعوب بیگانگان شده و تن به همکاری با آنها می دهد؛ از این منظر شخصیت یاد شده فوق العاده از کار درآمده که در دهه بیست شمسی نمونه های مستند بسیار دارد.

دری در پردازش شخصیت های دیگر ˈکیف انگلیسیˈ نیز کم نگذاشته و ریزه کاری های بسیار در آن اعمال کرده است.

برای نمونه می توان به شخصیت ˈمستانهˈ و پدر وی اشاره کرد که در جبهه مقابلشان روحانی مقتدر و ضد استعمار با بازی عالی رضا کیانیان قرار دارد.

وی در انتخاب بازیگران نیز با وسواس خاصی عمل کرده و با انتخاب ˈعلی مصفاˈ و ˈلیلا حاتمیˈ برای نقش های اصلی کار که نتیجه درخشانی نیز داشت، موفقیت آن را تضمین کرد.

دری همچنین در انتخاب قاب ها با توجه به فیلمبرداری کار با نگاتیو، بگونه ای کاملا متفاوت عمل کرده و دکوپاژی سینمایی را برای آن طراحی کرده است که بخش مهمی از ماندگاری آن در گذر زمان به این امر بازمی گردد.

دری در نیمه دهه هشتاد بار دیگر به سینما بازگشت و دو فیلم ˈعشق ممنوعˈ و ˈمن و دبوراˈ را در لبنان جلوی دوربین برد که هیچیک از آنها در نوبت اکران عمومی قرار نگرفت و به همین خاطر نیز نمی توان به نقاط ضعف و قوت آن اشاره کرد.

در کنار آنها باید به مجموعه تاریخی ˈکلاه پهلویˈ که از چند سال پیش تولید آن آغاز شد، اشاره کرد که اکنون در مراحل فنی به سر می برد؛ مجموعه ای که داستان آن در دهه 20 و 30 شمسی می گذرد و همچون ˈکیف انگلیسیˈ بازیگران متعدد و در عین حال مشهوری دارد که با توجه به سابقه خوب دری در مجموعه سازی، می توان انتظار تماشای اثری شاخص را از او داشت.

فراهنگ ** 9173 ** م.ج ** 1071

انتهای پیام /*