قنات حسن آباد مهریز در فهرست آثار ملی به ثبت رسید

مدیرکل میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری استان یزد از به ثبت رسیدن قنات حسن آباد شهرستان مهریز در فهرست آثار ملی کشور خبر داد.

کد خبر: 30662464 | تاریخ خبر: 23/08/1390 - 10:13

به گزارش ایرنا از روابط عمومی این اداره کل ˈبهرام رضاییˈ با بیان اینکه این قنات مربوط به دوره میانی اسلامی(قرن هشتم)است افزود: قنات حسن آباد به شماره ثبتی29976 در تاریخ شانزدهم بهمن سال 89 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

وی افزود: باتوجه به اینکه حق آب قنات متعلق به برخی اهالی شهرستان مهریز و یزد است این قنات ازمحدوده کوه‌های غربالبیز آغاز و پس ازگذر ازشهرستان مهریز تا روستای دهنو، حسن آباد و مریم آباد یزد نیزامتداد می‌یابد.

وی با اشاره به اینکه مالکیت قنات عمومی خصوصی می‌باشد گفت: یک پنجم آب این قنات متعلق به سادات مهریز می‌باشد که در همان خود مهریز در تغار ساداتی جدا و تحویل آنها می‌شود و مابقی آب سهم روستای دهنو و حسن آباد یزد است و حدود 200 نفر تعداد مالکین آب و 400 نفر بهره بردار وجود دارد. 8 جره از این آب نیز متعلق به آب انبار نو مریم آباد بوده است.

ˈرضاییˈ در خصوص مشخصات این قنات قدیمی اظهار داشت: مادر چاه قنات دهنو –حسن آباد با عمق 40 متر در محدوده ی چشمه‌ی غربال بیز مهریز قرار گرفته است.حوزه ی آبریز قنات، ارتفاعات شیرکوه و سرریز چشمه‌ی غربال بیز و تشکیلات آهکی در منطقه، تغذیه کننده ی اصلی منابع زیرزمینی و جریانات زیر سطحی در این محدوده می‌باشد وآبدهی قنات بر اساس میزان بارندگی سالیانه در شیرکوه است که در فصل بهار و سالهای تر سالی به 200 لیتر در ثانیه و در فصل تابستان و پاییز آبدهی قنات کاهش یافته و به 110 لیتر در ثانیه میرسد.

به گفته وی این قنات دارای 5 شاخه‌ی پیشکار اصلی، پیشکار کوهی، شق قنات،کوه سرخی و شاه نشینی می‌باشد و آبدهی قنات فعلا از شاخه‌ی شق قنات تامین می‌شود.

این مسئول از ویژگی‌های این قنات را علاوه بر میزان آبدهی نسبتا مناسب و بالا، عمق کم کانال آبرسان مهریز تا یزد دانست و گفت: لایه‌های گچی و نمکی و غیره در طول مسیر قنات تشکیل نمی‌شود و این باعث شده است تا آب قنات با همان کیفیت اولیه بدون داشتن هیچگونه املاحی از جمله کلسیم، سدیم، منیزیم و... در قسمت ترآن به آبادی‌های پایین دست انتقال یابد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد تصریح کرد: بیشترین استفاده از آب این قنات برای کشاورزی بوده و قسمتی هم برای شرب به کار می‌رفته است و در طول مسیر خود آب انبارها و باغات و زمین‌های کشاورزی را مشروب می‌ساخته و همچنین آسیاب‌هایی را به حرکت در می‌آورده است، ولی امروزه تنها برای استفاده جهت آبیاری باغ‌های بین راه و کشت و کار در مهریز، دهنو و حسن آباد مشیر یزد به کار می‌رود.

وی در مورد تعمیراتی که بر روی این قنات انجام شده است گفت: جدیدا به علت کم شدن آب قنات در بالای سر مادر چاه و کوهپایه‌های غربال بیز، بندی ایجاد نموده‌اند تا با جمع شدن سیلابها، میزان آبدهی قنات افزایش یابد.

همچنین شاخه محمدآباد که حدود 50 سال است خشکیده مجدداً توسط سازمان جهاد کشاورزی در حال احیا می‌باشد، تا شاید آبی مجددا از آن استحصال شود.

ایجاد در پوش‌های بتنی برای مادر چاه‌ها و لایروبی سالیانه ازتعمیرات آن محسوب می‌شود.

برای حفظ این میراث گرانبها و شاهکار کهن و همچنین هدر نرفتن زحمات پیشینیان که با چه زحمت و مشقتی بدون دسترسی به امکانات امروزی و پیشرفته، ماه‌ها و سال‌ها از عمر خود را صرف پدید آوردن این قنات کرده‌اند لازم است اقداماتی انجام گیرد از جمله:

جلوگیری از حفر چاههای غیر مجاز در حریم قنات، زیرا یکی از علل خشکیدن قنات‌ها حفر چاه‌ها در حریم قنوات می‌باشد.

لایروبی سالیانه‌ی قنات و جلوگیری از هدر رفت آب با مرمت شقی که در مسیر قنات ایجاد شده است. جلوگیری از طرحهای صنعتی و غیره که در مسیر راه می‌تواند برای پشته‌هاو میله چاه‌ها مزاحمت ایجاد کند. ک/1

650/1968

انتهای پیام /*