موضوع یک نشست تخصصی ؛

سیل و ضرورتی به نام راهکارهای مقابله

تهران - ایرنا - بیش از یک ماه از وقوع سیل مخرب در کشور می گذرد؛ اما هنوز برخی استان ها درگیر سیل هستند. وسعت سیل به اندازه ای بود که بیش از 14 استان کشور را درگیر خود ساخت. بیشترین خسارات به استان های گلستان، لرستان و خوزستان وارد شد.

به گزارش روز چهارشنبه گروه دانشگاه ایرنا ، بسیاری از مردم مناطق سیل زده منازل و اموال خود را از دست داده اند و در برخی شهرها زندگی از حالت عادی خارج شده است. زمین های کشاورزی ، باغات و دام های بسیاری براثر این حادثه از بین رفت .
برآوردهای مالی حدود 35 هزار میلیارد تومانی از خسارات نشان از حجم بالای خرابی ها دارد. به نظر می رسد ماه ها وقت زمان برای بازسازی مناطق سیل زده نیاز است .
نشست تخصصی «بررسی تحلیلی وقایع سیل اخیر در ایران» یکی از ده ها نشستی است که در هفته های اخیر شاهد برگزاری آن بودیم . این نشست میزبان داود نیک کامی رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، محمد حسین شریف زادگان استاد دانشگاه شهید بهشتی، سیف الله آقا بیگی مدیرکل بحران و پدافند غیرعامل شرکت منابع آب ایران و بهلول علیجانی عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی در دانشگاه بهشتی بود.
واکاوی دلایل وقوع سیل، پیامدها و راهکارهای مقابله با سیل در آینده از محورهای اصلی این نشست بود.

** بی توجهی به اطلس حوزه های آبخیز
داود نیک کامی رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری در این نشست از بی توجهی به اطلس حوزه های آبخیز کشور در انتقاد کرد و گفت: نقشه ها و اطلس سیمای حوزه های آبخیز کشور توسط پژوهشکده تهیه شده است اما مسئولان از اطلاعات آنها استفاده نمی کنند و در قفسه ها خاک می خورد.
به گفته وی، مسئله مدیریت جامع و یکپارچه حائز اهمیت است اما در کشور ما توجه خاصی به آن نمی شود. در کل دنیا بهره برداری از منابع و پتانسیل حوزه آبخیز با بررسی و برنامه انجام می شود.
رئیس پژوهشکده آبخیزداری افزود: جلوگیری از تغییر کاربری اراضی، مدیریت استفاده از آب، استفاده صحیح از پوشش گیاهی، جنگل ها و مراتع، استفاده از سدها و مخازن و احداث سیل بندها و حفر کانال های سیلاب بر از دیگر اقدامات موثر در پیشگیری از وقوع سیل و مهار آن است.
نیک نامی تاکید کرد که برای مدیریت تخصصی حوزه آبخیز داری از معادلات ریاضی و نرم افزارهای روز دنیا باید استفاده کرد.


**ضرورت تاسیس صندوق بیمه خسارت سوانح طبیعی
محمد حسین شریف زادگان استاد دانشگاه شهید بهشتی دیگر شرکت کننده این نشست بود، وی گفت: تاسیس صندوق بیمه خسارت سوانح طبیعی ضرورت دارد موضوعی که در دنیا عملی شده و حائز اهمیت است.
وی عنوان کرد : دولت تمام توان خود را در سیل اخیر استفاده کرده اما موضوع فراتر از دولت است و زیر ساخت های حکمروایی مشکل دارد.
شریف زادگان با اشاره به جایگاه سوانح طبیعی سیل در آمایش سرزمین گفت: در طرح خدمات مطالعات آمایش سرزمین استان ها تحلیل حوزه ها و زیر حوضه های آبریز، تحلیل رانش و زمین لغزش، تغییرات ناشی از مخاطرات محیطی و محیط زیستی، پهنه بندی استان در ارتباط با خطر سیل و طبقه بندی رودخانه ها مستند به خطر سیل نیاز است.
وی ادامه داد: برنامه ریزی در سیل شامل آمادگی ،امداد و نجات، پیشگیری از خطر، باز سازی و اسکان دائمی است.
شریف زادگان با بیان اینکه افزایش تاب آوری باعث کاهش خطر می شود، گفت: تاب آوری توانایی یک سیستم برای برگشت به شرایط اولیه را باعث می شود. و زمانی که تاب آوری بالا باشد ، سیستم قادر به خود تنظیمی است.
این استاد برنامه ریزی شهری توضیح داد: در خصوص شهر پل دختر هشدارهای لازم به مدیران شهر داده شد اما مدیران فاقد صلاحیت علمی نتوانستند برنامه را اجرایی کنند نیاز است مدیران شهری قبل از استقرار در مسئولیت در نهاد های مربوطه آموزش های لازم را ببینند.
وی ادامه داد: مدیران توانایی استفاده از منابع را نمی دانند، در قبل انقلاب مدیران در مرکزی ویژه در خصوص مدیریت شهری آموزش داده می شدند.

** شکایت وزارت نیرو از سازه های غیر قانونی بی نتیجه بود
مدیرکل بحران و پدافند غیرعامل شرکت منابع آب ایران نیز دراین نشست گفت: وزارت نیرو نسبت به سازه های غیر قانونی در حریم رودخانه ها شکایت کرده اما هنوز بسیاری از ساختمان ها باقی مانده است. از این رو بازنگری در تهیه نقشه های شهرسازی لازم است.
سیف الله آقا بیگی با اشاره به ساخت و سازهای غیرقانونی اظهار کرد: طبق قانون هرفرد برای ساخت و ساز باید از وزارت نیرو اجازه بگیرد اما اجرا به درستی انجام نمی شود. اگر رفتارهای غیر قانونی اصلاح نشود آثار تخریبی نیز بیشتر می شود.
وی: افزود: نباید نقشه تعیین بستر حریم رودخانه ها در قفسه ها بلا استفاده باشد. باید سازه ها متناسب با هیدرولیک رودخانه نه با مباحث مالی غیر قانونی باشد .
آقا بیگی ادامه داد: میزان بارندگی در فروردین ماه امسال در طول 50 سال اخیر رتبه نخست را به خود اختصاص داده است ، لازم است تنظیمات کاری و اجرایی را با اقلیم کشور سازگار کنیم. نیاز است سازه ها و معماری و شهرسازی متناسب با وضعیت اقلیم باشد.
مدیر کل بحران و پدافند غیرعامل شرکت منابع آب در باره برخی دیدگاه ها مبنی بر اینکه وارد ترسالی شده ایم ، افزود: نمی توان گفت وارد ترسالی شده ایم اما تغییرات اقلیم صورت گرفته است.
به گفته وی ، دانشگاهیان همیشه به سد کرخه ایراد می گرفتند اما این سد در جریان سیل دوبار پر و خالی شد. همچنین در صورت نبود این سد فجایع زیادی اتفاق می افتاد.
وی ادامه داد: در کشور آبگیری خوبی صورت گرفته است. در 22 سال گذشته سد کرخه رکورد ذخیره آب را برای اولین بار زد.
آقا بیگی توضیح داد: تمامی رفتار ها و ورود و خروج سد های خوزستان به صورت لحظه به لحظه و آنلاین برای تصمیم گیری به موقع مدیریت می شود.
وی با بیان اینکه سد دز نیز 3 بار پر و خالی شد، اظهار کرد: در جریان سیل اخیر 9 میلیارد مکعب آب وارد این سد شد.
مدیر کل بحران شرکت منابع آب ایران عنوان کرد: در مهار سیل یک دستگاه دخیل نیست بلکه هیدرولوژی، سازه های آب، امداد و نجات، شهر سازی، مسائل حقوقی، جنگل داری، اقتصاد سیل و مدیریت بحران و ... نقش دارند.

**بی نظمی اقلیمی مدیریت سیلاب را نیاز دارد
عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی می گوید: ایران در منطقه نیمه خشک با اقلیم بی نظم و بارش های رگباری فراوان قرار دارد و اگر در آینده وارد ترسالی شدیم یا خشکسالی ادامه پیدا کرد، باید به فکر مدیریت سیلاب بود زیرا بی نظمی اقلیمی ماهیت کشور است.
بهلول علیجانی با بیان اینکه سیل زمانی ایجاد می شود که بستر رودخانه توان کشش رواناب را نداشته باشد، افزود: ظرفیت بستر رودخانه نیز به شیب، آزاد بودن و تمیز بودن بستر بستگی دارد.
علیجانی تصریح کرد : عامل سیل ، بادهای غربی است که باید مطالعه شود، گفت: ایران در منطقه نیمه خشک قرار دارد که از نظر زمان و مکان بارش نظمی مشاهده نمی شود .
عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی ادامه داد: قسمت اعظم بارش های کشور در مدت زمانی کوتاه و چند روزه رخ می دهد، وضعیتی غیرعادی که از ویژگی های سرزمین ما است .
علیجانی با تاکید بر اینکه ایران در منطقه نیمه خشک قرار دارد، اظهار کرد: مناطق نیمه خشک ضریب تغییر پذیری زمانی و مکانی بالا دارند و به داده های بارشی آنها اعتمادی نیست. از این رو کشور در مناطق مختلف نیازمند برنامه ریزی متفاوت است.
وی تصریح کرد: به صورت کلی بارندگی در کشور ایران کاهش پیدا کرده که به خاطر تغییر اقلیم است.
علیجانی با اشاره بر اینکه تغییر اقلیم یعنی میانگین یک دوره طولانی ، گفت: در طول یک دوره 30 ساله بارش ها روند کاهشی داشته است. در سال های گذشته باران بسیار اندک بارید و هوا حالت پایدار داشت اما امسال تغییرات اقیلمی ایجاد شد .
وی با طرح این سوال که آیا الگوی بارشی حال حاضر در سال های بعد هم تکرار می شود، توضیح داد: اگر این وضعیت ادامه پیدا کند وارد ترسالی شده ایم.
به گفته وی، ویژگی تغییر اقلیم بی نظمی است. کل کشور تغییرات بی نظم دارد. نمونه فراوانی بارش در دوره تغییر اقلیم به گونه ای است که بارش های ملایم ، فراوانی کم ، و بارش های شدید فراوانی زیاد دارند.
عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی افزود: بر اثر تغییر اقلیم بیشتر فرایندهای طبیعی تبدیل به وقایع خطرناک می شود. از این رو باید آسیب پذیری، مخاطرات و مسائل جمعیتی را با بررسی علمی مدیریت کرد.
**1601**

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال