زیورآلات دست ساز، هنر ایران باستان در دستان مردم

تهران - ایرنا - اگر به موزه جواهرات ملی ایران سری زده باشید، به طور حتم جلال و شکوه هنر کهن ایرانی در ساخت زیورآلات چشمانتان را خیره کرده است.

به گزارش دوشنبه شب گروه فرهنگی ایرنا، دو هزار سال پیش از میلاد، ساکنان فلات ایران، ساختن جواهرات و زیور آلات را با دانه و مهره های رنگی آغاز کردند و بدین گونه، علاقه خود را به تزئینات و زیور آلات نشان دادند.
جواهرات و زیور آلات ایران باستان امروز در نقاط بسیاری از دنیا چشم بینندگان را خیره می کند، هر بیننده ای که زیورآلات ایرانی را در موزه های مشهور بین المللی مشاهده می کند خلاقیت و توانمندی حیرت انگیز سازندگان ایرانی در ساخت جواهرات را مورد تحسین قرار می دهد.
در ایران باستان لباس یک ایرانی متشخص، مزیّن به گردن بند و بازوبند بوده و فرد، دشنه ای نیز در زیر لباس به همراه داشته است. مردها گردن بندی برگردن داشتند که عموماً از جنس فلز بوده است. دست بندهایی نیز استفاده می شد، اما ساخت زیورآلات در ایران از دوره مادها و از هزاره دوم پیش از میلاد مرسوم و متداول شد.

** جواهرات و زیور آلات در ایران
جواهرات و زیور آلات در ایران از دیرباز به عنوان قطعه ای از لباس در میان اقوام مختلف مطرح بوده است. مردم ایل قشقایی و عرب های منطقه خوزستان بیشترین استفاده کنندگان از جواهرات و زیورآلات بوده اند. جواهرات در میان مردم قشقایی شامل گردنبند مهلو، گردنبند میخک، گردنبند مهره ای، عنبردان، قاب قرآن، النگو و دستبند مهره ای، گیسوبند و بازوبند است.
این روزها نیز هنرمندان کمی نیستند که به دنبال زنده نگاه داشتن این هنر اصیل ایرانی اند و به همین سبب ساخت زیورآلات دست ساز را پیشه خود قرار داده اند.

** نمایشگاهی از زیورآلات دست ساز قلم زنی
در همین راستا نمایشگاهی از زیورآلات دست ساز قلم زنی در ساختمان شماره یک سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برپاست که از 31 فروردین آغاز شده و 4 اردیبهشت پایان می یابد. از مسوول برپایی که کارشناس ارشد هنرهای اسلامی است درباره نمایشگاه سوال کردیم.
الهه ابراهیمی ناغانی در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی ایرنا معتقد است که زیورآلات دست ساز قلم زنی، سبب تلفیق هر چه بیشتر هنر اصیل ایرانی با زندگی روزمره ایرانیان می شود.

** هنر قلم زنی زیورآلات
این هنرمند هنرهای سنتی می گوید: قلم زنی و کاربرد فلزات طبق مستندات تاریخی موجود و مسبوق به بیش از هزار سال پیش از میلاد است.
وی در توضیح قلم زنی زیورآلات اظهار داشت: هنر قلم زنی عبارت است از تزئین و کندن نقوش بر روی اشیا فلزی به ویژه مس، طلا، برنج. به عبارت دیگر ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه چکش بر روی اجسام فلزی که مس به سبب نرمی و شکل پذیری که دارد، در هنر قلم زنی متداول‌تر از سایر فلزات است.
وی که تولید زیورآلات را از صفر تا صد طراحی تا ساخت و قلم زنی، به همراه همکاران دیگر خود انجام می دهد، گفت: ما در ساخت محصولات خود از فلزاتی همچون برنج، مس، نقره و طلا استفاده می کنیم و برای تزیین آن نیز سنگ های طبیعی و اصل به کار می بریم.
به گفته وی، ساخت این زیورآلات با زحمت بسیاری انجام می شود و زمان زیادی باید برای آن صرف شود و به دلیل آنکه تلفیق آن با سنگ های کم ارزش، از ارزش کار می کاهد، سنگ های اصل به کار برده می شود.
کارشناس ارشد هنرهای اسلامی ادامه داد: هنر قلم زنی هنر اصلی ایرانی است و پیشنیه تاریخی دارد اما محدود به ظروف و اشیا تزیینی بود، ما این هنر را با موارد مصرفی همچون زیورآلات تلفیق کرده ایم که باعث آشتی این هنر با زندگی روزمره مردم و کاربردی شدن آن می شود.

** تلفیق هنر ساخت زیورآلات دست ساز
ابراهیمی تاکید کرد که تلفیق هنر ساخت زیورآلات دست ساز با قلم زنی هم باعث اشاعه فرهنگ استفاده از صنایع دستی می شود و هم می توان هنرسنتی ایرانی را در سطح دیگری معرفی کرد.
وی توضیح داد: ما چند سالی است که در این زمینه فعالیت می کنیم، ابتدا برخورد مردم اینگونه بود که فلز برنج چه ارزشی دارد که باید بابت آن پول پرداخت اما به تدریج این نگاه در مردم بوجود آمد که این اثری هنری و کار دست است و ارزش والایی دارد.

** فرهنگ استفاده از هنرهای سنتی را رواج دهیم
ابراهیمی با تاکید بر اینکه ما باید فرهنگ استفاده از هنرهای سنتی را رواج دهیم، تصریح کرد: هنر ایرانی هنر صرف تزیین روی دیوار نیست بلکه می تواند در زندگی روزمره به کار برده شود.
این هنرمند هنر سنتی اضافه کرد که حدود 70 اثر از جمله انگشتر، گردن آویز، گوشواره و غیره در این نمایشگاه به نمایش گذاشته است.
وی هدف از برگزاری این نمایشگاه را آشنایی بیشتر مخاطب با ظرفیت های هنر اصیل قلمزنی ذکر کرد.
فراهنگ ** 9012 ** 1355

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال