نگاهی به نمایشگاه نقاشی «منحنی فراموشی»؛

وقتی شلختگی‌های ذهنی، جهان دوباره‌ای می‌سازد

تهران- ایرنا- نقاشی‌های «منحنی فراموشی» چنان به سرعت از واقعیت به سوی خیال حرکت می‌کند که گویی پا از زمین جدا می‌شود؛ قرار است در این آثار با نوعی شلختگی ذهنی روبرو شویم تا همانند شخصیت سازی ابرهای آسمان در کودکی، این بار نیز برای خود جهان دوباره ای بسازیم.

به گزارش روز شنبه خبرنگار فرهنگی ایرنا، نمایشگاه نقاشی‌های فریبا گرجیان با نام «منحنی فراموشی» 23 فرودین در گالری سیحون افتتاح شد.
نگاه شخصی گرجیان به جهان اطرافش به خلق نقاشی هایی منجر شده است که اگرچه در تجربه ما در نهایت قابل کشف و خوانش می شود ولی به هیچ عنوان به واقعیت پایبند نیست و مخاطب خود را میان حجم عظیمی از اشیاء و لوازمی می یابد که از کارکرد روزمره به کاراکترهایی بر روی بوم بدل شده‌اند.
لوله‌ها، دستگیره، شیر آب و دوش حمام، واگن قطار، اشیایی تغییر شکل یافته، گاه هم اندازه و گاه بزرگتر از حضورهای انسانی بر روی بوم هستند؛ اشیاء شخصیت هایی هستند که گویی در زندگی روزمره بیش از یک شی برای رفع نیاز هستند و هنرمند به دنبال نشان دادن احاطه انسان در میان آنها، اسارتی را نمایش می‌دهد که گویی راه فراری از آن نیست تا آنجا گاه برای تشخیص انسان و شی دچار تردید می شویم.
اگرچه در برخورد نخست با آثاری مدرن روبرو می شویم که مواجهه نقاش با اثر اکسپرسیون است و از مولفه های آن پیروی می کند ولی جان اثر ایرانی است و ترکیب رنگ ها و استفاده از نشانه های بومی و فرم های منحنی که به هنر ایرانی در پس زمینه ذهن مخاطب ارجاع می دهد و تنها صورت بیان خود را تغییر داده است.
نقاشی‌های «منحنی فراموشی» چنان به سرعت از واقعیت به سوی خیال حرکت می‌کند که گویی پا از زمین جدا می‌شود؛ قرار است در این آثار با نوعی شلختگی ذهنی روبرو شویم تا همانند شخصیت سازی ابرهای آسمان در کودکی، این بار نیز برای خود جهان دوباره ای بسازیم.
گرجیان در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایرنا در تشریح ایده این نمایشگاه و نقش لوله ها در نقاشی هایش گفت: سال های گذشته نمایشگاهی با عنوان «احساس برای احساس» کار کردم که تقریباً 2 سال بر روی آن مطالعه داشتم. فضای بیمارستان، محل نگهداری بیمارانی که مشکل روانی دارند، فضای به ظاهر آرام بیمارستان و در عین حال حالت اکسپرسیونیستی آن به واسطه لوله هایی که به بدن و صورت بیماران برای ادامه حیات وصل می شد، همینطور حالت مشوش و بی قرار بیمارانی که مشکل روانی داشتند محتوای اصلی نقاشی هایم در آن مجموعه شدند اما در ادامه، این لوله ها بودند که هم از لحاظ حسی و هم فرمی، به شدت توجه مرا جلب کردند.
وی در پاسخ به دلیل انتخاب عنوان این نمایشگاه اظهار داشت: کاربرد منحنی فراموشی در جهان واقع، نموداری برای تقویت حافظه است، اما منحنی فراموشی برای من معنی دیگری دارد. یک بخش فعال احساس است که هیچ وقت از بین نمی رود، با دیدن جسم، مکان و حتی بو، تقویت می شود و برای تقویت آن احتیاجی به تکرار نیست، به‌عکس گاهی همه تلاش ما فراموش کردن است اما نمی شود.
این هنرمند جوان ادامه داد: مهمترین دلیل انتخاب عنوان نمایشگاه این بود که خیلی از آدم هایی که دوست داشتم را به واسطه مرگ از دست دادم و اولین سوالم که بعد از شوک از دست دادن با آن روبرو می شدم، این بود که او کجا رفت، الان کجاست؟ بعد از مدتی شاید تعادل اتفاق می افتاد، ولی هیچ وقت فراموش نمی شد.
گرجیان با اشاره به نقش عروسک ها در نقاشی هایش گفت: در واقع عروسک ها در این آثار بیشتر به عنوان نشانه ای برای پیشبرد فضای ذهنی استفاده شده است. فضای ذهنی که دربرگیرنده محیط پیرامونم بودند. مثل جایی که در آن زندگی می کردم، یا خواندان قصه ای از غلامحسین ساعدی (عزاداران بَیَل)، ماشین های اسقاطی و حتی فرو ریختن ساختمان پلاسکو در شکل گیری این جهان نقش داشتند.
این هنرمند با اشاره به عروسک «لیلی» در آثارش گفت: از دوران دانشجویی دوست داشتم یک موضوع ایرانی کار کنم ولی هیچ وقت نخواستم که نقاشی هایم به زور ایرانی شوند، چون با اصطلاح «ایرانیزه» کردن مخالف هستم، به نظرم یک اصطلاح بی معنی و بی سر و ته سلیقه‌ای و کُدی برای فروش آثار است. من فقط درنهایت متوجه عروسک دوران کودکی ام یعنی لیلی شدم.
وی ادامه داد: عروسکی وجود دارد که بچه های مناطق لر زبان خصوصاً زاگرس نشین تا دهه 60 تمام دوره کودکی خود را با آن بازی می کردند. به این عروسک به عنوان یک موضوع پژوهشی واحد پرداخته نشده بود و من با اشتیاق این موضوع را برای تحقیق انتخاب کردم و به پژوهش درباره آن پرداختم. ولی در نقاشی ها وقتی که بیشتر متوجه ماهیت عروسک شدم، سعی نکردم که حتماً بازی ذهنی خود را صرفاً با عروسک لیلی پیش ببرم. عروسک های خیمه شب بازی، عروسک های ذهنی، مکانیکی و لوله ای در آثارم نقش زیادی دارند.
این هنرمند ادامه داد: موفقیت در هنر، مثل موفقیت در علم، اختراع و اکتشاف و غیره نیست. موفقیت در هنر معنی ندارد. اولین مرحله برای حال خوب یک نقاش، احساس رضایت از جست و جویی است که می کند. فکر می کنم عنوان رنج، مناسب تر است، نقاشی کردن و نرسیدن، و تداوم آن خیلی کار راحتی نیست. مهمترین مسأله برای نقاشی کردن داشتن یک ذهن آرام است.
گرجیان با گلایه از شرایط کنونی هنرمندان نقاش، گفت: خیلی وقت‌ها مسائل اقتصادی کاملاً زندگی نقاش را تحت تأثیر قرار می دهد و از ادامه آنچه که در ذهن دارد می ماند و در نهایت خلاقیت هم تحت الشعاع بی پولی قرار می گیرد چیزی که بیشتر نقاشان با آن درگیر هستند. مصائب همیشه هست و گاه فرصت هایی هم پیش می آیند. شاید غیر از فروش اثر و ارتباط مخاطب با اثر، چیزی که برای یک نقاش می تواند خوشایند باشد، یک نقد اصولی درباره کار باشد.
وی با اشاره به ضرورت پرداختن به اقتصاد هنر گفت: ما در این حوزه خیلی مشکل داریم و باید کارهای ساختاری در این موضوع انجام شود و برای مثال، هنوز برخی آثار بر اساس «تلخ و شیرین» قیمت گذاری می شود. مثلاً این اثر تلخ است یا اینکه این اثر فاکتورهای ایرانی دارد و بهتر می تواند بفروشد، به همین دلیل نقاشان خلاق‌مان با سومین نمایشگاه خود گیج و سردرگم می شوند. شاید تأثیر گالری داران و شاید هم طعم شیرین فروش آنها را به مسیر دیگری می برد.
فریبا گرجیان متولد سال 1361 کارشناسی ارشد نقاشی است که با پژوهش تأثیر فرهنگ بر روی عروسک های دست ساز سنتی (لیلی دستی قوم لر) با رویکرد نشانه شناسی مورد توجه رسانه ها قرار گرفت. در کارنامه حرفه ای او برگزاری بیش از بیست نمایشگاه داخلی و خارجی دیده می شود.
این نمایشگاه تا چهارم اردیبهشت ماه در گالری سیحون به نشانی خیابان وزرا، خیابان چهارم، پلاک 11 واقع شده است و از شنبه تا پنجشنبه از ساعت 11 تا 19 و جمعه‌ها از ساعت 16 تا 20 امکان بازدید دارد.
نقد و گفتگو از عادل پازیار
فراهنگ** 9031** 9053

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال