جامعه شناس علوم ارتباطات در گفت وگو با ایرنا؛

تقویت دانش سایبری، راهکار مقابله با کلاهبرداری اینترنتی است

تهران- ایرنا- «فتانه انفرادی» پژوهشگر علوم ارتباطات با اشاره به آمار تکان دهنده جرایم اینترنتی می گوید: متخلفان با استفاده از کمبود اطلاعات کاربران با سرعت و میزان بیشتری به اقدامات غیرقانونی خود می پردازند، بنابراین مهمترین راهکار مبارزه با کلاهبرداری های اینترنتی تقویت دانش سایبری آحاد مختلف جامعه است.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ امروزه با گسترش و پیشرفت فناوری اطلاعات و استقبال چشمگیر جامعه از این تکنولوژی های نوظهور با عصر جدیدی به نام عصر ارتباطات یا سایبری روبه رو هستیم، هنگامه ای که با وجود تمام فرصت های اطلاعاتی و آموزشی؛ تهدیدهایی را نیز برای مخاطبان به همراه دارد. پیشینه جرایم سایبری در ایران به اواسط دهه 70 خورشیدی بازمی گردد و برپایه اطلاعات موجود نخستین جرم اینترنتی مبنی بر جعل چک‌های تضمینی مسافرتی در 26 خرداد 1378 خورشیدی به وسیله 2 تن که یکی از آنها کارگر چاپخانه و دیگری دانشجوی کامپیوتر بود، در کرمان به وقوع پیوست.

هک کردن صفحه های شخصی افراد، تقاضای خرید اینترنتی، فروشگاه های آنلاین جعلی و سایت های شرط بندی مجازی از مهمترین مصادیق کلاهبرداری در فضای مجازی به شمار می رود.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به منظور بررسی ابعاد مختلف جرایم فضای سایبری و راهکارهای رویارویی با آن با «فتانه انفرادی» جامعه‌شناس، مدرس دانشگاه و پژوهشگر علوم ارتباطات به گفت وگو پرداخته است.

- متن کامل این گفت وگو را در ادامه می خوانیم:
**ایرنا: با نزدیک شدن به مناسبت هایی خاص شاهد اوج گیری سوء استفاده ها و اخاذی های گوناگون در فضای سایبری چون کلاهبرداری های اینترنتی هستیم، درباره این پدیده شایع، انگیزه ها و دلایل افزایش آن توضیح دهید؟
***انفرادی: بدون تردید فناوری اطلاعاتی در سال های گذشته شیوه و سبک زندگی مردم را تا حد زیادی دگرگون ساخته است، این تغییرات را در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی می توان پیگیری و ارزیابی کرد، در عصر اطلاعات شاهد شکل‌گیری فضایی هستیم که فعالیت های گوناگون به وسیله ساز و کارهای الکترونیکی مجازی انجام می شود از این رو لزوم استفاده و بهره گیری از فضای سایبر و مجازی به خوبی قابل تحلیل و تفسیر است.

از طرفی دیگر حضور مجرمان در جامعه امری اجتناب‌ناپذیر به نظر می رسد اما در سال های گذشته با افزایش فناوری های جدید ارتباطی، ابزارهای این مجرمان در فضای اینترنتی و غیر واقعی نیز دستخوش تغییراتی شده است، به عبارت روشن تر مجرمان با توجه به نیاز مردم به این فضا، ابزارهای سوء استفاده و کلاهبرداری را روز به روز تغییر می دهند تا جایی که اکنون مجرمان فضای سایبر به مراتب خطرناک تر از مجرمان فضای واقعی هستند.

درباره دلیل این اتفاق باید گفت که این مجرمان از فناوری که همان سلاح اصلی برای انجام دادن اقداماتشان است، بهره می برند. از همین رو همواره پلیس فتا در عرصه های مختلف خبری و اجتماعی بر لزوم توجه و احتیاط بیشتر به وسیله مردم تاکید می کند اما این هشدارها کافی نیست چراکه مجرمان اینترنتی همواره شیوه های کلاهبرداری خود را تغییر می دهند، به طوری که یک روز بحث سایت های همسریابی و ازدواج های آنلاین در جامعه مطرح می شود و گاهی با نزدیک شدن به مناسبت هایی چون عید نوروز و افزایش تقاضای مردم، سایت های فروش اجناس دست دوم رونق می یابند.

**ایرنا:چه راهکارهای عملی و کاربردی برای مقابله با جرایم اینترنتی پیشنهاد می کنید؟
**انفرادی: رسانه ملی به عنوان یکی از موثرترین رسانه های دیداری و شنیداری بیشترین وظیفه را در آموزش و فرهنگ سازی این موضوع دارد، البته تهیه و تولید برنامه‌هایی با رویکرد آموزشی خیلی با برنامه های سطحی و شعاری که تنها به بیان برخی جمله های کلیشه ای مانند اینکه «مجرمان در کمین هستند و مردم باید مراقب باشند» متفاوت است.

از این رو لزوم تولید و پخش برنامه‌های آموزشی و پر محتوا در برنامه‌های رسانه ملی بیش از هر زمان احساس می شود، برنامه هایی که فارغ از کلیشه های رایج به بیان مسایل روز بپردازند و در بیان اطلاع رسانی هیچ خساستی به خرج ندهند و اصل شفافیت را سرلوحه خود قرار دهند. در این میان ضرورت همکاری های بیشتر در جنبه های مختلف پژوهشی و اجرایی میان صدا و سیما و پلیس فتا بسیار حیاتی به نظر می‌رسد. به عنوان مثال، نمونه شایع و به روز دیگری که می توان به آن اشاره کرد، اطلاعیه بانک‌ها برای ایجاد و عرضه رمزهای یکبار مصرف بود، طرحی که هنوز خبری مبنی بر عملی شدن آن شنیده نمی شود، هر چند که زمان زیادی از شروع تبلیغات و اطلاع رسانی درباره این طرح می گذرد.

راهکار مهم دیگر که در کاهش ارتکاب به اینگونه تخلفات سایبری می تواند بسیار موثر باشد، بحث مجازات متخلفان است، به طوری که به نظر می رسد در زمان حاضر میزان و شدت این مجازات ها آنقدر که باید و شاید در بازدارندگی از ارتکاب دوباره این افراد موثر واقع نمی شود. روش قابل توجه دیگر در خصوص آسیب شناسی پدیده کلاهبرداری اینترنتی و راهکارهای مبارزه با آن، نبود وب‌سایت‌های آموزشی در این زمینه به شمار می رود. از آنجایی که ناآگاهی مردم یکی از دلایل به دام افتادن آنها به این مسایل به شمار می رود، وجود منابع اطلاع رسانی کامل و موثق در فضای سایبری است. آمار تکان دهنده پلیس فتا مبنی بر این که جرایم اینترنتی در مقایسه با مدت مشابه سه برابر شده است، از آن حکایت دارد که متخلفان در اثر کمبود اطلاعات کاربران و به روز بودن اطلاعات خود با سرعت و میزان بیشتری به اقدامات غیرقانونی خود می پردازند، بنابراین به نظر من مهمترین راهکار مبارزه با کلاهبرداری ها اینترنتی، ارتقای دانش سایبری آحاد مختلف جامعه است.

مجرمان اینترنتی از علایق و نیازهای روز جامعه آگاهی دارند و با بهره گیری از روش های جدید و خلاقیت های فردی به جعل و کلاهبرداری‌های مجازی دست می زنند، چنانچه در زمانی که بحث اشتغال و بیکاری در جامعه جزو مهمترین معضلات بود، سایت های کاریابی جعلی و تقلبی با پیشنهادهای اغواگرانه به اخاذی و دستیابی به اطلاعات افراد می پرداختند. بنابراین لزوم ایجاد همکاری های میان بخشی میان پلیس فتا و صدا و سیما و همچنین ایجاد مراکز اطلاع رسانی جهت آموزش و فرهنگ سازی طبقات مختلف اجتماعی و فرهنگی از جمله مهمترین راهکارهای عملی و حیاتی برای کاهش این جرایم محسوب می شود.

**ایرنا: با توجه به توضیحات ارایه شده، درباره نقش مردم به طور مجزا چه می توان گفت؟
***انفرادی: مردم از نظر محافظه کاری و ریسک پذیری همه در یک سطح قرار ندارند و بیشتر آنها انسان هایی محتاط و محافظه کار به حساب می آیند و از ورود به مجاری خطرناک و پرریسک می پرهیزند اما از آنجایی که فناوری های ارتباطی فرصت و تهدیدهایی به همراه دارند، آن دسته از افراد می‌توانند از مزایا و ویژگی های این فناوری ها بهره کامل ببرند که آگاهی خود را در این زمینه افزایش داده باشند.

نکته دیگر آن که برخی از انسان ها به طور کلی برای فراگیری و کسب آگاهی از کتاب و رسانه بهره زیادی می‌برند اما بخش دیگری از جامعه به دلیل وجود مشغله های فکری و کاری، کمتر به دنبال افزایش اطلاعات خود هستند که در اینجا لزوم کمک رسانی به این گونه افراد به وسیله رسانه های فراگیر با ایجاد و تولید برنامه های آموزشی بیش از پیش آشکار می شود.

**ایرنا: پیشنهاد عملی به مالباخته ها کلاهبرداری های اینترنتی چیست؟
***انفرادی: در چنین مواقعی، مالباخته می بایست اطمینان یابد که هیچ فردی رمز اینترنتی او را در اختیار ندارد و حتما مورد سرقت اینترنتی قرار گرفته است. وقتی از این موضوع اطمینان حاصل کرد، هرچه زودتر باید رمز‌ کارت های خود را تغییر دهد تا باز هم مورد کلاهبرداری قرار نگیرد. پس از تغییر دادن رمز‌های کارت اینترنتی باید صورتحساب ٢٤ ساعت گذشته را از بانک دریافت کند تا میزان برداشت از کارت و کارتی که مبلغ برداشتی به آن واریز شده، مشخص شود. در این مرحله امکان دارد با استفاده از شماره کارتی که پول از حساب او به آن واریز شده، نام دارنده کارت را پیدا کند اما بعید است که دارنده کارت همان فردی باشد که سرقت کرده است. چون در چنین مواقعی معمولا کلاهبرداران از کارت‌های دزدی یا مفقود شده استفاده می‌کنند. پس از گرفتن صورتحساب بانکی باید برای شکایت به دادسرای محل سکونت خود برود و شکایت خود را ارایه دهد.

**پژوهشم**9280**2059**9131

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال