به راه بادیه رفتن، به از نشستن باطل

تهران- ایرنا- مدیر دفتر تئاتر خیابانی اداره کل هنرهای نمایشی با بیان آنکه اعلام فراخوان برای اجرای عمومی گروه‌های نمایشی در مناطق سیل‌زده در راستای کاستن از آلام روحی هموطنان آسیب دیده طرحی خودجوش و ادامه دار است، تاکید کرد: قرار نیست کاری که عاشقانه آغاز شده، در نیمه رها شود.

به گزارش روز دوشنبه خبرنگار فرهنگی ایرنا، همزمان با ایام نوروز 1398 پا به پای سفره هفت سین مردم ایران سینی ناخوانده خودش را تحمیل کرد و آن سیل ویرانگری بود که راه خود را از استان های شمالی کشور به ویژه گلستان و مازندران آغاز کرد و به مناطق زاگرس نشین از جمله ایلام، خوزستان و لرستان راهی شد.
سیلی که به واسطه حجم ویرانگر خود مصیبتی غمبار را برای بخشی از مردمان کشورمان در تعطیلات نوروزی رقم زد.
از همان ساعات وقوع سیل کمک های مهربانی و همدلی مردم ایران پیشکش مردمانی شد که گرفتار این بلای طبیعی شده بودند. بلایی که خانه و کاشانه و هستی و نیستی شان را به مخاطره انداخت و شست و برد.
در همین راستا هنرمندان تئاتر با همت دفتر تئاتر خیابانی اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی فراخوانی با سرعت، خود را به مناطق سیل زده رساندند تا آنچه از توانایی و بضاعت در آستین دارند ارزانی همنوعان کنند و با زبان تئاتر آلام و دردهای روحی و روانی هموطنان به ویژه کودکان و نوجوانان و زنان گرفتار در سیل را در قالب حمایتی هنرمندانه بکاهند.
حضور هنرمندان که از هفته نخست سال 1398 با اعلام فراخوان در قالب کمک های مادی و معنوی آغاز و تا به امروز ادامه داشته است، بهانه ای برای گفت وگو با سامان خلیلیان مدیر دفتر تئاتر خیابانی اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره این طرح، اقدامات صورت گرفته و نحوه جمع آوری کمک ها و ارسال آن به مناطق سیل زده شد.
خلیلیان که خود از هنرمندان بنام عرصه ملی و بین المللی تئاتر خیابانی و صحنه ای کشورمان است این بار با زبان تئاتر با همراهی همکاران خود تلاش کرد تا سهمی دیگر از دِین خانواده هنر و هنرمندان کشورمان را در راستای یاری همنوعان سیل زده ادا کند.

** دفتر تئاتر خیابانی، تسهیل کننده این مهم بود
- ایرنا: طرح فراخوان دفتر تئاتر خیابانی اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جهت حضور گروه های نمایشی در مناطق سیل و تزریق روحیه نشاط و شادی به افراد مناطق سیل زده از دغدغه شما ناشی می شد یا حرکتی خودجوش به ارائه این طرح منتج شد؟
- خلیلیان: در وهله اول راه اندازی این طرح نوعی ابراز همدردی هنرمندان تئاتر خیابانی با مردم سیل زده کشورمان بود. تلاشی در این راستا تا هر هموطن به هر شکلی که امکان و بضاعتش را داشته باشد به وسع خود برای کمک وارد میدان شود. شایدهنرمندان تئاتر بضاعت مالی و اندوخته آنچنانی در همراهی و همسویی با مردم سبل زده نداشته باشند و انتظاری هم نداریم؛ اما تئاتر و هنرمندان آن بضاعت بزرگی دارند و آن هنر است.
به سبب این مساله هم بر آن شدیم که ببینیم ما هم از بضاعت و هنر خودمان چه کاری می توانیم انجام دهیم. همراهی هنرمندان تئاتر با مردم کشورمان در مواجهه با بلایای طبیعی مسبوق به سابقه است. پس راه اندازی این طرح و اعلام فراخوان ایده بنده حقیر نبود. من هم یکی از اعضای خانواده تئاتر خیابانی در کنار آن هنرمندان هستم که می توانم کاری انجام دهم.
شاید دفتر تئاتر خیابانی فقط در جایگاه حقوقی تسهیل کننده این مهم بوده و من هم به عنوان مسوول این دفتر سعی کردم بتوانم از طریق دفتر تئاتر خیابانی این فراخوان را اعلام کنم. کما اینکه در قضیه زلزله کرمانشاه (سرپل ذهاب) هم ما فراخوانی را اعلام کردیم و طی آن و در زمان زلزله گروه‌های نمایشی باز هم در کنار مردمان نازنین کرمانشاه حضور داشتند.
به جرات می توانم بگویم در همین وضعیت ایام نوروز و سیل اخیر فراخوان به صورت خودجوش صورت گرفت؛ آقای دکتر صالحی وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی هم اعلام کردند هر کمکی که می شود اتفاق بیفتد و هنرمندان تئاتر خیابانی که بیشتر کار را انجام داده بودند با این درخواست و اعلام فراخوان کار را نهایی کردیم.
پیش از اعلام فراخوان اما بودند هنرمندانی که خودشان به شکل خودجوش اقدام به اعزام گروه هایی به مناطق شمال کشور کرده بودند و آنها همان عزیزانی هستند که عرض کردم مانند تمامی مردم برای کمک دغدغه داشتند. بعد از فراهم شدن امکان اسکان و اقامت کمپی از سوی انجمن و هنرهای نمایشی استان گلستان و هنرمندان آن منطقه، فراخوان را اعلام کردیم و هنرمندان برای هماهنگی به انجمن معرفی می شدند.
هنرمندان اعزامی هم به محض رسیدن در کنارعزیزان هموطن سیل زده حاضر می شدند و برای بچه ها و خانواده‌هایی که در کمپ ها و اقامتگاه های مشخص شده اسکان داده شده بودند به اجرای برنامه می پرداختند. با این امید که شاید توانسته باشیم بخشی خیلی کم از آسیب های روحی این عزیزان را کاهش داده باشیم.

** رسالت هنرمندان تئاتر؛ ساخت 20 دقیقه بدون غم‌نامه سیل برای کودکان
- ایرنا: در راستای حرکت خودجوش هنرمندان تئاتر خیابانی که به آن اشاره کردید می خواهم ارجاع بدهم شما را به حضور «کاروان مهر و هنر» خوزستان که به محض وقوع سیل در شمال ایران، گروه های نمایشی را برای اجرای آثار تئاتری در راستای روحیه بخشی سیل زدگان و پیش از اعلام فراخوان دفتر تئاتر خیابانی به منطقه «گمیشان» و «آق‌قلا» اعزام کرده بودند.
- خلیلیان: بله دقیقا! دوستان و همکاران من به محض وقوع سیل در شمال کشورخودشان را در قالب کاروان هنر استان خوزستان به استان های سیل زده شمال کشور رساندند. همه اینها پیش از اعلام فراخوان و البته پیش از وقوع سیل در استان خوزستان به وقوع پیوسته بود. این خود مُهر دیگری بر همراهی هنرمندان تئاتر با مردم سراسر کشور در تمامی مراحل و اتفاقات و نشانه ای از رمز اتحاد و همدلی ایرانیان در جای جای ایران زمین است.
ببینید فارغ از اتفاقی که افتاده نباید فراموش کنیم که کودکان، کودکی خودشان را در لحظه می جویند. شاید اگر آنها از کمپی که در آن زندگی می کردند بیرون می رفتند با «غم‌نامه سیل» مواجه می شدند. می‌دیدند که منازلشان در آب اسیر شده و زندگی شان از دست رفته، اما همان کودکان با عروسک ها و نمایش نمایشگران هنرمند تئاترخیابانی شاید حتی به مدت پنج، یک ربع یا 20 دقیقه از آن فاجعه فارغ می شدند و همان 20 دقیقه کودکی آنها بدون «غم‌نامه سیل» بود.

** جادوی تئاتر در آرام کردن فضای روحی مردم سیل زده
- ایرنا: در صحبت هایتان به فضای 15و یا 20 دقیقه ای تلاش هنرمندان برای فارغ کردن کودکان از به تعبیر خودتان «غم‌نامه سیل» اشاره کردید. به دلیل اهمیت این قشر از آسیب دیدگان سیل بود که در فراخوان اولویت آثار را بر نمایش های عروسکی و مرتبط با حوزه کودک و نوجوان و بعد زنان و بانوان قرار داده بودید؟
- خلیلیان: بدون هیچ شکی! ببینید رابط دفتر تئاتر خیابانی اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در استان گلستان آقای محمد قدس بود که خودشان از هنرمندان شناخته شده عرصه تئاتر کشورمان است. وقتی شرح ماجرا را از زبان او می شنیدم و سختی و رنجی که کودکان و زنان منطقه «گمیشان» و «آق‌قلا» با آن گرفتار بودند را با تصاویری که او برای من می فرستاد می دیدم، در صحبت مشترک با او و همکاران اولویت را بر آثاری قرار داریم که مخاطب هدفشان این دو گروه باشند.
باور کنید به محض حضور اولین گروه و تصاویر ارسالی از لبخند و شادی کودکان به واسطه آثار نمایشی هر چند کوتاه احساس غرور می کردم! نه به واسطه خود و مسوولیتم، بلکه شاهد جادوی تئاتر و تاثیر آن در آرام کردن فضای روحی بخشی از مردمان کشورم به واسطه هنر هنرمندان و همکارانم بودم و هیچ جمله ای برای بیان احساساتم در این زمینه ندارم.
باور کنید وقتی انسان به واسطه کاری دل کسی را بتواند شاد کند، قطع به یقین آن شادی استمرار پیدا خواهد کرد.

** قرار نیست کاری که با دل و عاشقانه آغاز شده رها شود!
- ایرنا: این اجراها با آرام شدن فضای شهرهای درگیر بحران سیل برای کمک به بازیابی روحیه مردم به ویژه کودکان و نوجوانان ادامه خواهد داشت؟
- خلیلیان: امروز که با شما صحبت می کنم خدا را شاکرم که مناطق شمال کشور از آن وضعیت بحرانی رها شدند و مردم با یاری مسوولان کم‌کم کار بازسازی را شروع کرده اند. قطع به یقین وقتی که وضعیت شهرهای شمالی به ثباتی برسد دوباره امکان اجرای آثار تئاتری را برای مردم فراهم خواهیم کرد به ویژه در فضاهایی مانند مدارس و محیط هایی که کودکان بیشتر تردد دارند و در فضای عمومی شهرها نیز اگر امکان را داشته باشیم به اجرای آثار ادامه خواهیم داد.
قرار بر این نیست که کاری که با دل و عاشقانه آغاز شده رها شود، قطع به یقین این رها شدنی نیست. چون نه من و نه دوستان هنرمندم، من را رها نمی کنند. در همین ایام مدام در تماس هستیم و از من مطالبه می‌کنند که چه کنیم.
حالا که وضعیت استان گلستان آرامتر شده و دیگر استان ها مانند لرستان و خوزستان درگیر بحران سیل شده اند، گروه های تئاتری به این مناطق اعزام شده اند. در همین یکی، دو روزه اخیر آقای زیدی نژاد مدیر انجمن هنرهای نمایشی مدام با من در ارتباط بودند و از ارسال کمک های هنرمندان تئاتر استان و عموم هموطنان به مناطق سیل زده لرستان خبر دادند.
ما هم به نوبه خود بعد از تجربه منطقه «گمیشان» و «آق‌قلا»، گروه هایی را به «پل دختر» و «معمولان» و دیگر شهرستان های سیل زده استان لرستان اعزام کردیم.
از طرف دیگر کار بسیار شایسته ای که در خود تهران در مجموعه «تئاتر مستقل» با نظارت و مدیریت مصطفی کوشکی اتفاق افتاد اعلام فراخوانی بود از طرف همشهریان مصطفی کوشکی برای جمع آوری کمک ها و ارسال به لرستان؛ در این زمینه هنرمندان لرستانی ساکن در تهران نیز با همراهی سرکار خانم الهام پاوه نژاد کمک های بسیاری را جمع آوری کردند و با هفت دستگاه خاور و 20 دستگاه نیسان، این کمک ها به مناطق سیل زده لرستان و ایلام ارسال شد.
قطع به یقین این امر برای خوزستان هم اتفاق خواهد افتاد؛ آنگونه که کارهای آن آغاز شده و بخش نخست کمک های خانواده تئاتر به این استان ارستا شده است. یکان یکان هم وطنان ما این مهربانی هنرمندان را لمس خواهند کرد و به هر شکلی که میسر باشد این اقدامات تا رسیدن به نقطه آرامش امتداد خواهد داشت.
به هر حال اعتقاد بر آن است که هر کسی، هر کاری که از دستش بر می آید و می تواند باری را از دوش دیگر هموطنانش بردارد به نوعی در این اتفاق سهیم باشد. یاد شعری از سعدی علیه الرحمه افتادم که استاد سخن می گوید: «به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل / و گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم»

** مسوولیت جمع آوری کمک ها با انجمن های نمایش استان ها و ادارات کل ارشاد
- ایرنا: با توجه به نگرانی هایی در مورد رسیدن کمک‌ها به دست مردم سیل زده ، شما و همکارانتان در دفتر تئاتر خیابانی اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از چه مسیری این کمک ها را به مناطق سیل زده می رسانید؟
- خلیلیان: یکی از راه‌هایی که ارتباط مستقیم جامعه تئاتری برای ارسال کمک هایشان به مناطق سیل زده را برقرار کرده، دفاتر انجمن های هنرهای نمایشی استان هاست که همگی زیر نظارت ادارات کل ارشاد استان ها و هدایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مشغول فعالیت هستند.
تمامی همکارانم در دفاتر انجمن های هنرهای نمایشی استان ها با هنرمندان در ارتباط با کمک هایی که می توانند حمع آوری کنند و در اختیار آنها قرار دهند در ارتباط هستند. حتی در ایامی که برخی از مناطق سیل زده به دلیل بسته شدن راه ها حتی امکان کمک رسانی هوایی نیز نداشتند، خود هنرمندان تئاتر کمک ها را به شکل یدی به مناطق حمل می کردند و با ناظران همراه تمامی مرسولات را به دست مردم آن مناطق می رساندند که همین مساله هم مناظر بدیعی به لحاظ بار انسانی و عاطفی به وجود آورد.
اجازه بدهید خاطره ای کوتاه در همین زمینه را برای شما عرض کنم: چند روز گذشته در فضای مجازی دیدیم که یکی از عزیزان هم وطن عرب زبان ما در منطقه سوسنگرد بسیار بسیار ناراحت بود و حتی به نوعی ابراز گلایه می کرد که چگونه است که ما در جریان هشت سال دفاع مقدس برای خاک ایران در برابر دشمن ایستادیم و امروز در این وضعیت که خانه و کاشانه مان را از دست دادیم کسی به داد ما نمی رسد! در عرض کمتر از یک روز هنرمندان تئاتر استان خوزستان با بلم های محلی، چادر و مرسولات و مایحتاج این هموطن را به دست او رساندند و شادی او قلب بسیاری از هنرمندانِ خانواده تئاتر را شاد کرد.
امروز هم در تهران بنیاد امام علی(ع) کار جمع آوری کمک های هنرمندان تئاتر کشور را در پایتخت به عهده دارد و همه هنرمندان در تهران از طریق این بنیاد می توانند کمک های خود را به مناطق سیل زده ارسال کنند.

** به عمل کار برآید!
- ایرنا: جناب خلیلیان به عنوان سوال پایانی آیا حرف و سختی ناگفته باقی مانده؟
- خلیلیان: طی دو، سه روز اخیر مطلبی را خواندم که در یکی از روزنامه ها چاپ شده بود. از دید یکی از دوستان عزیز و کارشناس من اعلام شده بود که این کارهایی که در اعزام گروه های تئاتری برای اجرای آثار نمایشی در مناطق سیل زده طی این مدت صورت گرفته است کارهای بیهوده ای بوده و ما باید با «دراماتراپی» - تئاتر درمانی - سراغ مردمان آن مناطق برویم.
اعتقادم بر آن است که طبق مثل معروف فرهنگ ایرانی «به عمل کار برآید! به سخن گفتنن نیست». بضاعت ما در دفتر تئاتر خیابانی و هنرمندان این حوزه در همین حد بوده که برای حتی یک لحظه شادی کودکان و نوجوانان مناطق درگیر بحران سیل گروه های نمایشی را برای شادی آفرینی و امیدبخشی به این مناطق اعزام کنیم.
گفتمان علمی و پژوهشی در قالب «دراماتراپی» زمانی می تواند بیشترین خروجی را داشته باشد که برای کاستن آسیب های ذهنی بلندمدت و روحی مردمی که بحران را از سر گذرانده اند به شکل طرحی مستمر و فراگیر به اجرا درآید. هدف ما از اعزام گروه های تئاتری؛ عمل در لحظه بود. برای شادی و روحیه بخشی به کودکی که در آنی شاهد از دست رفتن خانه و کاشانه خود به واسطه حجم سیل بوده است.
کودکی که این نگرانی برایش ایجاد شده یا زنان و بانوان آن خانواده در لحظه به نیرویی برای بازیابی روحی و روانی احتیاج دارند.
به نظر نمی آید این افراد بعد از درک سیل و فاجعه و بحران آن به شکل آنی باید منتظر بمانند تا دو ماه دیگر گروه‌هایی بروند و با تئاتردرمانی و شیوه های تخصصی آن برای کاستن آلام روحی آنها تلاش کنند. هنرمندان تئاتر خیابانی با وسع و بضاعت خود تلاش کردند برای مردم و هموطنان کشورشان که گرفتار این بلای طبیعی شدند ادای دینی با زبان هنر تئاتر داشته باشند. فضای امروز این دست از خرده گرفتن های نازک بینانه را نمی طلبد.
قطعا این افراد در آینده به «هنردرمانگرها» و «تئاترتراپیست‌ها» احتیاج دارند اما خانواده تئاتر خیابانی فقط به کمک در لحظه و آنی فکر کردند چرا که سیل و تصاویر عمیق و فاجعه بار آن در همان آن و لحظه اتفاق افتاد.
گفت و گو از امین خرمی
فراهنگ**9266**3009

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال