عضو هیات علمی خواجه نصیر به ایرنا گفت :

آموزش و اطلاع رسانی دو مولفه مهم کاهش خسارات است

تهران-ایرنا- عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی با اشاره به افزایش خسارات در پی وقوع سیل اخیر، گفت: اطلاع رسانی صحیح و آموزش رویارویی با حوادث توسط سیستم آموزشی خسارات جانی و مالی را تا حد زیادی در زمان وقوع حوادث طبیعی کاهش می دهد.

محمدرضا کاویان پور روز سه شنبه در گفت و گو با خرنگار گروه دانشگاه ایرنا، عنوان کرد: در هنگام بروز حوادث موضوع اولیه که خسارت را کاهش می دهد اطلاع رسانی صحیح است.
وی ادامه داد: در بسیاری از حوزه ها مردم آگاهی نسبی دارند. سیل پدیده ای است که بسته به تناوب در بازه های زمانی متفاوت اتفاق می افتد در این زمینه حافظه تاریخی و تجربه های گذشته حائز اهمیت است اما مسئولان و مردم نسبت به آن بی توجه هستند.
کاویان پور با بیان اینکه باید از گذشته درس بگیریم، افزود: با توجه به وقایع گذشته می توان بسیاری از اطلاعات و آموزش ها را به مردم داد. اولین گناهکار اصلی در زمان وقوع بحران و حوادث آگاهی رسانی نادرست است.
این عضو هیات علمی دانشگاه اظهار کرد: در سیل اخیر شاهد صحنه های دلخراشی بودیم که اکثر آنها حاصل عدم آگاهی بود به عنوان مثال افرادی که تصور می کردند برای نجات از سیل اگر در ماشین های خود بمانند، امنیت بیشتری دارند که نشان دهنده عدم آگاهی مردم نسبت به حوادث است.
کاویان پور تاکید کرد: بنابراین نیاز است طریقه رویارویی با حوادث را سیستم آموزشی از دوران کودکی به دانش آموزان به صورت مانور آموزش داده شود .
این استاد دانشگاه ادامه داد: دستگاه های مسئول در حوزه آموزش و پرورش باید در نحوه آموزش خود بازنگری ایجاد کنند و صدا و سیما نیز در موضوع روشنگری و آگاهی سازی بیش از پیش به وظیفه خود عمل کند.
به اعتقاد وی زمانی که مسئولان نسبت به وضعیت کشور آگاهی لازم را ندارند، توجه کافی نیز به محیط پیرامون خود نمی کنند.

** برخورد قانونمند با طبیعت
وی با نگاه به حوزه شهری در وقوع پدیده سیل گفت: در حال حاضر نگاه های مدیریتی دنیا در سیلاب در شهرها بسیار تغییر کرده است. در کل دنیا کشورهایی مثل کره جنوبی اگر به طبیعت تعرضی کرده اند در پی جبران خسارت ها هستند تا به شرایط اولیه بازگردانند و رودخانه را به عنوان یک موجود زنده پذیرفته اند. اما در کشور ما در هر موقعیتی برای ساخت و ساز اولین فشار به سیستم های طبیعی وارد می شود.
کاویان پور در باره حوزه آبی شهر تهران عنوان کرد: در حوزه شهر تهران، 13 رودخانه روزانه چند صد میلیون متر مکعب آب را به این شهر وارد می کند. سابقه تاریخی سیل در این شهر زیاد بوده است که حاکی از وجود نگاه های خشن نسبت به روخانه ها است.
این عضو هیات علمی با بیان اینکه در شهرهایی مثل تهران، کرمانشاه و شیراز به حریم رودخانه ها تعرض شده و این اقدامات نیاز به بازنگری دارد، تصریح کرد: در این شهر ها تغییر سازه رودخانه ها از حالت طبیعی به حالت بتونی و مدفون کردن آنها در زیر زمین (شیراز) اقداماتی است که در دارز مدت خسارات جانی و مالی به بار می آورد و حتی آبروی ملی را نیز در سطح دنیا دچار مشکل می کند.
وی ادامه داد: باید نگاه ما نسبت به طبیعت تغییرکرده و با احترام و صحیح باشد. نحوه برخورد با طبیعت در دنیا قانونمند است. حریم رودخانه ها رعایت می شود و دست درازی به آنها صورت نگرفته و ساخت و ساز انجام نمی شود.
کاویان پور با بیان اینکه عمل نکردن به قانون باعث اتفاقات اخیر می شود، تصریح کرد: افراد جامعه به دلیل اینکه طبیعت صدایی ندارد با پرداخت پول، مجوز اخذ کرده و ساخت و ساز انجام می دهند. در تمامی کشورهای دنیا طبیعت در کنار شهر های مسکونی قرار دارد و انسان و طبیعت در تعامل با یکدیگر هستند. برخی حیوانات مثل گوزنها در شهر زندگی می کنند اما در جامعه ما امنیت لازم برای حیوانات و طبیعت وجود ندارد. زیرا نگاه درست و فرهنگ سازی صحیح نسبت به آن وجود نداشته که به سیستم آموزشی باز می گردد.
وی با اشاره به سیل سه سال اخیر در استان مازندران گفت: در مازندران سیل به خانه های اطراف رودخانه صدمه زد. اما در همان سال ها برنامه ریزی و قوانین صحیحی مصوب یا بازنگری نشد تا امروزه شاهد این میزان خسارت نباشیم.
وی ادامه داد: مسئولان رودخانه ها باید آنها را لایروبی کنند. در جریان سیل تهران (1366) و خوزستان حجم قابل توجهی آب به همراه رسوب بسیار زیاد به سمت پایین دست آمد، در روزهای اول امکان عبور آب در پایین دست وجود دارد اما با گذشت زمان و با نشست رسوب، امکان عبور کمترین جریان آب نیز وجود ندارد.
کاویان پور تصریح کرد: متولی رودخانه ها در شهرها و اطراف آنها باید مشخص باشد تا آنها را ساماندهی کرده و اجازه تعرض به حوزه رودخانه ها را ندهند همچین در زمان بهره برداری یا عدم رسیدگی (مثل لایروبی) نهاد مربوطه پاسخگو باشد.
به گفته کاویان پور احداث یک جزیره تفریحی در کارون به عنوان سدی در مقابل جریان آب عمل می کند و یکی از راه حل های مهار سیلاب است.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: نکته مهم اینکه با وقوع حوادث بعد از مدت ها آن را فراموش نکنیم. بنابراین باید ارزیابی کامل و دقیقی از این حادثه، عوامل ایجاد و خلاهای قانونی ارائه شود. در بسیاری از مواقع قانون به درستی ارائه شده اما مجری از آن پیروی نمی کند و دستگاه اجرایی قوانین را پیگیری نمی کند.
کاویان پور اظهار کرد: در کشورهای پیشرفته سیستم نظارتی قوی با همکاری سازمان های علمی در روخانه ها حاکم است و دائم آنها را مانیتورینگ و کانال ها را بررسی می کنند. که خروجی آن پیشگیری از حوادث و یا وقوع حوادث با کمترین خسارت است. بنابراین نیاز است مجموعه ای در کشور منابع طبیعی را رصد و ارزیابی کرده و در هنگام وقوع به مردم و مسئولان هشدار دهد.
به گفته وی ذینفعان حوزه آب و منابع طبیعی که به راحتی برای ساخت و ساز در طبیعت و حریم رودخانه ها به سازنده ها مجوز می دهند، صلاحیت اقدامات فوق را ندارند. همچنین قانون جامع مدیریت بحران و شرح وظایف (از کسی که در حریم رودخانه ساکن است تا شهرداری و دولت مرکزی) با همکاری دولت و مجلس تدوین شود.
وی تصریح کرد: به عنوان مثال در دنیا کسی که در حریم رودخانه ساکن است شامل عوارض و مالیات کلان شده و موظف به پرداخت بیمه با هزینه بالا است. اما به مالکانی که فاصله خود را از رودخانه حفظ کرده و تاثیر گذاری کمتری در سیل دارند، امتیازاتی داده می شود.
وی با بیان اینکه در کشور نسبت به سد سازان بی مهری شده است، گفت: طرح های سد سازی صحیح در حوزه کارون سیلاب های عظیم را مدیریت می کند.
کاویان پور درباره سد دز اظهار کرد: رودخانه های بزرگی مثل بختیاری و سزار به سد دز وارد می شود در سال های گذشته موضوع جمع آوری و سد سازی در این منطقه مطرح بود که در زمان مقرر اجرا نشد از این رو در زمان بارش های رگباری در این حوزه دچار مشکل شده ایم و با دشواری سیلاب در این منطقه کنترل می شود.
این عضو هیات علمی تصریح کرد: در حوزه کرخه نیز سدها پر هستند و در خروجی و پایین دست سد برای مهار سیلاب مشکل وجود دارد.
کاویان پور توضیح داد: حوزه های دز، کارون و کرخه هرکدام سابقه تاریخی عبور هزاران متر مکعب آب را داشته اند اما در حال حاضر حوزه دز و کرخه نمی تواند بیش از 400 میلیون متر مکعب آب را از خود عبور دهد زیرا مردم پایین دست دچار مشکل می شوند. این موضوع به دلیل توسعه منابع انسانی، دستبرد و تجاوز به حریم رودخانه ها توسط بخش های مختلف و دولت های محلی (شهرداری ها) صورت گرفته است.
وی با اشاره به خرابی پل های مازندران و لرستان در سیل، گفت: نیاز است ایراد آیین نامه ها و مقرارات بررسی شود تا دلیل تخریب و پل سازی های غیر کارشناسی مشخص شود. همچنین روش ها و آیین نامه های پایداری ایجاد شود تا در شرایط بحران منابع ملی نابود نشود.

** اعتماد و اعتقاد به دانشگاه ها مشی کشور های پیشرفته
کاویان پور درباره استفاده از راهکارهای دانشگاهی توسط دستگاه های تصمیم گیرنده، اظهار کرد: بسیاری از دانشجویان و اساتید کشور از نظر علمی قوی هستند برای مثال دانشجویان این دانشگاه طرح های علمی مهمی را برای پیش بینی بارش و کاربرد رادار در پیش بینی بارش ابر در زمینه هیدرولوژی ارائه کرده اند.
عضو هیات علمی دانشکده عمران و مدیریت شهری دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی ادامه داد: برای پیش بینی وضعیت بارش در کشور نیاز به استفاده از مدل های استرالیایی و آمریکایی نیست بلکه باید دانش هایی که در کشور تمامی امکانات را دارد، بومی سازی شود.
وی خاطر نشان کرد: مسئولان حاضر به پرداخت خسارت های میلیاردی در زمان وقوع حوادث هستند اما به یک دانشگاه برای انجام تحقیقات کمک مالی شایسته ای نمی کنند.
کاویان پور تصریح کرد: روشی که دنیا به عنوان خطو مشی خود قرار داده است اعتقاد و اعتماد به سیستم دانشگاهی است. بنیاد های اقتصادی مهم دنیا در کنار دانشگاه ها شکل گرفته همچنین شرکت های دانش بنیان و مراکز رشد از قطب های مهم اقتصادی هستند.
این عضو هیات علمی دانشگاه همچنین عنوان کرد: به عنوان مثال شرکت سامسونگ و هیوندا در کنار یک دانشگاه در حال رشد است اما در کشور ما هیچ مسئولی مشکلات نهاد خود را به دانشگاه نمی سپرد و یا طلب محصولی از دانشگاه ها نمی کند و از دانشگاه ها و اساتید تنها توقع تربیت دانشجو را دارند.
وی اظهار کرد: با توجه به قدرت ملی موجود در کشور و کمک مردم این مسائل مالی و روحی مردم داغدیده تا حدودی حل می شود اما نکته حائز اهمیت این است که شاهد تکرار این مسائل و خسارات نباشیم.
**9465**1601**

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال