نویسنده رمان «نیست در جهان» درباره سیل:

ادبیات داستانی ایران به جنبه‌های آموزشی کم لطف است

تهران - ایرنا - نویسنده رمانی «نیست در جهان» که تجربه مواجهه قهرمان رمان با پدیده سیل را به تحریر درآورده است، گفت: در حال انجام کارهای تحقیقاتی برای نگارش قسمت دوم رمان هستم.

محمداسماعیل حاجی‌علیان روز یکشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایرنا با بیان آنکه «نیست در جهان» رمان شخصیت محوری است درباره زندگی قهرمانی با نام «آراز» که از قوم ترکمن است گفت: داستان این رمان از زمانی شروع می‌شود که سیل در روستای آراز جاری می‌شود و والدین آراز سه، چهار ساله او را که سخت بیمار است روی اسبی می‌گذارند تا از سیل جان به در برد.
وی ادامه داد: این سیل اولی است که در رمان وجود دارد و ادامه ماجرا، 20 سال بعد زمانی که بار دیگر روستایی که آراز در آن زندگی می‌کند درگیر سیل می شود. در این فاصله پدر آراز که یکی از تک سواران و افتخارات ایل به شمار می‌رود با پیشکسوت ها و ریش سفیدان بحث می‌کند که باید به جای آنکه در چادر و کنار رودخانه زندگی کنیم، مسیرهایی را برای هدایت آب بسازیم تا در صورت بروز سیل مجدد کمترین آسیب به زندگی ایل و طایفه که چادر نشین است وارد شود.
حاجی‌علیان با اشاره به آنکه بزرگان ایل به دلیل برخی از عقاید مانع عملی شدن این پیشنهاد می‌شوند و متاسفانه بعد از گذشت بیست سال بار دیگر به دلیل بارش سنگین باران و وقوع سیل خانواده و قوم آراز مورد تهدید قرار می‌گیرند، خاطرنشان کرد: بعد از وقوع این سیل تمام افراد قبیله جان خود را از دست می‌دهند و تنها دو نفر زنده می‌مانند که یکی از این دو نفر قهرمان داستان یا همان آراز و همسرش «نیست در جهان» است.
نویسنده مجموعه داستان «ساعت رنگی» با بیان آنکه یکی از مواردی که کمتر در ادبیات ما مورد توجه قرار می‌گیرد وجه آموزشی در کنار جنبه سرگرمی سازی داستان و رمان هایی است که به قلم نویسندگان کشورمان به رشته تحریر در می آید، تصریح کرد: هدف من از نوشتن رمان «نیست در جهان» تحقیق و مطالعه ای درباره قوم ترکمن بود که در طی بازه چند دهه اخیر بیش از 50 سیل ویرانگر را تجربه کرده و از سر گذرانده است.
وی ادامه داد: در حقیقت نقاطی که مردمان ترکمن در آن زندگی می کنند و همچنین دشت ها و مناطق گلستان در پنج دهه اخیر بارها به وسیله سیل‌های ویرانگر تهدید شده اند و البته تلفات جانی و خسارات مالی فراوانی را بر این قوم تحمیل کرده است. در حقیقت می‌توان قاطعانه گفت که زندگی مردمان قوم ترکمن در طی چند دهه اخیر با سیل‌های استان گلستان گره خورده است. مانند آنچه در طی ایام نوروز در «آق‌قلا» اتفاق افتاد.
به گفته حاجی‌علیان، همین تحقیق و اتفاقات تاریخ معاصر قوم ترکمن در مواجهه با بلایای طبیعی به نگارش این رمان در سال 1385 منتج شد.
وی افزود: برای افزودن جنبه های داستانی رمان تلاش کردم در کنار روایت زندگی آراز به عنوان قهرمان این داستان در قالب رمان، مبانی آموزشی در مواجهه با سیل و راه‌های جلوگیری از آن را به مخاطبان این کتاب انتقال دهم.
نویسنده رمان «دختری با روسری سرخ» با اشاره به آنکه واقعیت آن است که در ادبیات دانستانی ما در حوزه بلایای طبیعی کارهای متفاوتی انجام شده است اما بیشتر کارها به گونه ای بوده که از این بلایای طبیعی صرفاً به عنوان یک عنصر دراماتیک برای خلق روایت و حوادث داستانی بهره برده شده است، گفت: واقعیت آن است که کمتر به جنبه آموزشی رمان پرداخته‌ایم و اگر هم نویسندگانی چنین کرده باشند بیشتر آنانی بودند آموزش مفاهیم ایدئولوژیک و یا انگاره‌های سیاسی را مدنظر قرار داده اند.
حاج‌علیان در پاسخ به این سوال که آیا دغدغه امور آموزشی در قالب آثار ادبیات داستانی میان نویسندگان ما وجود ندارد یادآورد شد: برخی از نویسندگان بر این مساله تاکید دارند که مقوله آموزش رسالت ادبیات داستانی و رمان نیست! آنها معتقدند مهمترین وجه رمان؛ سرگرمی است.
وی افزود: واقعیت آن است که ما نویسندگان رسالت داریم در حوزه فرهنگ کشور برای مردم خود کاری انجام دهیم که آنها بتوانند زندگی بهتر و راحت تری را تجربه کنند. از سوی دیگر ما با آسیب دیگری هم مواجه هستیم و آن اینکه جامعه ایرانی با توجه به آمارهای موجود کمتر به ادبیات تالیفی علاقه دارد و بیشتر به سمت ادبیات ترجمه گرایش پیدا کرده است. و در این میان اگر نویسندگان داخلی کشورمان با همین مفاهیم و انگاره های آموزشی درصدد خلق داستان و رمان بربیایند کمتر مورد وثوق مخاطبان قرار می‌گیرد.
حاج‌علیان درباره آنکه آیا قصدی برای نگارش فصل دوم رمان «نیست در جهان» دارد با بیان آنکه کارهای ابتدایی و تحقیقاتی برای نگارش فصل دوم این اثر آغاز شده است خاطرنشان کرد: نباید فراموش کنیم که سیل در نقاط مختلف و مواجهه با آن در مناطق جغرافیایی متفاوت با یکدیگر متفاوت است. به عنوان مثال سیل در منطقه دشت با منطقه کوهستان متفاوت است در محیط کوهپایه سیل می شوید و می برد اما در محیط دشت سیل می آید و می ماند و تبعات ماندگاری بیشتری دارد.
وی ادامه داد: در حال حاضر مشغول کارهای پژوهشی در مورد سیل‌هایی هستم که در دشت ها به وقوع می پیوندند، مثل سیلی که در منطقه آق قلا و گلستان در همین ایام شاهد بودیم و امیدوارم که بعد از به پایان رسیدن این تحقیقات، کار نگارش کتاب دوم «رمان نیست در جهان» را آغاز کنم.
فراهنگ**9266** 9053

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال